Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2017

Παράνοια

Αντιγράφω το παρακάτω εύγλωττο παράδειγμα από το χθεσινό άρθρο του Στ. Κασιμάτη με τίτλο ‘Δεν μπορούμε, δεν θέλουμε ή δεν γίνεται;’ [Καθημερινή]:
     «Σε αγροτικό νομό της χώρας, η περιφέρεια προκήρυξε άδειες πωλητή αγροτικών προϊόντων σε λαϊκές αγορές. Αγρότης ο οποίος ήθελε να αυξήσει το εισόδημά του υπέβαλε τη σχετική αίτηση. Του είπαν, όμως, ότι για να πάρει την άδεια, πρέπει να πάψει να είναι (τυπικά έστω) αγρότης, διότι οι άνεργοι προηγούνται –πρώτος παραλογισμός: γιατί να προηγούνται οι άνεργοι και όχι αυτοί που θέλουν να δουλέψουν; Για να πάψει ο αγρότης της ιστορίας μας να είναι τυπικά αγρότης, ώστε να μπορεί να πουλάει νόμιμα στον δρόμο αυτά που παράγει η οικογένειά του, έπρεπε να διαγραφεί από τα μητρώα των αγροτών –δεύτερος παραλογισμός: πώς για το κράτος μπορείς συγχρόνως να είσαι και να μην είσαι. Για να λάβει τη σχετική βεβαίωση από τον ΟΑΕΔ, όμως, του είπαν να περιμένει επτά μήνες, επειδή δεν υπάρχει προσωπικό –τρίτος παραλογισμός: έλλειψη προσωπικού για αντιπαραγωγικές διαδικασίες. Και ο τελικός παραλογισμός της υπόθεσης ήταν ότι το χρονικό περιθώριο της περιφέρειας για τις άδειες ήταν οι 10 μέρες. Ο άνθρωπος έδρασε με τον πατροπαράδοτο τρόπο: βρήκε το πρόσωπο με τις άκρες, εκείνος μίλησε, ο αρμόδιος είχε κατανόηση και έτσι έκανε δεκτή μια υπεύθυνη δήλωση του αγρότη μέχρι να σταλεί το επίσημο έγγραφο από τον ΟΑΕΔ
     Κι ύστερα λένε πως για όλα φταίνε τα μνημόνια...

Σάββατο, 18 Φεβρουαρίου 2017

Τάμα

Τρικυμία στο ελληνικό κρατίδιο και πάλι -- σάμπως πρώτη φορά είναι; Ο λόγος όμως αυτή τη φορά είναι... πνευματικός. Δεκαέξι βουλευτές της μείζονος αντιπολιτεύσεως μαζί με δυο ανεξάρτητους (με μικρό α) έλληνες κατέθεσαν ερώτημα για την ανέγερση του ‘Τάματος του Έθνους’, του ναού του Σωτήρος Χριστού, που υπάρχει στα χαρτιά από το 1829, μετά την απελευθέρωση. Ο Τύπος στο σύνολό του έκανε πάρτι διακωμωδώντας το ζήτημα και συνδέοντάς το (αναπόφευκτα) με την χούντα, κι έτσι ο αρχηγός της ΝΔ τράβηξε τα αυτιά των βουλευτών και τους είπε να αφήσουν στην άκρη τέτοιες πρωτοβουλίες, σε τέτοιους χαλεπούς καιρούς. Να πώς τα σοβαρά θέματα γίνονται αντικείμενο χλεύης, αν και βρέθηκαν και κάποιοι που σημείωσαν ότι αν η συζήτηση γινόταν για ανέγερση κανενός τζαμιού θα είχε ίσως καλύτερη τύχη.    
     Δεν ξέρω αν τα πράγματα θα ήταν όντως έτσι. Αυτό που ξέρω είναι ότι το ‘τάμα’ δεν είναι αστεία υπόθεση ούτε παιχνιδάκι. Είναι υπόσχεση στον Θεό, που βέβαια δεν θα πρέπει να συνδέεται με σκοπιμότητες, ψηφοθηρίες, υστεροβουλία, πολιτική ορθότητα ή άλλα τερτίπια. Ο Δαβίδ συμβουλεύει στον 49ο Ψαλμό:  «Θῦσον τῷ Θεῷ θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἀπόδος τῷ Ὑψίστῳ τὰς εὐχάς σου· καὶ ἐπικάλεσαί με ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς σου, καὶ ἐξελοῦμαί σε, καὶ δοξάσεις με». ‘Ευχαί’ είναι τα τάματα: αν τα αποδώσουμε, τότε θα μας γλιτώσει και ο Θεός εν ημέρα θλίψεώς μας λέει ο Ψαλμωδός. Τόσο απλά, αν βέβαια τα κάνουμε όπως πρέπει. Πράγμα που δεν το βλέπω. Καλή συνέχεια λοιπόν.

Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2017

Αποχρώσεις ξύλου

Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου Άγγελος Συρίγος ξυλοκοπήθηκε προχθές από κάποια καλόπαιδα που ‘διακοσμούσαν’ τους τοίχους της σχολής με σπρέι. Από το κυβερνών κόμμα ακούσαμε ως αντίδραση την ευπρεπή και κόσμια δήλωση ότι «τέτοιες ενέργειες δεν έχουν καμία θέση ούτε στα πανεπιστήμια ούτε πουθενά». Παράλληλα, τις μέρες αυτές παρακολουθούμε το σήριαλ της δίκης της ‘Χρυσής Αυγής’, με ανάδειξη διαφόρων απανθρώπων εκδηλώσεών της, που μετά βδελυγμίας καταδικάζονται από όλο τον πολιτικό κόσμο. Προφανώς υπάρχουν πολιτικές διαβαθμίσεις στην αποκήρυξη και καταδίκη εγκληματικών πράξεων.
     Ερώτηση κρίσεως: Αν σε ξυλοκοπήσει χρυσαυγίτης, είναι πιο τραυματικό το ξύλο που τρως από εκείνο που σου επιδαψιλεύει ένας αφισοκολλητής ή ‘δρομοκαλλιτέχνης’ άλλης ιδεολογίας; Τι διαφέρουν οι πρώτοι ένοχοι από τους δεύτερους; Έχουμε συνηθίσει να ακούμε για ‘αυγό του φιδιού’, με αναφορά στον αναδυόμενο νεοναζισμό. Στην πράξη, αν θρέψουμε το κτήνος μέσα μας, με ό,τι χρώμα κι αν το βάψουμε εξωτερικά (χρυσό, μαύρο, κόκκινο της φωτιάς, σωμόν με πράσινες βούλες και πορτοκαλί ρίγες…), πάντα κτήνος θα είναι.

Τετάρτη, 15 Φεβρουαρίου 2017

Ευθύνη

Άκουσα για ελεύθερο επαγγελματία, από κλάδο καλά αμειβόμενο για τις πολύπλοκες αλλά τόσο αναγκαίες υπηρεσίες που προσφέρει, ότι εισπράττει από το κράτος επίδομα θέρμανσης. Πόσο εισόδημα δηλώνει άραγε; Μήπως θα πρέπει να γραφτεί και για ΕΚΑΣ ο άνθρωπος; Το πράγμα θα είχε την αστεία του πλευρά αν δεν ήταν επικίνδυνα σοβαρό, τόσο για την αναίδεια του προσώπου όσο και για την έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών που θα εξέταζαν στοιχειωδώς -- δεν νομίζω ότι χρειάζεται... ηλεκτρονικό μικροσκόπιο -- τα περιουσιακά του στοιχεία όταν υπέβαλε την αντίστοιχη αίτηση.
   Σημειώνω το περιστατικό -- που το άκουσα από αξιόπιστη πηγή -- ως δείγμα του κατά πόσον υπάρχει κοινωνική συνείδηση στη χώρα μας. Κοινωνική συνείδηση (και αντίστοιχη ευθύνη) σημαίνει ότι βλέπω πέρα από τη μύτη μου, την τσέπη μου, τη δουλειά μου, το όποιο συμφέρον μου. Βλέπω και λαμβάνω υπόψη την ατμόσφαιρα της κοινωνίας στην οποία ζω, σέβομαι το κοινό όπως και το προσωπικό, αποδέχομαι την αρρώστια (με την ευρύτερη έννοια του όρου) του σώματος και συμπάσχω μαζί του. Δυστυχώς όλα αυτά εν πολλοίς μας είναι άγνωστα.
     Γράφοντας για άλλο θέμα (τους βανδαλισμούς των μέσων μεταφοράς) στη χθεσινή ‘Καθημερινή’ ο Τ. Θεοδωρόπουλος καταλήγει: «Μήπως, αντί για τις έμφυλες ταυτότητες, θα ήτο καλόν να ανοίξει ένας δημόσιος διάλογος για το πώς τα σχολεία μας δεν διδάσκουν κοινωνική πειθαρχία στα παιδιά μας;». Διευρύνοντας το θέμα, μήπως κάποια στιγμή θα έπρεπε όλη η ελληνική κοινωνία, μηδέ των κεφαλών εξαιρουμένων, να «μάθει γράμματα», δηλ. να διδαχθεί συστηματικά να λειτουργεί ως υπεύθυνο σύνολο; Άλλωστε, το φαινόμενο που σημείωσα παραπάνω είναι μια από τις αιτίες της κακοδαιμονίας μας.

Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2017

Βόμβα

Πολλή συζήτηση προκάλεσε και μεγάλη δημοσιότητα πήρε εδώ και μέρες η μεγάλη επιχείρηση εξουδετέρωσης μιας αγγλικής βόμβας 250 λιβρών του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου στη Δυτική Θεσσαλονίκη. Αναλυτικός σχεδιασμός, προγραμματισμένη εκκένωση κάπου 75 χιλιάδων κατοίκων σε ακτίνα 2 χιλιομέτρων, συγκοινωνιακές ρυθμίσεις σε λεωφορεία και τραίνα, ακόμη και τροποποίηση στο ωράριο της Κυριακάτικης Θ. Λειτουργίας των τοπικών ναών, γενικά μια τεράστια προετοιμασία για να απαλλαγούμε με ασφάλεια από ένα επικίνδυνο λείψανο εβδομήντα ετών που ήρθε τυχαία στο φως. Κι έπειτα; Σιγή βαθεία. Όλα έγιναν αθόρυβα, χωρίς «να κάνει μπαμ» όπως θα ήθελε το παλαιό άσμα. Όχι, φαντάζομαι, χωρίς το ανάλογο άγχος από την πλευρά των υπευθύνων, αλλά χωρίς  -- δόξα τω Θεώ! – τον πάταγο και την καταστροφή που θα προκαλούσε ένα δυστύχημα, μια λάθος κίνηση. Σε σημείο που κάποιοι να πουν: «Πολύ κακό για το τίποτε». Σκεφθήτε μια τυχόν έκρηξη τι πηχυαίους τίτλους θα συνεπαγόταν, πόσο θα γούρλωναν τα μάτια των τηλεπαρουσιαστών!
     Από ανθρώπινη πλευρά φαντάζει βέβαια οξύμωρο να γίνεται τόσος προκαταβολικός θόρυβος για να επιτευχθεί ένα τόσο αθόρυβο αποτέλεσμα. Και όμως, κρύβει ένα δίδαγμα. Επιτυχία; Συχνά αθόρυβη και σιωπηρή, αποτέλεσμα ακριβώς της καλής προετοιμασίας. Αποτυχία; Θορυβώδης, εντυπωσιακή – με τα κριτήρια του Χόλυγουντ – καταστροφική, συχνά προϊόν προχειροδουλειάς. Ας μη ζητούμε τη φασαρία. Θόρυβος και βροντή και αντάρα και ‘θέαμα’ σημαίνει για κάποιους (εμάς ή άλλους, δεν έχει σημασία) καταστροφή. Αντί για «το πυρ και τον συσσεισμόν» καλύτερα «φωνή αύρας λεπτής». Ευλογημένη ησυχία, που τόσο λίγο την εκτιμούμε.

Παρασκευή, 10 Φεβρουαρίου 2017

Αλβιώνος αναμνήσεις

Μια τυχαία αναφορά της γυναίκας μου μ’ έκανε να θυμηθώ ότι χθες έκλεισαν ακριβώς τριάντα χρόνια από τη μέρα που πάτησα για πρώτη φορά το πόδι μου στην Αγγλία, ενώ σαν σήμερα είδα το πρώτο μου αγγλικό νοσοκομείο. Αξίζει να γράψω δυο κουβέντες, εις ανάμνησιν.
    Βρέθηκα στην Αγγλία εντελώς απρογραμμάτιστα. Ήμουν σε περίοδο αναμονής για να συνεχίσω ειδικότητα στο Θεαγένειο μετά από δυο χρόνια στο νοσοκομείο Άγιος Παύλος -- η σειρά μου θα ερχόταν μετά 18 μήνες. Αναπάντεχα δέχθηκα ένα πρωινό τηλεφώνημα από τον παλιό μου συμφοιτητή Θ.Π., που τον είχα χάσει για πάνω από ένα χρόνο. Μου είπε ότι δούλευε σε αγγλικό νοσοκομείο και ότι το εξάμηνο άρχιζε με μια θέση ειδικευομένου κενή (ο υποψήφιος δεν είχε περάσει τις πτυχιακές του εξετάσεις). Ο αντίστοιχος διευθυντής ενδιαφερόταν να πάρει κάποιον από την Ελλάδα (ο φίλος μου είχε ήδη έξι μήνες εκεί) και, αν ήθελα, μπορούσα να του μιλήσω στο τηλέφωνο. Μέχρι τότε δεν είχα σκεφθεί καθόλου την Αγγλία: είχα ήδη περάσει τις Αμερικανικές εξετάσεις και υπολόγιζα ίσως μια μέρα να πάω εκεί.
     Μετά τις σχετικές διαβουλεύσεις, μέσα σε μια εβδομάδα έπαιρνα το αεροπλάνο για το Μάντσεστερ μέσω Ζυρίχης. Φθάνοντας εκεί μας πληροφόρησαν ότι το προσωπικό του αεροδρομίου είχε απεργία. Έτσι μας αποβίβασαν στο Λίβερπουλ και μας μετέφεραν με πούλμαν στο αεροδρόμιο του Μάντσεστερ. Μέσα στο αεροπλάνο πήρα τις πρώτες πληροφορίες μου για την Αγγλία από τον διπλανό μου. Μάλιστα μου έδωσε δυο κέρματα των 10 πεννών για να μπορέσω να τηλεφωνήσω στον Θ.Π. για οδηγίες πώς να πάω στο σπίτι του (με ταξί, ήταν αρκετά μακριά και έφτασα σχεδόν μεσάνυχτα). Η σύζυγος του φίλου μου, συμφοιτήτριά μας κι εκείνη, εφημέρευε, κι εκείνος μου έκανε μια μακροσκελή ενημέρωση για τις δυσκολίες της ιατρικής στην Αγγλία, με αποτέλεσμα να περάσω τη νύχτα σκεφτόμενος την... επιστροφή (ευτυχώς δεν πραγματοποίησα τις σκέψεις μου).
     Την επομένη πήγαμε πρωί πρωί στο Leigh Infirmary όπου γνώρισα τον David Lewis, τον πρώτο μου διευθυντή. Μετά από δυο μέρες παρουσίας με την ιδιότητα του παρατηρητή, κι αφού είδε ότι τα αγγλικά μου ήταν κατανοητά, μου πρότεινε να αναλάβω τη θέση. Χρειάσθηκε να πάω στο Λονδίνο για να τακτοποιήσω την άδεια παραμονής (ακόμη η Ελλάδα ήταν εκτός ΕΕ) και εργασίας, κάτι που έγινε αυθημερόν, χάρη στα τραίνα (έχω ξαναγράψει γι’ αυτό: ομολογώ ότι σήμερα θα μου φαινόταν βουνό, ενώ τότε φαίνεται ότι Κάποιος με καθοδηγούσε σε μέρη που δεν είχα βρεθεί ποτέ πριν). Μέσα σε μια εβδομάδα από την πρώτη άφιξη έπιανα επίσημα δουλειά, και τα υπόλοιπα είναι ιστορία, όπως λένε. Ίσως πρέπει να γράψω κι άλλα μια μέρα, πριν τα ξεχάσω.

