Απαγορευτικό

Το επίθετο ‘απαγορευτικός’ έχει γίνει της μόδας τα τελευταία χρόνια και ξεφυτρώνει σε προφορικό και γραπτό δημόσιο λόγο, συνήθως ακαίρως και λανθασμένα. ‘Απαγορευτικός’ σημαίνει αυτός που απαγορεύει, όπως π.χ. ‘εκδόθηκε απαγορευτικό σήμα από το Λιμεναρχείο για τα πλοία’. Δεν σημαίνει ‘απαγορευμένος’, αυτός δηλ. που απαγορεύεται π.χ. από τον νόμο. Παρόλα αυτά συνηθέστερα το συναντούμε με την δεύτερη, εσφαλμένη σημασία.

     Αφορμή για τις σκέψεις αυτές έδωσε η πρόσφατη ανάγνωση (σχετικά με την παραίτηση του υφυπουργού Κ. Κουκοδήμου) στην Καθημερινή (1/9/2014) ότι ‘[τα οικονομικά προβλήματα των επιχειρήσεών του] καθιστούσαν ουσιαστικά απαγορευτική την παραμονή του στο κυβερνητικό σχήμα’. Στη φράση αυτή (δεν γνωρίζω αν ήταν του βουλευτή ή της εφημερίδας) το ‘απαγορευτική’ χρησιμοποιείται με την τελείως λανθασμένη έννοια του ‘αδύνατη’. Επιτέλους, αν πρόκειται να χρησιμοποιήσουμε μια λέξη, ας ξέρουμε τι ακριβώς θέλουμε να πούμε. Αλλιώς, ας βάλουμε ένα ‘απαγορευτικό’ στον λόγο μας.

[Δημοσιεύθηκε σήμερα στην Καθημερινή]

Ανία

Πρόσφατα διάβασα τους ‘Άθλους του Ηρακλή’: όχι του μυθικού ήρωα, αλλά του Πουαρό, του Βέλγου ντετέκτιβ της μακαρίτισσας Άγκαθα Κρίστι. Δώδεκα ευφάνταστες ιστορίες, γραμμένες σε σωστά αγγλικά στα μέσα του περασμένου αιώνα, γενικά μου άρεσαν. Σε μια από αυτές ο πρωταγωνιστής με το προσεκτικά στριμμένο μουστάκι αναλαμβάνει να βοηθήσει έναν φανταστικό υπουργό που είναι θύμα εκβιασμού. Αντιγράφω μια περιγραφή της (μετάφραση δική μου):
     ‘Ο υπουργός συνέχισε με έμφαση. Οι φράσεις έπεφταν εύκολα από τα χείλη του - η άκρως λεπτή θέση της Κυβέρνησης - το δημόσιο συμφέρον - η ενότητα του κόμματος - η ανάγκη να παρουσιάσουμε ενιαίο μέτωπο - η δύναμη του Τύπου - η ευημερία της χώρας.
     Όλα ακούγονταν καλά, και δεν σήμαιναν τίποτε. Ο Πουαρό ένιωσε εκείνο τον γνωστό πόνο στο σαγόνι, όπως όταν κάποιος θελει να χασμουρηθεί και η ευγένεια το απαγορεύει. Ένιωθε το ίδιο κάποιες φορές όταν διάβαζε τους διαλόγους του Κοινοβουλίου. Τότε όμως δεν υπήρχε ανάγκη να συγκρατήσει το χασμουρητό του’.  
     Χώρα: Αγγλία. Έτος γραφής: 1947. Πέρα από τις δυο αυτές λεπτομέρειες, άλλαξε τίποτε;

