Παρασκευή 6 Ιουνίου 2025

Μασκ κατά Τραμπ

Αυτές τις μέρες κυριαρχεί στην επικαιρότητα το ‘διαζύγιο’ του πλουσιοτέρου από τον ισχυρότερο άνθρωπο του πλανήτη. Και όπως συμβαίνει συχνά σε τέτοια τοξικά συμβάντα, τα διιστάμενα μέρη εκτοξεύουν εναντίον αλλήλων όσο γίνεται πιο αιχμηρές κατηγορίες, βγάζουν τα άπλυτά τους στη φόρα, και ό,τι ήθελε προκύψει. Χαράς ευαγγέλια για τα μέσα ενημέρωσης, που εξασφαλίζουν τον άρτο τους με τα θεάματα των άλλων. Ευκαιρία για μεγάλους τίτλους και ηχηρές σάλπιγγες. Και μεγάλα νούμερα εν προκειμένω, μια και οι δυο μονομάχοι είναι μεγιστάνες του χρήματος. Ο ένας μας λέει ότι χρηματοδότησε την προεκλογική εκστρατεία του άλλου με 277 εκατομμύρια δολάρια, αγοράζοντας έτσι προσωρινά μια υπουργική θέση (κάτι που υπό οποιεσδήποτε άλλες συνθήκες θα θεωρούνταν παράνομη εκλογική πρακτική), ενώ σήμερα ακούμε ότι ο προσωπικός του πλούτος μειώθηκε κατά 34 δισεκατομμύρια μέσα σε μια μέρα. Ανεμομαζώματα. Χώρια οι υπαινιγμοί για ηθικά και άλλα σκάνδαλα.

     Αν ο πλούτος και η πολιτική εξουσία συνοδεύονταν από σοβαρότητα και μπορούσαν να εξασφαλίσουν αξιοπρέπεια βίου και υπευθυνότητα αξιώματος, η εικόνα του κόσμου θα ήταν διαφορετική. Δυστυχώς, τέτοια αγαθά αποτελέσματα είναι πολύ σπάνια. Ο κανόνας είναι τα ακριβώς αντίθετα. Και αν μεν οι συνέπειες αφορούσαν μόνο τα αμέσως εμπλεκόμενα πρόσωπα, η ζημιά θα ήταν μικρή. Όμως οι ιδιοτροπίες και τα γινάτια των ‘μεγάλων’ συχνά έχουν παράπλευρες απώλειες, που επηρεάζουν πολλούς άλλους, όπως η πτώση ενός βράχου στο νερό προκαλεί μεγαλύτερα κύματα απ’ ό,τι ενός χαλικιού.

     Υπό θεολογική θεώρηση, πλούτος και εξουσία είναι τάλαντα, κεφάλαια προς αξιοποίηση, σύμφωνα με την γνωστή παραβολή του Κυρίου. Αντιγράφω από την πατρώα ερμηνεία: «Υπάρχουν δούλοι αγαθοί που καλλιεργούν τα τάλαντά τους· τα αυξάνουν και τα χρησιμοποιούν για την ηθική τους πρόοδο, αλλά και για την εξυπηρέτηση του συνόλου. Τον πλούτο, τη δύναμη, την κοινωνική θέση, το αξίωμα, την ευφυΐα, τις γνώσεις, τις δεξιότητες, όχι μόνο τις εκμεταλλεύονται ως πολύτιμα κεφάλαια, αλλά και τις χρησιμοποιούν για την πνευματική τους ωφέλεια – διότι αυτό κυρίως είναι αξιοποίηση του ταλάντου – αλλά και για την ωφέλεια των άλλων. Αλλά υπάρχουν και άλλοι που αχρηστεύουν το τάλαντο ή και κακώς το χρησιμοποιούν: ξοδεύουν το χρήμα και την νεότητα στην αμαρτία· χρησιμοποιούν τα αξιώματα για την καταδυνάστευση των αδυνάτων· την επιστήμη για την καταστροφή της ανθρωπότητος· τις λογοτεχνικές τους ικανότητες για τη διάδοση της διαφθοράς και της ανηθικότητος».

     Ωστόσο, για να γυρίσουμε στην πραγματικότητα, τέτοια ‘διαζύγια’ συχνά έχουν προσωρινό χαρακτήρα. Αν ο άνεμος που λέγεται συμφέρον αλλάξει κατεύθυνση, δεν αποκλείεται να οδηγήσει σε επανένωση και ‘δεύτερο γάμο’. Ιδίως όταν έχουμε να κάνουμε με απρόβλεπτους και ευμετάβλητους χαρακτήρες, τίποτε δεν μας ξαφνιάζει. Σε κάθε περίπτωση, παραδείγματα προς αποφυγήν.