 Το πρώτο μας σπίτι (στο Astley Hospital), χτισμένο το 1650
 Τα τρία παράθυρα πάνω δεξιά ήταν τα δικά μας
 Εξωτερικές απόψεις του πρώτου νοσοκομείου
 Και ο μακρύς εσωτερικός διάδρομος, το καθημερινό μας 'γυμναστήριο'.

Τρίτη, 7 Φεβρουαρίου 2017

Καννίβαλοι

Σύμφωνα με αναφορά της Διεθνούς Αμνηστίας, σε μέχρι 13.000 υπολογίζονται οι αντίπαλοι του Άσαντ που έχουν απαγχονισθεί μυστικά στη φυλακή Σαϊντνάγια, όπου πολλές χιλιάδες άλλοι βασανίζονται με εντελώς απάνθρωπα μέσα. Και να σκεφθεί κανείς ότι όλο το μακελειό στη Συρία, με ενεργό συμμετοχή και των Δυτικών δυνάμεων, γίνεται για να μείνει ο Άσαντ στην εξουσία...
    Διάβασα ακόμη μόλις χθες ότι στη Ρωσία ο Αντρέι Ζούκωφ κατάφερε ολομόναχος και μετά από επίμονη έρευνα είκοσι ετών στα σχετικά αρχεία να αναγνωρίσει και να κατονομάσει όλους τους πράκτορες της NKVD (της μυστικής αστυνομίας του Στάλιν), που στη δεκαετία του 1930 οργάνωσε και εκτέλεσε τις δολοφονίες επτακοσίων χιλιάδων ανθρώπων σε μαζικές εκκαθαρίσεις.
     Τα παραπάνω είναι δυο μόνο δείγματα καθεστωτικής βαρβαρότητος, η οποία δεν έλειψε ποτέ από τη γνωστή ανθρώπινη ιστορία. Μικρή σημασία έχουν τα (όποια) δήθεν ιδεολογικά κίνητρα: τα μέσα είναι εξίσου απάνθρωπα και βάναυσα είτε μιλούμε για στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Νταχάου είτε για γκουλάγκ στη Σιβηρία, είτε για τη φυλακή Λουμπιάνκα της Μόσχας ή τη Σαϊντνάγια της Δαμασκού. Και οι τελικές εκατόμβες των θυμάτων, γνωστών και αγνώστων, βάζουν τη σφραγίδα τους στο ποιόν των ανθρώπων που επινοούν, διατάζουν, πραγματοποιούν και ανέχονται τέτοιου είδους εγκλήματα κατά των συνανθρώπων τους.
     Με ποιο τελικό σκοπό; Κερδίζει ο τύραννος ζωή ή οτιδήποτε άλλο πίνοντας κυριολεκτικά τόννους αιμάτων; Κάποτε υπήρχε στην τηλεόραση ένα σήριαλ επιστημονικής φαντασίας με τον τίτλο «Ο αθάνατος» με θέμα έναν άνθρωπο που το αίμα του είχε ιδιαίτερες θεραπευτικές ιδιότητες και τον κυνηγούσαν κάποιοι για να το χρησιμοποιήσουν ως ελιξήριο μακροζωίας. Φαντασία βέβαια, αλλά απεικόνιζε μια νοοτροπία. Αυτό που κέρδισαν οι ανά τους αιώνες τύραννοι, όποιο όνομα και σημαία κι αν έφεραν, ήταν η κόλαση, την οποία τόσο αγάπησαν και δημιούργησαν στη ζωή τους. Κι ένα στιγματισμένο όνομα, που δυστυχώς δεν φαίνεται να παραδειγμάτισε τις επόμενες γενιές.