Είκοσι χρόνια

Χθες είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε μια εκδήλωση έξω από τα συνηθισμένα. Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της πόλης μας γιόρτασε τα είκοσι χρόνια λειτουργίας του. Με την ευκαιρία αυτή οι συντελεστές της δημιουργίας του οργάνωσαν μια τελετή αναδρομής στην ιστορία του. Ξεκίνησε στα χαρτιά το 1913 με απόφαση του τότε διοικητή της Μακεδονίας Στεφάνου Δραγούμη, αλλά μέχρι την πραγμάτωσή του συνάντησε όλα τα γραφειοκρατικά, διοικητικά, νομικά και φυσικά εμπόδια που μπορεί κανείς να φαντασθεί στο ελληνικό κράτος. Αρκεί να σημειώσουμε ότι τα εκθέματα που είχαν συγκεντρωθεί εδώ μεταφέρθηκαν τον επόμενο κιόλας χρόνο στην Αθήνα, στο Χριστιανικό και Βυζαντινό Μουσείο που ιδρύθηκε εκεί, και χρειάσθηκαν πολλές δεκαετίες για να βρουν πάλι το δρόμο για τη Θεσσαλονίκη (αυτό ας το έχουν υπόψη όσοι αγωνίζονται για την παλιννόστηση των Ελγινείων--τρικλοποδιές βάζουμε και μόνοι μας, δεν μας φταίνε πάντα οι ξένοι). Οι ομιλίες, η μια καλύτερη από την άλλη, ανέδειξαν την ιστορία και τίμησαν τους συντελεστές της, που βρέθηκαν εκεί για μια αναμνηστική φωτογραφία. Η βραδιά έκλεισε με την πρώτη προβολή ενός πολύ ωραίου ντοκυμαντέρ που αναφέρεται ακριβώς στην αποκατάσταση των αρχαιοτήτων στον χώρο τους, και με δεξίωση που πρόσφερε ο δραστήριος Όμιλος Φίλων του Μουσείου. Τους ευχαριστούμε, και τους ευχόμαστε να τα εκατοστήσουν. 

 

 

Αντικαταστάσεις

Κοντά στις γνωστές (είναι άραγε ακόμη;) γραμματικές ασκήσεις με το όνομα αυτό (χρονικές, εγκλιτικές) τα τελευταία χρόνια έχουμε μάθει και τις κοινοβουλευτικές. Αυτές λειτουργούν μόνο καλοκαίρι, διότι προαπαιτούν να δουλεύει η Βουλή σε τμήματα. Για όσους δεν ξέρουν, εάν πρόκειται να ψηφισθεί ένα νομοσχέδιο και κάποιοι από τους βουλευτές του τμήματος έχουν εκφράσει αντιρρήσεις, τους φωνάζει ο κομματικός ‘τσομπάνης’ και τους λέει κατ’ ιδίαν: «Μήτσο/Κατίνα, έχεις να πας πουθενά για το τριήμερο που μας έρχεται; Γιατί δεν κάνεις ένα διάλειμμα; Ο καιρός προβλέπεται καλός». «Μα, αφεντικό, μετέχω στο τμήμα της Βουλής και μεθαύριο έχουμε ψηφοφορία», λέει ο ευσχήμων βουλευτής. «Μην ανησυχείς», απαντά ο υπεύθυνος, «έχω κανονίσει να σε αντικαταστήσει ο Γιάννης/η Μαρία (από άλλο τμήμα). Πήγαινε να χαρείς λίγο με την οικογένεια». Η προσφορά επαναλαμβάνεται προς όσους χρειάζεται κατά περίπτωση. Ευτυχείς οι συγκεκριμένοι βουλευτές παίρνουν ρεπό το τριήμερο, και το νομοσχέδιο ψηφίζεται χωρίς παρατράγουδα. Αλλάξτε, ψηφίστε, τελειώσατε. Τι πιο απλό;
     Για να προβληματισθούμε λίγο πιο σοβαρά, ας φαντασθούμε ότι πρόκειται να περάσουμε από ένα δικαστήριο. Είμαστε αθώοι, και περιμένουμε αυτό να αποδειχθεί πανηγυρικά. Ο αντίδικός μας ξέρει ότι οι δικαστές θα μας αθωώσουν, αλλά έχει κάποιο μέσον και φροντίζει να αλλάξει τη σύνθεση της έδρας την τελευταία στιγμή με πρόσωπα της δικής του επιλογής. Πόσο περήφανοι θα αισθανόμασταν για την ακεραιότητα της δικαιοσύνης; Και γιατί η μία από τις εξουσίες να λειτουργεί με κανόνες διαφορετικούς από εκείνους της άλλης; Αν μια τέτοια αλλαγή αποτελεί αδίκημα για το δικαστήριο, γιατί είναι νόμιμη και συνήθης ενέργεια στο κοινοβούλιο; (δεν νιώθω άνετα να το γράψω με κεφαλαίο).
     Ο Τσώρτσιλ έλεγε κάποτε ότι το ισχυρότερο επιχείρημα κατά της δημοκρατίας είναι μια πεντάλεπτη συζήτηση με έναν μέσο ψηφοφόρο. Σήμερα στην Ελλάδα  διαθέτουμε πιο σύγχρονες μεθόδους αξιολόγησης του πολιτεύματος: απλώς παρακολουθούμε τη λειτουργία του θερινού τμήματος.

