Λοιμώξεις και Θεία Κοινωνία

Με αφορμή την επιδημία του κορωνοϊού ακούγονται και γράφονται διάφορα σχετικά με τη Θεία Κοινωνία και το ενδεχόμενο μετάδοσης του ιού στους πιστούς κτλ. Ίσως δεν είναι γενικά γνωστό, αλλά όλοι οι ιερείς στο τέλος της Θείας Λειτουργίας καταλύουν, δηλ. τρώγουν και πίνουν οι ίδιοι ό,τι απέμεινε στο Άγιο Ποτήριο, με την ίδια λαβίδα (‘κουταλάκι’) που κοινώνησαν και όλους τους πιστούς προηγουμένως, ανεξάρτητα από την κατάσταση της υγείας των. Εδώ και τόσους αιώνες που ακολουθείται απαρέγκλιτα αυτή η τάξη δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα λοιμώξεων σε ιερείς, που κατά καιρούς έχουν μεταλάβει φυματικούς, λεπρούς και άλλους μεταδοτικούς ασθενείς, ακόμη και με AIDS, και όχι μόνο με κοινές ιώσεις. Επειδή πρόκειται για μια συγκεκριμένη πολυπληθή ομάδα ανθρώπων και για μια γενικά διαδεδομένη πρακτική, αν υπήρχε ποτέ πρόβλημα υγείας στον κλήρο δεν θα μπορούσε να περάσει επιδημιολογικά απαρατήρητο. Ωστόσο, από την πλευρά του λαού, η κοινή λογική, αλλά και ο στοιχειώδης σεβασμός προς τους άλλους, υπαγορεύει εφόσον γνωρίζουμε ότι πάσχουμε από ενεργό μεταδοτικό νόσημα να αποφύγουμε να δημιουργήσουμε πρόβλημα ή σκανδαλισμό στους συνανθρώπους μας με την αδιάκριτη προσέλευσή μας στη Θεία Λειτουργία και τη Θεία Κοινωνία.

[Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή]

Χαρμολύπη

Μέσα στα διάφορα δεινά του κόσμου, με τα προβλήματα και τις δυσκολίες και τα διλήμματα που δημιουργούν σε έθνη ολόκληρα και κυβερνήσεις και παγκόσμιους οργανισμούς, η εκδημία ενός ηλικιωμένου γέροντος θα ακουγόταν ίσως σαν σταγόνα σε ωκεανό. Όταν όμως ο γέρων αυτός είναι ο πατήρ Γερβάσιος Ραπτόπουλος, η αναχώρησή του από τα εγκόσμια είναι γεγονός πνευματικό, με αντίκτυπο και απήχηση πολύ μεγαλύτερη από το φυσικό της μέγεθος. Διότι ο π. Γερβάσιος έγινε γνωστός παγκόσμια ως ‘φίλος των φυλακισμένων’, με τη μακρόχρονη διακονία του σε χιλιάδες ανθρώπους που βρέθηκαν πίσω από τα σίδερα για ποικίλες αφορμές, από τις πιο ευτελείς οικονομικές μέχρι τις πιο βαρειές ποινικές, αφήνοντας τη σφραγίδα της παρουσίας του στις καρδιές των ανθρώπων αυτών και αλλάζοντας την τροχιά της σκέψης και της ζωής τους. Πολλά γράφτηκαν και θα γραφούν για τον άνθρωπο και το έργο του (π.χ. ΕΔΩ). Επί σειρά ετών το όνομά του εμφανιζόταν στις υποψηφιότητες για το βραβείο Νόμπελ ειρήνης. Όπως όμως προσφυώς γράφτηκε, εκείνος ήταν νομπελίστας του ουρανού. Είχαμε σήμερα την ευλογία να βρεθούμε μέσα στο ‘χαροποιόν πένθος’ της εξοδίου ακολουθίας του, όπου πλήθος κλήρου και λαού τον αποχαιρέτισε με την βεβαιότητα ότι ένας ακόμη αγαθός και πιστός δούλος εισήλθε ‘εις την χαράν του Κυρίου του’. Την ευχή του να έχουμε.

Ανατροπές

Όταν υπηρετούσα τη θητεία μου και ζητούσα άδεια για να λείψω το πρωί της Κυριακής για εκκλησιασμό (τότε δεν είχαμε ούτε αυτοκίνητα ούτε κινητά τηλέφωνα), ο λοχαγός μου συνήθιζε να λέει: «Γιατρέ, όσα φέρνει η ώρα δεν τα φέρνει ο χρόνος». Τον διαβεβαίωνα ότι δεν θα γινόταν τίποτε τραγικό όσο θα απουσίαζα, και εν πάση περιπτώσει ήξερε πού να με βρει αν χρειαζόταν: το κοντινό χωριό ήταν ένα τέταρτο της ώρας μακριά. Δόξα τω Θεώ, τίποτε τραγικό δεν συνέβη σε ώρα απουσίας μου.