Παρασκευή, 3 Φεβρουαρίου 2017

Μνήμες θανάτων

Το τηλεφώνημα έρχεται από το μοναστήρι ‘το προς πρωί πρωί’, πάνω στο ξύρισμα. Η αδελφή Άννα εκοιμήθη. Αναμενόμενο, μια και τα προβλήματα της προχωρημένης ηλικίας (92 ετών) είχαν φθάσει σε κρίσιμο σημείο. Είχαμε συνεργασθεί παλιά, πριν προχωρήσει στη μοναστική ζωή, όταν ήταν έφορος στη Χριστιανική Φοιτητική Ένωση (στο Β΄ τμήμα) κι εγώ είχα τη θέση του γραμματέα (στο Α΄ τμήμα): άνθρωπος ‘πράος και ησύχιος’, πάντα προσηνής, ευγενική και ανοικτή σε γόνιμο διάλογο. Πριν λίγες μέρες την είχα δει τελευταία φορά για κάποιο αναπνευστικό πρόβλημα, που παροδικά ξεπεράσθηκε, για να επανέλθει. Θα πρέπει να την αποχαιρετίσω και ιατρικά. Έτσι κάνω μια γρήγορη επίσκεψη στη μονή, όπου τελείται η πρωινή Θεία Λειτουργία, για να συμπληρώσω το απαραίτητο πιστοποιητικό, την τυπική ‘άδεια εξόδου’ από τον παρόντα κόσμο με τη γραφειοκρατία του. Η συνέχεια αργότερα.
     Το πρωινό περιλαμβάνει και προγραμματισμένη οδοντιατρική εργασία. Μια και πρόκειται για κάτι εξειδικευμένο, βρίσκομαι σε νέο ιατρείο. «Δείτε σύμπτωση», μου λέει η οδοντίατρος, «ακριβώς σαν σήμερα πέθανε ο πατέρας μου, που τον βλέπατε στην κλινική: μας είχατε πάρει τότε στο γραφείο και μας είπατε ότι δεν θα πήγαινε πολύ». Έχουν περάσει μερικά χρόνια, δεν θυμόμουν τη συνάντηση αυτή. Τέτοιες αναδρομές στο παρελθόν έχουν μια γεύση χαρμολύπης: τα γεγονότα μπορεί να ήταν δύσκολα, αλλά όταν η αναφορά τους από τους οικείους γίνεται με τρόπο αγαπητικό, αφήνει μια αίσθηση ικανοποίησης, όχι εγωιστικής, αλλά καθαρά ανθρώπινης.
     Η εργασία τελειώνει, ευτυχώς με καλό αποτέλεσμα, και πηγαίνω στην κλινική. Δεν έχω προγραμματισμένη εργασία, αλλά μου ζητούν να δω έναν ασθενή. Το όνομα δεν μου είναι άγνωστο. Κι εδώ υπάρχει μια κόρη: πριν ένα χρόνο νοσήλευα τη μητέρα της (ήδη μακαρίτισσα) με καρκίνο στον πνεύμονα, τώρα έχει τον πατέρα της με την ίδια αρρώστια. Μυρίζει καπνό, και της το λέω. «Το είχα κόψει και το ξανάρχισα», μου λέει με κάποια ντροπή. Πόσο μπορεί κανείς να κρατάει τον ‘δήμιο’ της οικογένειας στα χέρια του;
     Επάνοδος στο μοναστήρι για την ιδιαίτερη εξόδιο ακολουθία εις μοναχούς. Κόσμος αρκετός, η ατμόσφαιρα κατανυκτική, η συμπροσευχή γύρω από τον τάφο υποβλητική, βοηθάει και ο καθαρός ουρανός και η μαλακή μέρα. Θυμάμαι ένα γνωμικό που διάβασα κάποτε: «Όταν ήρθες στον κόσμο, εσύ έκλαιγες και όλοι οι άλλοι γελούσαν. Είθε όταν θα φεύγεις από τον κόσμο να χαμογελάς, έστω κι αν όλοι οι άλλοι γύρω σου θα κλαίνε». Εδώ δεν υπάρχουν κλάματα, και το πρόσωπο της αδελφής Άννας έχει εκείνο το ελάχιστο ίχνος σοβαρού μειδιάματος που γνωρίζαμε πάντα στην έκφρασή της. «Και στα δικά μας!» εύχεται ένας από τους πατέρες. Αμήν. 