Καύση νεκρών

Η παραπάνω γελοιογραφία του Ηλ. Μακρή στην Καθημερινή (28/6/2014) επιχειρεί να υποβιβάσει το θέμα της αποτέφρωσης των νεκρών σε οικονομική διεκδίκηση ή προσδοκία από μέρους του κλήρου. Πρόκειται για μια πολύ στενή προσέγγιση. Ακόμη και στις χώρες όπου γίνεται αποτέφρωση των νεκρών, αυτή δεν είναι ασύνδετη από το θρησκευτικό τελετουργικό του αντιστοίχου δόγματος (για όσους βέβαια το επιθυμούν), ενώ αντίθετα στην περίπτωση της ταφής δεν είναι υποχρεωτική η εκκλησιαστική κηδεία. Η ορθόδοξη αντίρρηση στην αποτέφρωση και η επιλογή της ταφής σχετίζεται με τη δογματική πίστη στην επιστροφή του σώματος στη «γην εξ ης ελήφθη» και τη μελλοντική ανάσταση. Αν η πολιτεία επιμένει να υιοθετεί πρακτικές άλλων χωρών και πολιτισμών, ας μην έχει την απαίτηση να συμμορφώνεται ο ελληνορθόδοξος κόσμος με αυτές.

[Απεστάλη στην Καθημερινή 28/6/14 και δημοσιεύθηκε μόλις σήμερα 11/9/2014]

Ανθυγιεινοί διάλογοι-3

Ο καυγάς και πάλι για κάποιο πάπλωμα, και εν προκειμένω για τις διαγνωστικές εξετάσεις. Με το παράδοξο θέαμα ο μεν (μη ιατρός) υπουργός να παραθέτει επίσημες επιστημονικές οδηγίες, οι δε (καθ’ ύλην αρμόδιοι, υποτίθεται) ιατροί να τις αρνούνται με επιχειρήματα που είναι το λιγότερο αστεία! Ας είμαστε επιτέλους ειλικρινείς: οι ανέμελες καταχρήσεις έχουν τέλος, και το τέλος καμιά φορά σημαίνει ότι δεν περισσεύουν ούτε για τα απαραίτητα. Οι εξετάσεις είναι βοήθημα της ιατρικής και όχι αυτή καθ’ εαυτήν η ιατρική. Η μόνη λύση είναι καλύτερη εκπαίδευση στη χρήση των διαγνωστικών εξετάσεων: δεν πρέπει να ζητούμε εξετάσεις που δεν προσφέρουν τίποτε στην αντιμετώπιση των ασθενών. Όλες οι εξετάσεις έχουν συγκεκριμένα όρια: πρέπει να ξέρουμε τι μας λένε και τι δεν μας λένε, άρα ποιες είναι οι ενδείξεις και ποιες οι αντενδείξεις τους. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να υπάρχει οικονομικό κίνητρο για την αναγραφή των εξετάσεων.
      Τελικά, πρέπει να πείσουμε πρώτα τους εαυτούς μας και μετά το ευρύ κοινό ότι καλός γιατρός δεν σημαίνει πολλές εξετάσεις, και πολλά νούμερα και εικόνες δεν σημαίνουν καλή ιατρική. Παράδειγμα: πριν από χρόνια τραυματίας από τροχαίο υποβλήθηκε σε αξονική θώρακος και αξονική κρανίου, με φυσιολογικά αποτελέσματα. Την επόμενη μέρα βρέθηκε τετραπληγικός, διότι το κάταγμα ήταν στον αυχένα του, που ‘έτυχε’ να βρίσκεται ανάμεσα στις δυο αξονικές! Λάθος; Όχι: κακή ιατρική εκτίμηση.
     Για να κάνεις σωστή διάγνωση πρέπει να έχεις ολοκληρωμένη κλινική ιατρική γνώση και πείρα, να αφιερώσεις χρόνο για να εκτιμήσεις επαρκώς τον άρρωστο και το πρόβλημά του με καλό ιστορικό και προσεκτική εξέταση, και να συνθέσεις τα ευρήματά σου. Με βάση αυτά, μπορεί να χρειασθείς στοχευμένες εξετάσεις για να απαντήσεις συγκεκριμένα ερωτήματα. Αν κάνεις σωρηδόν εξετάσεις στα τυφλά, χωρίς να ξέρεις τι γυρεύεις, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα βγάλεις κάτι ‘παθολογικό’: αν το ‘εύρημά’ σου γίνει διάγνωση, είναι πολύ δύσκολο να την αναιρέσεις τόσο στο δικό σου μυαλό όσο και στην ανησυχία του αρρώστου. Θα τον συνοδεύει από εκεί και πέρα μέχρι να βρεθεί κάποιος επόμενος γιατρός αρκετά τολμηρός ώστε να κατεδαφίσει τον μύθο της ‘αρρώστιας’. Και θα επαληθευθεί για πολλοστή φορά ο κυνικός εκείνος ορισμός που λέει ότι "υγιής είναι ένα άρρωστος που δεν έχει ερευνηθεί αρκετά".

