Της παιδείας οι ρίζες

 Όπως γίνεται σχεδόν κάθε χρόνο τέτοια εποχή, διάφοροι ειδικοί και μη γράφουν δημόσια για το σύστημα εισαγωγής στις ανώτατες σχολές, που το θεωρούν αδιάβλητο μεν αλλά ανεπαρκές ή ακατάλληλο για τον σκοπό που είναι φτιαγμένο, και προτείνουν διάφορες εναλλακτικές λύσεις (η απλούστερη που έχει δοκιμασθεί εδώ και δεκαετίες είναι να αλλάζεις κάθε τόσο το όνομα των εξετάσεων, από εισαγωγικές σε πανελλαδικές, έχοντας περάσει από διάφορες παραλλαγές και συνώνυμα). Εδώ ας κάνουμε κάτι λίγο πιο ριζοσπαστικό, ανασκοπώντας πράγματα που έχουμε ξαναγράψει.

     Αν λοιπόν θέλεις να αναμορφώσεις ένα εκπαιδευτικό σύστημα, δεν ξεκινάς από το τελευταίο στάδιό του, τις πανελλαδικές εξετάσεις. Αρχίζεις από τη βάση, από την υποχρεωτική εκπαίδευση, διδάσκεις (στην πράξη, όχι μόνο στα λόγια) ότι δεν είναι όλοι πλασματικά αριστούχοι και ότι η αποτυχία σε ένα μάθημα δεν είναι το τέλος της ζωής, ‘κοσκινίζεις’ τους μαθητές από τάξη σε τάξη, τους βαθμολογείς και τους προάγεις με βάση την πραγματική τους αξία και τους μαθαίνεις όχι μόνο να διαβάζουν, να γράφουν και να μετρούν, αλλά και να πολιτεύονται με στοιχειώδη ευπρέπεια και κοσμιότητα. Ταυτόχρονα, διδάσκεις και τους γονείς ότι τα καμάρια τους μπορεί να μην είναι οι φωστήρες που οι ίδιοι ονειρεύονται, και γι' αυτό δεν φταίει ούτε ο δάσκαλος ούτε το σχολείο ούτε ο εκάστοτε υπουργός παιδείας, αλλά τα γονίδιά τους και αυτοί οι ίδιοι. Εφόσον γίνουν όλα αυτά, μπορείς να ασχοληθείς και με το σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, που ΔΕΝ είναι υποχρεωτική για όλους. Διαφορετικά είναι σαν να χτίζεις ένα σπίτι αρχίζοντας από τα κεραμίδια της στέγης.

     Βέβαια, όλα αυτά είναι πολύ σωστά στη θεωρία, αλλά έχουν ένα (τουλάχιστον) μειονέκτημα. Ο χρόνος που χρειάζεται για την υλοποίησή τους είναι μεγαλύτερος από την θητεία ενός υπουργού παιδείας ή μιας κυβέρνησης, που σημαίνει ότι απαιτείται συναίνεση πολλών πλευρών, που όμως εκ των προτέρων δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να συνεργασθούν μεταξύ τους. Συνεπώς και το μεγαλόπνοο αυτό σχέδιο κατατάσσεται στα ‘όνειρα θερινής νυκτός’. Κρίμα· και είναι τόσο καλό σαν όνειρο.