Πέμπτη, 2 Φεβρουαρίου 2017

Ηλίθιοι

Μετά τη χθεσινή εκ του συστάδην μάχη στη Βουλή (με αμφίστομα λεκτικά ξίφη, σιγά τα αίματα δηλαδή...) νομίζω ότι ως Έλληνες είμαστε απόλυτα νομιμοποιημένοι να χρησιμοποιούμε την πρωθυπουργική γλώσσα χωρίς φόβο και πάθος. Έτσι ακούσαμε για «χρήσιμη ηλιθιότητα», μια έκφραση που πιστεύω ότι θα ‘φορεθεί’ πολύ στο προσεχές μέλλον, αφού περιγράφει κάπως 'στρογγυλεμένα' μια πολύ διαδεδομένη πολιτική αρετή, που δεν περιορίζεται από χρώματα και ιδεολογίες. Εξάλλου, ο επιθετικός προσδιορισμός υποδηλώνει ότι υπάρχει και «άχρηστη ηλιθιότητα», που νομίζω ότι κι αυτή δεν λείπει από την εγχώρια πραγματικότητα, ακόμη και στις υψηλότερες βαθμίδες. Κρίμα μόνο που το επίθετο 'ηλίθιος' (ιδιαίτερα χορταστικό, γεμίζει το στόμα σου να το λες) ‘κάηκε’ από τους μεταφραστές του Ντοστογιέφσκι, που το χρησιμοποίησαν για να αποδώσουν στα ελληνικά τον άκακο, άδολο και «πτωχόν τω πνεύματι» (με την ευαγγελική έννοια) πρίγκιπα Μίσκιν του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα.Προφανώς υπάρχουν ηλίθιοι και ηλίθιοι.

Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου 2017

Αντιδιαστολή

Δυο τρέχουσες ειδήσεις συγκράτησα για σκέψη, που αντικατοπτρίζουν τις δυο πλευρές του ελληνικού ζητήματος. Η μία: Η Γερμανία κατέγραψε τον περασμένο χρόνο πρωτογενές πλεόνασμα σχεδόν 300 δισεκατομμύρια ευρώ (ολόκληρο το ελληνικό χρέος) πιάνοντας την πρώτη θέση παγκόσμια σε κέρδη. Κατά τα άλλα, τυχόν ελάφρυνση του χρέους της Ελλάδας θα ζημιώσει τους πολίτες της, όπως ισχυρίζεται ο κύριος Σόιμπλε. Εύλογα γεννάται το ερώτημα: πόσα από τα δισεκατομμύρια αυτά ωφέλησαν άμεσα τον μέσο Γερμανό πολίτη;
     Η άλλη: Οι Έλληνες αγρότες παρατάσσουν τα τρακτέρ στους κόμβους των εθνικών οδών και κλείνουν δρόμους και σύνορα. Παλιά μας τέχνη κόσκινο. Όταν δεν υπάρχουν δουλειές, ψάχνουμε και βρίσκουμε, με μόνο σκοπό και αποτέλεσμα να ταλαιπωρούμε τον υπόλοιπο κόσμο και να αμαυρώνουμε διεθνώς την εικόνα του κράτους μας, σε μια εποχή που αντιμετωπίζουμε τόσα προβλήματα (με τελευταίο ‘κερασάκι’ τις τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο). Αν η συμπεριφορά των Γερμανών προς την Ελλάδα είναι έκφραση ακραίου κυνισμού, εκείνη των Ελλήνων προς τη χώρα και τους συμπολίτες τους πώς μπορεί να χαρακτηρισθεί;

Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2017

Η χρονιά με τις αυταπάτες

Ακόμη ένας χρόνος έκλεισε στο ιστολόγιο, και τα κείμενά του πήραν έντυπη μορφή. Παραθέτω στη συνέχεια τον πρόλογο του σχετικού βιβλίου. Αν κάποιος το θέλει σε μορφή pdf, μπορεί να μου γράψει το e-mail του σε ένα σχόλιο (δεν θα δημοσιοποιηθεί).
 