Τυμβωρυχίες

«Τίνος είναι τελικά ο τάφος της Αμφίπολης;» με ρωτάει κάποιος φίλος σήμερα. «Της υπομονής», του απαντώ. Εδώ περίμενε δυόμιση χιλιάδες χρόνια να τον ανοίξουν (αισιόδοξη υπόθεση), για μερικές εβδομάδες θα τα χαλάσουμε; Ό,τι και να κρύβει, ολόκληρο ή λειψό, συλημένο ή παρθένο, θα αποκαλυφθεί στον καιρό του, κι εμείς θα το χαρούμε σαν ένα ακόμη λείψανο της ιστορίας μας και της γης όπου κατοικούμε.
     Κάτι τέτοια ευρήματα είναι η χαρά των δημοσιογράφων, και η Αμφίπολη δεν θα μπορούσε να εξαιρείται. Πολλοί έγραψαν και γράφουν κάθε τόσο για πολιτική εκμετάλλευση του αρχαιολογικού γεγονότος, για αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης και άλλα συναφή. Ω ’γαθοί, που θα έλεγαν και οι πρόγονοί μας, μοιραία, όταν κάτι εντυπωσιακό συμβαίνει δίπλα μου, στρέφω την προσοχή μου εκεί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αγνοώ τον υπόλοιπο κόσμο. Ο πικρόχολος σχολιασμός δείχνει απλώς ότι η δημοσιογραφική καπηλεία των γεγονότων προηγείται και υπερέχει πάσης άλλης.
     Όμως για να μην αφήσουμε αναπάντητο το αρχικό ερώτημα, προβλέπω ότι με το άνοιγμα του τάφου θα αντικρίσουμε τη Γοργόνα να μας ρωτάει με λαχτάρα «Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;». Και θα πρέπει τότε να είμαστε έτοιμοι να της απαντήσουμε με έμφαση ότι «Ζει και βασιλεύει, κυρά μου!».
     Υπάρχει βέβαια και η άλλη εκδοχή...

 

