Τρέχοντα θέματα

Δεν θαυμάζω ιδιαίτερα το εκλογικό σύστημα των ΗΠΑ. Το βρίσκω πολύπλοκο, αλλά βέβαια εξυπηρετεί μια ομοσπονδιακή χώρα που αποτελείται από πενήντα διαφορετικά κράτη (η κάθε πολιτεία έχει ουσιαστικά υπόσταση κράτους, με δικό της κυβερνήτη και κοινοβούλιο και νόμους), με την οποία δεν μπορεί να συγκριθεί η δική μας χώρα. Όμως αν κάτι πρακτικό (και αξιόλογο) ξεχωρίζω από το σύστημα αυτό είναι ότι οι πάντες γνωρίζουν πότε θα γίνουν οι επόμενες εκλογές και πότε θα αναλάβει καθήκοντα ο πρόεδρος που θα εκλεγεί από αυτές. Ας συγκρίνουμε το δεδομένο αυτό με τη δική μας πολιτική πραγματικότητα, στην οποία συζητούμε για εκλογές εδώ και ένα εξάμηνο τουλάχιστον, αλλά ακόμη δεν έχουμε ακούσει τίποτε για την ημερομηνία τους. Έστω κι αν πρόκειται να γίνουν σε ένα μήνα και κάτι (σύμφωνα με τις διαρροές). Το συμπέρασμα δικό σας.

     Αυτό δεν είναι βέβαια το μόνο επιλήψιμο σημείο του συστήματος. Αλλάζουμε εκλογικό νόμο κάθε τρεις και λίγο κατά βούλησιν, με τη μέθοδο ΟΦΑ (Όπως Φυσάει ο Αέρας, για όσους δεν ξέρουν τα αρχικά αυτά), είτε για να ικανοποιήσουμε μια κάποια ιδεολογία (π.χ. απλή αναλογική) είτε για να εξασφαλίσουμε την πολυπόθητη αυτοδυναμία. Ετοιμαζόμαστε για εκλογές (όποτε γίνουν), και ένα τουλάχιστον κόμμα δεν μας λέει ποιον προορίζει για πρωθυπουργό της χώρας, ενώ στις ειδήσεις κυριαρχούν όχι τόσο τα γεγονότα όσο οι απαξιωτικές δηλώσεις των αρχηγών, των εκπροσώπων, των υπουργών και των προαλειφομένων για υπουργικές θέσεις (που αποτελούν αντικείμενο παζαριού των υποψηφίων με τους αρχηγούς τους). Και άλλα πολλά.

     Να μην το ξεχάσω, μια και αποτελεί κι αυτό κυρίαρχο θέμα των ημερών: η τιμή του μπακαλιάρου. Όχι πόσο τον εκτιμούν τα άλλα ψάρια για την αξία του, αλλά πόσο θα τον πληρώσουν οι καταναλωτές εν όψει του Ευαγγελισμού. Μέγα το θέμα ασφαλώς. Ωστόσο, ανασκαλεύοντας Τυπικό, Μηναίο και Τριώδιο δεν βρίσκω πουθενά τη λέξη ‘βακαλάος’ ως απαιτούμενο του εορτασμού. Προβλέπεται κατάλυση ιχθύος, που περιλαμβάνει όλα τα αλιεύματα, από την ταπεινή σαρδέλλα μέχρι τον σολωμό και τον ξιφία. Συνεπώς διαλέγετε και παίρνετε, αγνοώντας τους διάφορους ‘μπακαλιάρους’ των μέσων ενημέρωσης.    

«Ἴδιοι αὐτῶν προφῆται»

Η φονική σύγκρουση των τραίνων και οι υπηρεσιακές και πολιτικές προεκτάσεις της μεταφέρθηκαν πλέον στον χώρο της Βουλής, σε αρμόδια (?) επιτροπή. Έχοντας αρνητική πείρα από προηγούμενες τέτοιες επιτροπές για διάφορα θέματα (όπου κάθε συμμετέχον κόμμα βγάζει τα δικά του συμπεράσματα), δεν περιμένω κάτι διαφορετικό από μια ακόμη. Ήδη οι δυο κύριοι ‘παίκτες’ ανακήρυξαν αλλήλους ως ψεύτες, χωρίς ελαφρυντικά ή άλλους χαρακτηρισμούς. Εδώ θυμόμαστε τον Απόστολο Παύλο που γράφει στον Τίτο για τους Κρητικούς: «εἶπέ τις ἐξ αὐτῶν ἴδιος αὐτῶν προφήτης· Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται», για να προσθέσει παρακάτω ότι «ἡ μαρτυρία αὕτη ἐστὶν ἀληθής» [Τιτ. 1:12-13]. Ας αλλάξουμε την τοπωνυμική αναφορά με την θεσμική ιδιότητα των προσώπων. Το συμπέρασμα είναι το ίδιο: η μαρτυρία είναι αληθής, με την έννοια ότι κάθε κόμμα (και οι άνθρωποί του) αναφέρονται επιλεκτικά σε στοιχεία που αναδεικνύουν τη δική τους (αποκλειστική) αθωότητα και την ενοχή (αποκλειστική κι αυτή) του αντιπάλου. Έρχονται και εκλογές, βλέπετε, και όπως έλεγε ο ‘σιδηρούς καγκελάριος’ Otto von Bismarck, τα μεγαλύτερα ψέματα λέγονται ακριβώς στις παραμονές τους. Άλλωστε, τι άλλο είναι η επιλεκτική παρουσίαση της αλήθειας παρά ένα φτιασιδωμένο ψέμα;  