     Θυμήθηκα ωστόσο την προσφιλή παροιμία του αυτές τις μέρες, που η Ελλάδα βρίσκεται ‘μεταξύ σφύρας και άκμονος’, ή μεταξύ ιού και Ερντογάν. Ποιον να διαλέξεις από τους δυο; Αθέατος ο ένας, εμφανίζεται εκεί που δεν τον περιμένεις και χτυπάει με καταδρομική τακτική, και εξαπλώνεται γεωμετρικά, και απειλεί όχι μόνο την υγεία αλλά και την κοινωνική και οικονομική ζωή στο σύνολό της. Τα αποτελέσματά του σε όλον τον κόσμο τρομάζουν με την έκταση της διασποράς, και οι γνωστοί λογικοί κανόνες αντιμετώπισης των επιδημιών δοκιμάζονται, και θα δοκιμασθούν ακόμη περισσότερο, ως προς την επάρκεια και την αποτελεσματικότητά τους. Από την άλλη, ο παμπόνηρος ανατολίτης που λέγαμε τις προάλλες χρησιμοποιεί την τακτική του υβριδικού πολέμου (όχι στρατό και όπλα, αλλά αμάχους, προπαγάνδα, πλαστές ειδήσεις και κάθε είδους ανορθόδοξη τακτική) εναντίον της χώρας μας, πιστεύοντας ότι η χρονική συγκυρία είναι ιδανική για να επεκτείνει το σουλτανάτο του. Αλήθεια, τι καλά που ήμασταν όταν η κρίση ήταν μόνο οικονομική...

      Μέσα σε μερικές μέρες ο κόσμος γύρω μας άλλαξε ριζικά. Κανένας δεν γνωρίζει πλέον αν αύριο θα ξυπνήσει άρρωστος ή θα βρεθεί μέσα σε μια εμπόλεμη κατάσταση. Ένα τέτοιο σκηνικό θα έπρεπε να μας κάνει όλους να αναθεωρούμε τα δεδομένα της ζωής μας, να βάζουμε προτεραιότητες, να σκεφτόμαστε πόσο ευτελή είναι τόσα πράγματα στα οποία αναλισκόμαστε καθημερινά. Και να θυμόμαστε τον ψαλμικό στίχο που μας λέει ότι «ἐὰν μὴ Κύριος φυλάξῃ πόλιν, εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων». Προς το παρόν δεν το βλέπω να γίνεται.  
     Και μια ανάλογη συμβουλή από τον Σολομώντα, που διαβάσθηκε σήμερα στον Εσπερινό:  «ἴσθι πεποιθὼς ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ ἐπὶ Θεῷ, ἐπὶ δὲ σῇ σοφίᾳ μὴ ἐπαίρου» [Παροιμ. 3:5]. Να έχουμε τη σοφία μας και να τη χρησιμοποιούμε, αλλά ας μην επαιρόμαστε γι' αυτήν, διότι μπορεί να χαθεί από στιγμή σε στιγμή.

 [Σκίτσο του Ηλ. Μακρή, Καθημερινή 5/3/20]

«Mὴ ἀποστρέψῃς»

Εσπερινός της συγχωρήσεως σήμερα, και ακούμε για πρώτη φορά φέτος το κατανυκτικό Μέγα Προκείμενο, από τον 68ο Ψαλμό:

     «Mὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ παιδός σου, ὅτι θλίβομαι, ταχὺ ἐπάκουσόν μου, πρόσχες τῇ ψυχῇ μου καὶ λύτρωσαι αὐτήν».

     Στη θέση του ‘παιδός’ ας βάλουμε το έθνος μας που από χθες αντιμετωπίζει κρίση και απειλή χειρότερη από την οικονομική που γνωρίζουμε εδώ και μια δεκαετία: την απειλούμενη εισβολή χιλιάδων ταλαιπώρων ανθρώπων απ’ όλο τον κόσμο που την απελπισία τους εκμεταλλεύεται ο παμπόνηρος ανατολίτης γείτονας για να εκβιάσει την Ευρώπη και να προωθήσει τις επεκτατικές του βλέψεις. Κι ας στρέψουμε εμείς το πρόσωπό μας προς τον Θεό που συνήθως βολικά αγνοούμε, διότι ανθρώπινες λύσεις στο πρόβλημα, όπως έχουμε ξαναγράψει, δεν υπάρχουν. Καλή Σαρακοστή.