Φτώχια καταραμένη

Διάβασα χθες στη Guardian ένα άρθρο για τα σούπερ γιώτ των δισεκατομμυριούχων. Ξέρετε, κάτι ‘βαρκούλες’ που ξεκινούν από μήκος 30 μέτρων και ξεπερνούν τα 120 και που έχουν κόστος κτήσης (αγορά ή κατασκευής), σύμφωνα με τον συντάκτη, περίπου 1 εκατομμύριο δολάρια ανά μέτρο, ενώ η συντήρησή τους φτάνει το 10% της τιμής κατασκευής το χρόνο. Έτσι, με 50 εκατομμύρια δολάρια μπορείς να αποκτήσεις ένα γιώτ 50 μέτρων, το οποίο όμως θα έχει ετήσιο κόστος συντήρησης περίπου 5 εκατομμύρια. Το πιο μεγάλο ιδιωτικό σκάφος στον κόσμο, το Azzam, έχει μήκος 180 μέτρα, κατασκευάστηκε πέρυσι σε Γερμανικό ναυπηγείο για τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και υπολογίζεται ότι κόστισε 605 εκατομμύρια δολάρια (προφανώς ο παραπάνω κανόνας έχει και μερικές δαπανηρές εξαιρέσεις). Το άρθρο προσφέρει και άλλες χρήσιμες πληροφορίες, όπως πόσο καλά (ή άσχημα) περνάει το πλήρωμα στα σκάφη αυτά με τους απαιτητικούς και ιδιότροπους ιδιοκτήτες και επιβάτες, πόσα χρήματα βγάζει, και πόσο μπορεί να νοικιάσει κανείς ένα τέτοιο σκάφος (αν ενδιαφέρεστε, το πιο ακριβό πάει 2 εκατομμύρια την εβδομάδα ή 11.900 δολάρια την ώρα, τιμή που δεν περιλαμβάνει τα καύσιμα, το νερό, τα τρόφιμα και τα φιλοδωρήματα του πληρώματος). Ιδού: τώρα έχετε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε για να κανονίσετε το πρόγραμμά σας.
     Ανάμεσα στα σχόλια των αναγνωστών διάβασα και το ακόλουθο: ‘Αν θέλεις να ξέρεις τι γνώμη έχει ο Θεός για τα χρήματα, κοίταξε σε τι ανθρώπους τα δίνει’ (χωρίς σχόλιο). Οπότε ας θυμηθούμε και τον Ψαλμό που μας υποδεικνύει: ‘Πλούτος εάν ρέη μη προστίθεσθε καρδίαν’.

Αφελής ουτοπία

Τέλος του καλοκαιριού, και ανασκαλεύοντας το αρχείο ανασύρω κάποιες σκέψεις που κατέγραψα παλιότερα, και τις καταθέτω για προβληματισμό.

Τουλάχιστον μια φορά κάθε καλοκαίρι εδώ και πολλά χρόνια, κάνω μια συγκεκριμένη συζήτηση με έναν συγκεκριμένο άνθρωπο. Απόδημος στο άλλο ημισφαίριο εδώ και πολλές δεκαετίες, σε ηλικία σεβάσμια πλέον, επανέρχεται για διακοπές όσο το επιτρέπει η υγεία του, και περνούμε μαζί πολλές και γόνιμες ώρες συζήτησης. Αναπόφευκτα, κάποια στιγμή η κουβέντα έρχεται στην Αμερική και τις σχέσεις μας μαζί της. Διαρκές παράπονό του: δεν υπάρχουν φιλοαμερικανοί στην Ελλάδα. Διαρκής θέση δική μου: οι Έλληνες δεν είναι εχθροί της Αμερικής. Βλέπουν όμως τη φιλία με άλλο μάτι, όχι ως μέσο και δρόμο για εκμετάλλευση (πολιτική, γεωστρατηγική, οικονομική) του ελάσσονος των δύο μερών ούτε ως εξαναγκασμό σε συμπόρευση όπου κι αν ο μεγαλύτερος τραβάει. «Έτσι είναι οι μεγάλοι», μου λέει εκείνος, ίσως με την πείρα της ηλικίας, «απαιτούν αποκλειστικότητα και ανταλλάγματα». «Έτσι δεν πρέπει να είναι οι μεγάλοι», του απαντώ εγώ, με την αφέλεια της όψιμης νεότητάς μου. Η συζήτηση καταλήγει αδιέξοδα, διότι από ένα σημείο και πέρα τα επιχειρήματα επαναλαμβάνονται και ισχύει το «ου με πείσεις καν με πείσης».

     Τι του λέω; Ότι ο φίλος πρέπει να έχει το δικαίωμα να κρίνει τον φίλο, να διαφωνεί μαζί του, ακόμη και να τον αποφεύγει όταν κάπου εκείνος δεν φέρεται σωστά (βλέπε πολεμικές επιχειρήσεις σε χώρες άσχετες με τη δική μας), και αυτό θα πρέπει να είναι ανεξάρτητο από το μέγεθος της χώρας. Όσο πιο μεγάλος είσαι, τόσο μεγαλύτερο πρέπει να είναι το περιθώριο της ανεκτικότητάς σου απέναντι σε μικρότερους και πιο αδύναμους. Αν ο ‘μικρός’ νιώθει τη φιλία σου ως ‘βαρύ χέρι’ πάνω στον ώμο του, δεν θέλει πολύ για να επαναστατήσει και να σε αποτινάξει. Αν μία τουλάχιστον φορά τον έχεις βάλει ‘στο γύψο’, θα βλέπει με καχυποψία την κάθε σου κίνηση. Αν, πάντα σε στρατηγικά πλαίσια, ‘κάνεις τα γλυκά μάτια’ σε χώρες που έχουν κακόβουλες βλέψεις απέναντί του, πόσο θα μπορεί να σε εμπιστευθεί;

