Αδιέξοδο

Ο Α. Παπαχελάς σε πρόσφατο ομότιτλο άρθρο του αναφέρει ότι «πολλά δοκάρια τρίζουν στο δυτικό οικοδόμημα» [Καθημερινή 9/4/2023] και απαριθμεί διάφορα φαινόμενα που δείχνουν προς την κατεύθυνση αυτή. Δεν είμαι ειδικός αναλυτής, αλλά κάνω τη σκέψη ότι ο Δυτικός κόσμος (με ‘σημαιοφόρο’ τις ΗΠΑ και πειθήνιο ακόλουθο την Ευρώπη) έχει εν πολλοίς εγκαταλείψει τη βασική Χριστιανική κοσμοθεωρία (έστω και με τις παραποιημένες εκδοχές των διαφόρων Δυτικών ομολογιών), πάνω στην οποία αρχικά οικοδομήθηκε, και εναγκαλίζεται ασμένως οτιδήποτε νεωτερικό, από το απλώς παράδοξο μέχρι το παράλογο, το εξωφρενικό, το χυδαίο ή ακόμη και το εγκληματικό. Στην προσπάθειά του να αυτοδικαιωθεί ακολουθεί την τακτική της Αισωπικής αλεπούς που έχασε την ουρά της στο δόκανο και προσπαθούσε να πείσει τις άλλες αλεπούδες ότι η κομμένη ουρά είναι η τελευταία λέξη της μόδας. Σήμερα η πειθώ αυτή εξασφαλίζεται επαρκώς από τα διάφορα Μέσα και το διαδίκτυο, με εγγυημένο αποτέλεσμα, εφόσον δεν υπάρχουν επαρκείς υγιείς αντιστάσεις. Το αδιέξοδο της τακτικής αυτής είναι δεδομένο, και το τελικό τραγικό αποτέλεσμα μπορεί κανείς να το φαντασθεί.

     Στην Αποκάλυψη βρίσκουμε μια προτροπή του Θεού προς τον λαό του: «ἔξελθε ἐξ αὐτῆς ὁ λαός μου, ἵνα μὴ συγκοινωνήσητε ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῆς, καὶ ἵνα ἐκ τῶν πληγῶν αὐτῆς μὴ λάβητε» [18:4]. ‘Αυτή’ είναι η Βαβυλώνα, όνομα που εικονίζει γενικά τον αμαρτωλό κόσμο κάθε εποχής, που έχει αρνηθεί τον Θεό και τις εντολές του. Η έξοδος δεν είναι τοπική, αλλά κυρίως σημαίνει την αποφυγή και απομάκρυνση από τον τρόπο ζωής που υιοθετεί το πλήθος, υπακούοντας στα κελεύσματα του Διαβόλου, που γνωρίζει ότι «ὀλίγον καιρὸν ἔχει» [Αποκ. 12:12]. Ας λάβουμε σοβαρά υπόψη την βιβλική αυτή προτροπή, έστω κι αν δεν την ακούμε όσο πρέπει από τα επίσημα εκκλησιαστικά χείλη.

Νόμοι και νομικοί

Πολλή συζήτηση γίνεται τελευταία για τους νόμους και ποιος τους φτιάχνει και πώς χρησιμοποιούνται. Δεν θα σταθώ στο συγκεκριμένο θέμα των ημερών, που όπως είθισται παρ’ ημίν γίνεται ‘μπαλάκι’ στο κομματικό πινγκ πονγκ προ των εκλογών. Ωστόσο βρίσκω τουλάχιστον ενδιαφέρουσα την άποψη ενός γνωστού συγγραφέα της αστυνομικής λογοτεχνίας, του Raymond Chandler, ο οποίος στο μυθιστόρημά του ‘The long good-bye’ [‘O μακρύς αποχαιρετισμός’ (1953)] βάζει στο στόμα ενός αστυνόμου τις ακόλουθες κυνικές διαπιστώσεις [δική μου απόδοση]:

     «Δεν υπάρχει καθαρός τρόπος για να βγάλεις εκατό εκατομμύρια δολάρια. Μπορεί το αφεντικό να νομίζει ότι τα χέρια του είναι καθαρά, αλλά κάπου στο δρόμο άνθρωποι στριμώχτηκαν, όμορφες μικρές επιχειρήσεις είδαν το έδαφος να φεύγει κάτω απ’ τα πόδια τους και αναγκάστηκαν να πουληθούν για πενταροδεκάρες, αξιοπρεπείς άνθρωποι έχασαν τις δουλειές τους, μετοχές μαγειρεύτηκαν στο χρηματιστήριο, εκπρόσωποι εξαγοράσθηκαν, και οι μεγάλες νομικές φίρμες πληρώθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες  για να στρεβλώσουν κάποιο νόμο που ο κόσμος τον ήθελε αλλά οι πλούσιοι δεν τον ήθελαν γιατί τους έκοβε τα κέρδη. Τα πολλά λεφτά είναι μεγάλη δύναμη, και η μεγάλη δύναμη χρησιμοποιείται στραβά. Αυτό είναι το σύστημα.

     »Άσε τα όργανα της τάξης και του  νόμου να κάνουν τη βρώμικη δουλειά τους. Άσε τους νομικούς να την ξεκαθαρίσουν. Αυτοί γράφουν τους νόμους για άλλους νομικούς που την ψειρίζουν μπροστά σε άλλους νομικούς που λέγονται δικαστές, ούτως ώστε άλλοι δικαστές να μπορούν να λένε ότι οι πρώτοι δικαστές έκαναν λάθος και το Ανώτατο Δικαστήριο να λέει ότι λάθος έκαναν οι δεύτεροι δικαστές. Και βέβαια υπάρχουν νόμοι. Είμαστε χωμένοι σ’ αυτούς μέχρι το λαιμό. Το μόνο που κάνουν είναι να φέρνουν δουλειά στους δικηγόρους». 