     Σημείωσα τη μέρα και την ώρα (25 Μαΐου, σχεδόν 2 το μεσημέρι) που ‘κλείδωσα’ τον τίτλο. Η λέξη ‘αυταπάτες’ κυκλοφορούσε ήδη στο μυαλό μου, μια και μόλις πριν λίγες μέρες είχαμε ακούσει τον πρωθυπουργό της χώρας να ομολογεί ότι δεν μας έλεγε ψέματα αλλά απλώς είχε αυταπάτες, που διαλύθηκαν μετά από δεκαπέντε μήνες στην εξουσία. Κρατώ ως θετικό στοιχείο την ομολογία (όχι βέβαια ότι διορθώνει τίποτε…), αλλά αναρωτιέμαι αν η αυταπάτη (συνώνυμη της ψευδαίσθησης) είναι επιθυμητό προσόν για πολιτικούς ηγέτες, και μάλιστα σε εποχές δύσκολες.
     Ωστόσο δεν είναι μόνο οι κεφαλές που αυταπατώνται. Έχω γράψει κι άλλες φορές ότι σχεδόν ολόκληρος ο ελληνικός πληθυσμός (φωτισμένες εξαιρέσεις πάντα υπάρχουν) ζούσε εδώ και πενήντα χρόνια με τη συλλογική ψευδαίσθηση ότι όλα στον κόσμο είναι δωρεάν και αποτελούν κατακτημένο δικαίωμα. Παρόλο που έβλεπε τις τιμές αγαθών και υπηρεσιών να αναπροσαρμόζονται κάθε τόσο αυτόματα και τιμαριθμικά (κλασικά πολιτικά συνθήματα άλλης εποχής) σε ύψη δυσθεώρητα, επέμενε να απαιτεί το τζάμπα και την αύξηση, και μάλιστα αναδρομική και εις βάρος άλλων, όπου τον βόλευε. Έτσι η ιδέα ότι τα λεφτά φυτρώνουν σε δέντρα που δεν χρειάζονται φύτεμα, σκάλισμα ή πότισμα ήταν το συλλογικό ‘αφήγημα’ μιας κοινωνίας για μισόν αιώνα. Βόλευε τους πολιτικούς, βόλευε και τους ψηφοφόρους, ιδού και η ‘αλληλεγγύη των γενεών’. Κάποτε όμως αυτή η ονειρική αειφορία τελείωσε.
     Κι έτσι κατάφερα να υπερθεματίσω και να στριμώξω μέσα σ’ έναν πρόλογο μερικές από τις πιο εμβληματικές εκφράσεις της σύγχρονης Ελληνικής δημόσιας ζωής καθώς και τις κυρίαρχες λέξεις του έτους που τελείωσε. Όπως θα έλεγε ένας μακαρίτης σεμνός και ταπεινός εκπρόσωπός της, «έγραψα ιστορία».

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2017

Ομόνοια

Δεν πρέπει να περάσει αμνημόνευτη η σημερινή εορτή των γραμμάτων, που εν πολλοίς έχει μετατραπεί σε μια απλή και βολική σχολική αργία, κενή από περιεχόμενο. Κι αν ακόμη τίποτε άλλο δεν είχαν να μας διδάξουν οι «τρεις μέγιστοι φωστήρες της τρισηλίου θεότητος», θα έπρεπε να προσέξουμε το παράδειγμα της ομόνοιας όπως μας το προβάλλει με έξοχο ποιητικό τρόπο ο υμνητής τους επίσκοπος Ευχαΐτων Ιωάννης ο Μαυρόπους:

     «Οὐκ ἐστι δευτερεῖον ἐν τοῖς τρισί, τὰ πρεσβεῖα γὰρ ἕκαστος φέρεται πρῶτος δοκῶν καὶ τούς ὁμοτίμους ὑπερνικῶν, ἐξοικειοῦται μᾶλλον δὲ τὴν ἀλλήλων νίκην περιχαρῶς, οὐ χώρα γὰρ ἐνταῦθα τῷ φθόνῳ παρρησίας λυμαινομένῳ τὴν ὁμόνοιαν».

     Σε πρόχειρη απόδοση: Δεν υπάρχει δεύτερη θέση ανάμεσα στους τρεις. Ο καθένας φαίνεται ως προς τα πρεσβεία να είναι πρώτος και να νικά τους ομοτίμους, αλλά οικειοποιείται με χαρά τη νίκη των άλλων. Δεν υπάρχει χώρος εδώ για αυθάδη φθόνο που να καταστρέφει την ομόνοια.
     Σε μια εποχή που, ενώ βρισκόμαστε ως έθνος ανάμεσα σε μυλόπετρες που απειλούν να μας λιανίσουν, εμείς προσπαθούμε να κερδίσουμε ή να διατηρήσουμε ‘καρέκλες’ και ψάχνουμε αφορμές για διχοστασίες, τα παραπάνω λόγια αποκτούν μια ιδιαίτερη επικαιρότητα.

ΥΓ. Διαβάστε και ένα ωραίο και επίκαιρο σύντομο κείμενο του Παν. Ασημακόπουλου με τίτλο 'Οι Τρεις Ιεράρχες στα σκουπίδια'.