     Αντίστροφα, πόσο πιο αγαπητός θα είναι ο κάθε μεγάλος (σε οποιονδήποτε χώρο) αν ασκεί τη μεγαλοσύνη του με μεγαθυμία; Αν λειτουργεί ως σημείο αναφοράς και ως πρότυπο δικαιοσύνης, τόσο σε εσωτερικό όσο και σε διεθνές επίπεδο; Αν δείχνει να μην επηρεάζεται από οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα σε βαθμό που να καταπατεί τα δικαιώματα άλλων;

     Το ξέρω, ίσως περιμένω σχεδόν ‘θεϊκές’ ιδιότητες από ανθρώπινους θεσμούς και πρόσωπα που υπόκεινται στα ίδια ελαττώματα και δέχονται τους ίδιους πειρασμούς όπως όλοι μας. Ωστόσο, ο πήχυς μας δεν πρέπει να είναι ο κατώτερος, αλλά ο ανώτερος δυνατός, αν θέλουμε να προχωρούμε μπροστά.   

     Σημείωση: Μπορεί κανείς αντί για ‘Αμερική’ να διαβάσει και ‘Ευρώπη’, χωρίς να αλλάζει ουσιαστικά το σκεπτικό του κειμένου.

Οπτικές απάτες

Τελικά δεν μπορείς να κρίνεις από τα φαινόμενα.     

     Παίρνοντας το μεσημέρι το δρόμο για την ορεινή Χαλκιδική είχαμε μπροστά μας μαυρίλα. Στον Πολύγυρο μας έπιασε μια μπόρα κατακλυσμιαία, ενώ γύρω μας βλέπαμε μόνο σύννεφα. Τι ιδέα κι αυτή για θάλασσα τέτοια μέρα; Κατεβαίνοντας προς την ακτή κάπου έφεγγε, αλλά η συννεφιά ερχόταν πίσω μας. Πάνω από την Κασσάνδρα μια σταχτιά κουρτίνα έσμιγε τη γη με τον ουρανό. Η μεριά της Σιθωνίας το ίδιο. Όλα αποδείχθηκαν παραπειστικά. Τελικά και την θάλασσα απολαύσαμε, ελάχιστοι και τυχεροί, και όλα τα σύννεφα πέρασαν κι έφυγαν χωρίς να αφήσουν ούτε σταγόνα βροχή. Ο ουρανός καθάρισε, η ατμόσφαιρα λάμπρυνε, η επιστροφή ήταν πιο άνετη παρά ποτέ. Αν είχαμε μείνει στους δυσάρεστους οιωνούς, θα είχαμε χάσει μια τόσο ωραία μέρα.

     Μικρός σε κάποιο βιβλίο με παραμύθια είχα διαβάσει την εξής φράση που μου έμεινε (μόνο αυτή): ‘Όλα τα κακά στον κόσμο έχουν τέλος, κι ύστερα έρχεται και παραμένει η ησυχία’. Άκούγεται σαν παραμύθι, είναι όμως τόσο αληθινή...

Πώς αρχίσαμε...

 

 

Και πώς καταλήξαμε...

 