Τετάρτη 4 Ιουνίου 2025

Σκοτάδι και φως

Διατρέχοντας κανείς την ειδησεογραφία και τον σχολιασμό της επικαιρότητος, τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων, καταλαμβάνεται από ένα φάσμα συναισθημάτων που αρχίζουν από την αποστροφή και την πλήξη (= τα έχουμε ξαναδεί όλα) και φθάνουν στην απόρριψη και την απαισιοδοξία για την πορεία του κόσμου, και ειδικά της χώρας μας. Το κραυγαλέο αρνητικό παράδειγμα του ΟΠΕΚΕΠΕ (δεν μπαίνω σε λεπτομέρειες· ενός οργανισμού που επί δεκαετίες ‘άρμεγε’ ευρωπαϊκά κονδύλια για φανταστικά κοπάδια αιγοπροβάτων και εικονικούς βοσκοτόπους) είναι το πιο πρόσφατο δείγμα θεσμικής ανομίας (σχήμα οξύμωρο), από αυτή που ευδοκιμεί παρ’ ημίν. Όσο το πράγμα περνά απαρατήρητο, κανείς δεν βγάζει τσιμουδιά («όταν τρώνε δεν μιλάνε», κατά την παλαιά ρήση). Όμως «οὐκ ἐστι κρυπτὸν ὃ οὐ φανερὸν γενήσεται» [Λουκ. 8:17], και μόλις η υπόθεση φθάσει σε ευρωπαϊκές εισαγγελίες και βαριά πρόστιμα, όλοι αναζητούν έναν βολικό αποδιοπομπαίο τράγο για να αποσείσουν τις ευθύνες από πάνω τους, ενώ αν ήταν στοιχειωδώς ειλικρινείς, θα έπρεπε να ομολογήσουν ότι «μαζί τα τρώγαμε».     

     Κι εκεί που συλλογίζομαι όλα αυτά, βλέπω στο ιατρείο μια νέα μητέρα: έχει τα μισά χρόνια από μένα, έχει έξι μικρά παιδιά και περιμένει το έβδομο, ενώ εργάζεται κανονικά. Αποφεύγω να τη ρωτήσω πώς τα βγάζουν πέρα, αν αντιμετωπίζουν οικονομικά ή άλλα προβλήματα. Ωστόσο, η όλη της παρουσία φανερώνει αγάπη για την οικογένεια και τη δουλειά της, καρτερία και εμπιστοσύνη στην Πρόνοια του Θεού. Ένας λύχνος που «φαίνει ἐν αὐχμηρῷ τόπῳ» [Β΄ Πέτρ. 1:19], μέσα στο γενικό σκοτάδι. Και ασφαλώς δεν είναι η μόνη.

     Η απαισιοδοξία δεν αρμόζει σε Χριστιανούς. Όσο κι αν καθημερινά βλέπουμε να αληθεύει ο λόγος του Δαβίδ ότι «πάντες ἐξέκλιναν, ἅμα ἠχρειώθησαν, οὐκ ἔστι ποιῶν χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός» [Ψ. 13:3], ο Θεός έχει σε κάθε εποχή το «λεῖμμα κατ᾿ ἐκλογὴν χάριτος» [Ρωμ. 11:5], το προζύμι το οποίο θα αναπλάσει τον κόσμο στον εύθετο χρόνο. Η ιστορία της Εκκλησίας αυτό βεβαιώνει. Αυτό που ζητείται από όλους μας είναι υπομονή «εἰς τέλος»: «τὸ δὲ καλὸν ποιοῦντες μὴ ἐκκακῶμεν» [Γαλ. 6:9], παρά την γενική σήψη και ανομία.

 

Δευτέρα 2 Ιουνίου 2025

«Εἰς ἀπώλειαν»

‘Γεννήθηκες για την καταστροφή’ τραγουδούσε ένα παλιό λαϊκό άσμα. Κι αν κάποιος ήθελε να ρίξει μια κατά το δυνατόν αμερόληπτη και απροκατάληπτη ματιά στον κόσμο μας και τους ανθρώπους που τον κατοικούν, θα μπορούσε άνετα να απευθύνει σχεδόν σε όλους (πάντα και παντού υπάρχουν και οι σιωπηλές, αθόρυβες, ταπεινές εξαιρέσεις) τον συγκεκριμένο στίχο. Έτσι, βλέπουμε καθημερινά, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό και παγκόσμιο επίπεδο, επεισόδια και ενέργειες που δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν αλλιώς παρά μόνο ως αυτο- και αλληλο-καταστροφικές. Εγκλήματα κάθε είδους διαπράττονται από ασήμαντες αφορμές. Φανατισμός σε θρησκευτική, πολιτική, ακόμη και οπαδική βάση προκαλεί αιματηρά επεισόδια και βίαιες συγκρούσεις. Προσωπικοί εγωισμοί και μωροφιλοδοξίες μερικών υπερφιάλων και ανοήτων ηγετών οδηγούν σε ανούσιους πολέμους με εκατοντάδες και χιλιάδες θύματα. Η τραγική ειρωνεία; Ενώ συζητούνται και διεξάγονται επαφές για εκεχειρίες, καταπαύσεις πυρός και άλλες ενέργειες που δημιουργούν μια κάποια αισιοδοξία, την ίδια στιγμή στα αντίστοιχα πεδία γίνονται καταστροφικά πλήγματα ένθεν κακείθεν. Τι ελπίδες μπορούμε να τρέφουμε για την έκβαση τέτοιων ‘διπλωματικών’ κινήσεων; Ακόμη και αν αναγνωρίσει κανείς κάποιες υποβόσκουσες καλές προθέσεις, φαίνεται ότι μερικοί έχουν συμφέρον να συντηρούνται οι πόλεμοι, που συνήθως δεν τους πληρώνουν οι ηγεσίες αλλά οι πολλοί. Δυστυχώς ο μεταπτωτικός άνθρωπος και «ὁ κόσμος ὅλος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται» [Α΄ Ιω. 5:19], και αν δεν αλλάξει νοοτροπία (δηλ. αν δεν μετανοήσει, με την ουσιαστική έννοια του όρου), «εἰς ἀπώλειαν ὑπάγει» [Αποκ. 17:11].