     Απρόσκλητη μου έρχεται μια ανάμνηση από το αγροτικό ιατρείο, πριν σαράντα χρόνια. Όταν πήγα στο χωριό, Νοέμβριο μήνα, είχαν μόλις γίνει δημοτικές εκλογές, και είχε αναδειχθεί νέος πρόεδρος ο αντίπαλος του μέχρι τούδε (και οι δυο από το ίδιο κόμμα), με 17 ψήφους διαφορά. Έφυγα από το αγροτικό μετά δυο ακριβώς χρόνια, και μέχρι τότε στις συζητήσεις των καφενείων κάθε τόσο ανέκυπτε το φλέγον θέμα: ποιοι ήταν εκείνοι οι δεκαεφτά που έφυγαν από τον παλιό και πήγαν στον καινούργιο. Δεν έχει άμεση σχέση με το παραπάνω, αλλά οι δημόσιες συζητήσεις (για οποιοδήποτε ζήτημα, όσο σοβαρό κι αν είναι) πολύ συχνά αποπνέουν μια οσμή ‘χωριατίλας’. Αντί να ασχολούμαστε με την ουσία, μαλώνουμε για τα ψηφαλάκια. Το λεγόμενο πολιτικό κόστος.

Σύμπτωμα

«Το κακό που κτύπησε τα παιδιά, τις οικογένειές τους και όλους εμάς στα Τέμπη, δεν είναι αποτέλεσμα μίας άτυχης στιγμής (της κακιάς ώρας, που λένε), ενός μεγάλου λάθους, ή κυβερνητικής ολιγωρίας / ανεπάρκειας. Είναι αποτέλεσμα μίας διαχρονικής κατάστασης με βασικά χαρακτηριστικά την ανικανότητα, τον ωχαδερφισμό, την έλλειψη στοιχειώδους πειθαρχίας σε όλους τους τομείς (από την εκπαίδευση μέχρι τα νοσοκομεία και ως τον στρατό), την έλλειψη κάθε σεβασμού στην ιεραρχία, την αποστροφή στην αξιοκρατία και την αξιολόγηση, την παραβίαση νόμων και κανόνων στην καθημερινότητά, την μη τήρηση πρωτοκόλλων λειτουργίας όπου απαιτείται, την έλλειψη τιμωρίας σε όλα τα επίπεδα, την εκτεταμένη διαφθορά, την αντίθεση σε κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού, ειδικά στο δημόσιο. Ο Έλληνας όλων των ηλικιών φτάσει να θεωρεί τον εαυτό του ανεύθυνο για όποιο λάθος ή μπαγαποντιά κάνει στη ζωή του ή στη δουλειά του και από την άλλη πλευρά θεωρεί δικαίωμά του να απαιτεί, να επαιτεί και να λεηλατεί. Ή όχι;»

     Στα βιβλία της Παθολογίας κάθε αρρώστια έχει διάφορα υποκεφάλαια (ορισμός, συμπτώματα, αιτιολογία, διαγνωστικές εξετάσεις, θεραπεία κτλ.). Αν η πρόσφατη σιδηροδρομική τραγωδία (ή άλλα παρόμοια δράματα στο παρελθόν) αποτελούν μια ‘κλινική εικόνα’, την εξωτερική εκδήλωση μιας νόσου, η παραπάνω παράγραφος του δημοσιογράφου Άγγελου Στάγκου είναι μια σύνοψη της αιτιολογίας της κοινωνικής νόσου που έχει χρονίσει στη χώρα μας. Και όπως στην ιατρική παθολογία δεν αρκεί να ανακουφίσουμε συμπτώματα αλλά πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα αίτια για να θεραπεύσουμε μια πάθηση, έτσι και στην κοινωνική παθολογία. Τα αίτια είναι αλληλένδετα μεταξύ τους. Κι αν είναι «να φτάσει το μαχαίρι στο κόκκαλο» κατά το στερεότυπο λαϊκό αίτημα, ας δούμε ο καθένας μας πόσο βαθιά βρισκόμαστε στο ‘κόκκαλο’ αυτό κι αν θα πρέπει να μας αγγίξει κι εμάς το καθαρτικό νυστέρι. Από λόγια έχουμε χορτάσει.