Πλύση εγκεφάλου

Είναι πασίγνωστο δόγμα της διαφήμισης και της κάθε είδους προπαγάνδας: Με το λέγε-λέγε μπορούμε να πείσουμε τους πάντες για τα πάντα. Πετάει ο γάιδαρος; Σε μερικά χρόνια κι αυτό ακόμη θα γίνει επιστημονικά αποδεκτό ως ‘εναλλακτική’ άποψη. Πρόχειρο παράδειγμα: με απανωτές πληρωμένες δημοσκοπήσεις βγάζουμε ‘καταλληλότερους πρωθυπουργούς’ που σε μερικούς μήνες μας οδηγούν στο γκρεμό. Έτσι και με τη συνεχιζόμενη προβολή και προώθηση της ομοφυλοφιλίας από γνωστούς αρθρογράφους πρώτης σειράς (σιγά να μη τολμούσε κανείς να γράψει εναντίον της ‘γραμμής’ που πέφτει έξωθεν) θα φτάσουμε να την αποδεχθούμε ως παραλλαγή του φυσιολογικού, αντί να προβληματισθούμε για τη σκοπιμότητα της όλης διαδικασίας. Αντί να συμμαζευτούμε λίγο, ακολουθούμε αδιαμαρτύρητα τις επιταγές των ‘εταίρων’ μας, ό,τι κι αν μας υπαγορεύσουν.
     Αυτό ουσιαστικά μας προτείνει σήμερα άλλη αρθρογράφος της 'Καθημερινής', που καταλήγει την επιχειρηματολογία της λέγοντας ότι: ‘Στο σταυροδρόμι που στεκόμαστε, πρέπει να αποφασίσουμε αν θα ακολουθήσουμε... εκείνους που ζητούν να συμμορφωθούμε με την ευρωπαϊκή νομοθεσία’. Ε λοιπόν, ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν σημαίνει ευαγγέλιο, δεν σημαίνει θέσφατο, δεν σημαίνει τέλος πάντων αλάθητο ή ό,τι άλλο που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Η Ευρώπη μπορεί να αλλάζει μόδα και ήθη ανάλογα με τα χρήματα που αλλάζουν χέρια (και ξέρουμε ότι λειτουργούν δραστήρια λόμπι πίεσης και προς την κατεύθυνση αυτή--διαβάστε το αποκαλυπτικό άρθρο του Γ. Παπαθανασόπουλου με τίτλο 'Κουλτούρα θανάτου και ευτελισμός της ζωής'). Δεν βλέπω γιατί να είμαστε υποχρεωμένοι να παραχωρούμε γην και ύδωρ σε κάθε εισήγηση της ‘γριάς ηπείρου’ (μεθαύριο ποιος ξέρει τι άλλο θα μας ζητήσουν). Επιτέλους, έχουμε δική μας παράδοση σε κάποια θέματα, και δεν θεωρούμε ότι αυτή αποτελεί οπισθοδρόμηση. Τόσο δύσκολο είναι να το καταλάβουμε αυτό; Περιμένουμε έτσι να δούμε Θεού πρόσωπο ως χώρα; Καλό μας ξεμπέρδεμα!

Φθινοπωρινές στατιστικές

Πρωτοβρόχια σήμερα, αισθητή και ευπρόσδεκτη μείωση της θερμοκρασίας, και η μνήμη έκανε μια αυθόρμητη αναδρομή σε αλλοτινά χρόνια.
     Από μικροί τέτοια εποχή, ιδίως μετά την έναρξη των μαθημάτων, κάναμε τον αριθμητικό απολογισμό του καλοκαιριού. Δυο πράγματα μετρούσαμε και είχαμε να κουβεντιάζουμε με τους συνομηλίκους μας: πόσα μπάνια κάναμε και πόσα παγωτά φάγαμε. Τώρα που το ξανασκέφτομαι, φαντάζει αστείο. Γιατί άραγε απαριθμούσαμε τα παγωτά και όχι π.χ. τις τουλούμπες ή τους μπακλαβάδες; Ήταν το σπάνιο του πράγματος, η μικρή πολυτέλεια των διακοπών, η ιδιαίτερη απόλαυση του γλειψίματος; Θυμούμαι ακόμη την πρώτη φορά που βρέθηκα στην Αμερική κι έφαγα παγωτό (Αμερικανικών διαστάσεων και γεύσεων) Δεκέμβριο μήνα. Ομολογώ ότι με ξάφνιασε: ποτέ μέχρι τότε δεν είχα σκεφθεί ότι η απόλαυση του ψυχρού δεν περιορίζεται απαραίτητα στο καλοκαίρι. Ωστόσο εδώ δεν το συνηθίζουμε. Άλλωστε έχουμε τόσες εναλλακτικές λύσεις.
     Όσο για τα θαλασσινά μπάνια, ποιος δεν θυμάται ότι βγαίναμε και ξαναμπαίναμε στο νερό για να τα μετρήσουμε διπλά και τριπλά; Με κάτι τέτοια ξεγελούσαμε τους εαυτούς μας και τους άλλους.