     Αν στα παραπάνω προσθέσουμε το πλήθος των 'ρυθμιστικών' τροπολογιών που, όπως ακούω, κατατέθηκαν για να ψηφισθούν στη σημερινή τελευταία συνεδρίαση της Βουλής, μπορούμε να φαντασθούμε έναν τουλάχιστον λόγο για τον οποίο μεγάλο μέρος του κόσμου είτε απέχει από τις εκλογές είτε καταφεύγει σε 'αντισυστημικά' σχήματα, ή και στην παρανομία. 

 

Προσβολή

 Αν ένας γιατρός κατηγορούσε συνάδελφό του για σοβαρό ποινικό αδίκημα (όπως είναι η εμπορία οργάνων για μεταμόσχευση), η πρώτη κίνηση του αρμοδίου Ιατρικού Συλλόγου θα ήταν να καλέσει τους δύο να δώσουν εξηγήσεις, και σε περίπτωση διαπίστωσης ψευδούς κατηγορίας να παραπέμψει τον κατήγορο στο Πειθαρχικό Συμβούλιο για παράβαση του Κώδικα Δεοντολογίας και ανάλογη ποινή. Στην περίπτωση που ο κατήγορος δεν είναι γιατρός, φυσικά ο Σύλλογος δεν έχει τέτοια αρμοδιότητα. Θα όφειλε όμως να κινηθεί κατά του κατηγόρου (ακόμη κι αν αυτός είναι πασίγνωστος ανά το πανελλήνιο ποινικολόγος) που στο πρόσωπο ενός γιατρού προσέβαλε ανοίκεια όλο το ιατρικό σώμα της Ελλάδος. Η έκφραση θλίψης από την Ελληνική Εταιρεία Εντατικής Θεραπείας μπορεί να είναι ένας ευγενικός τρόπος διαμαρτυρίας αλλά δεν είναι αρκετή. Και εδώ που τα λέμε, εφόσον η προσβλητική δήλωση έγινε μέσα σε δικαστική αίθουσα, θα έπρεπε η ίδια η έδρα να εγκαλέσει τον δράστη. Επιτέλους, δεν είναι δυνατόν κάποιοι δικηγόροι να κάνουν και να λένε ό,τι θέλουν για τη δημιουργία εντυπώσεων και τη μεγιστοποίηση των εσόδων τους.

Τόλμη (χωρίς γοητεία)

Πρόσφατη είδηση: μια γυναίκα 41 ετών έσωσε μια άλλη 21 ετών ενώ επιχειρούσαν αναρρίχηση σε παγωμένο καταρράκτη στην πολιτεία Γιούτα των ΗΠΑ, αλλά παγιδεύθηκε η ίδια κάτω από δυο τεράστιους όγκους πάγου και έχασε τη ζωή της. Αξιέπαινη βέβαια η τελευταία πράξη της ζωής της, αλλά καταρχήν τι δουλειά είχαν και οι δυο τους εκεί πάνω;

     Κάθε τόσο διαβάζουμε για θανατηφόρα ‘ατυχήματα’ στη διάρκεια επικινδύνων εγχειρημάτων όπως η ορειβασία υπό εντελώς αντίξοες καιρικές συνθήκες ή η κατάδυση σε μεγάλα βάθη χωρίς οξυγόνο και άλλα τέτοια. Τα εισαγωγικά στα ατυχήματα έχουν τη σημασία τους: εδώ δεν πρόκειται για τυχαία και απρόβλεπτα συμβάντα που μπορεί να επέλθουν ακόμη και υπό τις καλύτερες συνθήκες. Τα θύματα στις περιπτώσεις αυτές πηγαίνουν γυρεύοντας. Αιτιολογία; Συνήθως η δίψα για την έκρηξη αδρεναλίνης που δημιουργεί το παράτολμο εγχείρημα. Αν όμως πάμε λίγο πιο βαθιά, προσπερνώντας την ορμονική εξήγηση, θα λέγαμε με απλά λόγια: το κυνήγι ενός ρεκόρ, ένας ιδιαίτερος εγωισμός, μια φιλόδοξη τάση ικανοποίησης μιας επιθυμίας που σ’ έναν ουδέτερο παρατηρητή φαίνεται παράλογη και ακατανόητη.

     Σε ετοιμόρροπα κτίρια συνήθως τοποθετούνται προειδοποιητικές πινακίδες να μη μπαίνουμε ή να μη πλησιάζουμε για τον φόβο ενός τραυματισμού ή θανάτου. Το ίδιο βλέπουμε σε ζωολογικούς κήπους όπου φιλοξενούνται επικίνδυνα ζώα. Στους δρόμους υπάρχουν σήματα που ειδοποιούν για ενδεχόμενους κινδύνους και υπαγορεύουν περιορισμούς στον τρόπο οδήγησης. Σε τι διαφέρουν οι επικίνδυνες φυσικές τοποθεσίες; Κάποια στιγμή η δημόσια κοινή λογική (αν βέβαια υπάρχει τέτοιο πράγμα…) θα πρέπει να επιβάλλεται στα παράλογα ‘θέλω’ του καθενός. Αυτό όμως αντίκειται στη νοοτροπία του συγχρόνου ανθρώπου, που δεν ανέχεται όρια στις επιθυμίες του.