Σάββατο, 28 Ιανουαρίου 2017

Αρεοπαγίτικα

Κάποτε λέγαμε ως ανέκδοτο για τους καθηγητές πανεπιστημίου (ιδίως τους γιατρούς) ότι όταν πλησίαζαν στο όριο συνταξιοδότησης των 67 ετών προσπαθούσαν να αλλάξουν το πιστοποιητικό γέννησής τους για να κερδίσουν 1-2 χρόνια παραμονής στην "καρέκλα". Τώρα τη σκυτάλη του αθλήματος πήρε η πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας, που θα ώφειλε να γνωρίζει καλύτερα και να βουλεύεται ορθότερα. Αγνοώντας επιδεικτικά το Σύνταγμα, επιδιώκει να αναπροσαρμόσει το όριο ηλικίας για να εξασφαλίσει τη δική της καθέδρα, χωρίς να σκέφτεται ότι πιο κραυγαλέα περίπτωση συμφεροντολογίας δύσκολα θα έβρισκε κανείς έξω από αυταρχικά καθεστώτα. Κρίμα που τον καιρό της υπηρεσιακής κυβέρνησης την είχα θεωρήσει ως κατάλληλη και για πρωθυπουργό...
     Ευτυχώς ο Άρειος Πάγος δεν είναι μόνο η πρόεδρός του. Αυτές τις μέρες τα ποινικά τμήματά του απέρριψαν την έκδοση στην Τουρκία των οκτώ αξιωματικών που είχαν διαφύγει με ελικόπτερο τις μέρες του πραξικοπήματος στη γείτονα, η κυβέρνηση της οποίας ξίνισε τα μούτρα για την απόφαση. Δεν επιδιώκουμε βέβαια καμιά ανάμιξη στα εσωτερικά της, και φυσικά δεν έχουμε καμιά διάθεση να επεμβαίνει εκείνη στα δικά μας. Ωστόσο, βλέποντας πώς αντιμετωπίζει όσους θεωρεί εσωτερικούς αντιπάλους, δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε πώς θα μεταχειριζόταν τους οκτώ αν τους εκδίδαμε εκεί. Μάλιστα, με δεδομένο τον θόρυβο που έγινε για την όλη υπόθεση, η μεταχείριση θα ήταν μάλλον... ιδιαίτερη και επαυξημένη. Από μακριά λοιπόν, κι αγαπημένοι.

Παρασκευή, 27 Ιανουαρίου 2017

Στα μισά

Πέρασε η 25η Ιανουαρίου, έκλεισαν δυο χρόνια από τότε που η κάλπη έβγαλε για πρώτη φορά τους περισσότερους απ' αυτούς που κάθονται σήμερα στα κυβερνητικά έδρανα. Αντί άλλης ανασκόπησης, παραθέτω δυο σκίτσα του Ηλ. Μακρή (Καθημερινή) των τελευταίων ημερών που μιλούν μόνα τους.
 [Καθημερινή 25/1/2017]
[Καθημερινή 26/1/2017]
     Επίσης, μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο του Γ. Παπαδόπουλου-Τετράδη με τίτλο '8 πράγματα που κέρδισε ο λαός από τα 2 χρόνια Συριζανέλ', ως ψύχραιμη ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης. Πού θα πάει; Κάποτε θα μάθουμε. Ίσως.

Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2017

Έμφυλες (ή μήπως έκφυλες;) ταυτότητες

Με κατάπληξη διάβασα την εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας προς τα γυμνάσια για «Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού - Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων κατά το Σχολικό Έτος 2016 -2017», στα πλαίσια της οποίας μεταξύ άλλων θα πρέπει να «αποδομηθούν τα έμφυλα στερεότυπα». Τι ακριβώς σημαίνει και πού αποβλέπει αυτή η ‘αποδόμηση’; Μήπως σε μια αμφίβολη ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών, με θόλωση των γραμμών που διαχωρίζουν τον άνθρωπο σε ‘άρσεν και θήλυ’, όπως γνωρίζαμε εδώ και χιλιάδες χρόνια, ‘από κτίσεως κόσμου’; Προφανώς σε κάποιους βολεύει μια τέτοια θολούρα, ώστε να μπορούν να ‘ψαρεύουν’ και να δημιουργούν ομοίους τους (κατά το γνωστό σύνθημα «Άνδρας (ή γυναίκα) δεν γεννιέσαι, γίνεσαι»). Η κατάσταση θυμίζει ζωηρά τον μύθο του Αισώπου για την αλεπού με την κομμένη ουρά: θέλοντας να μειώσει τη δική της μειονεξία, προσπαθούσε να πείσει ότι «έτσι είναι η μόδα» και ότι πρέπει οι άλλες αλεπούδες να ακολουθήσουν το παράδειγμά της.
     Πέρα από αυτά, η γλώσσα της εγκυκλίου δίνει την εντύπωση ότι αντιγράφει (ή μήπως μεταφράζει;) ξένα παρόμοια κείμενα και δημιουργεί την υπόνοια ότι έχει υπαγορευθεί έξωθεν. Ως Έλληνες δεν έχουμε ούτε υποχρέωση ούτε διάθεση να δεχθούμε ξένες επιταγές ως προς το τι θα διδάξουμε στα σχολεία μας και πώς θα μεγαλώσουμε τα παιδιά μας. Μήπως αυτή η ‘αποδόμηση’ αποτελεί κάποιου είδους ‘μνημονιακή δέσμευση’; Αν ναι, γιατί το κράτος δεν λέει στον κόσμο την αλήθεια; Και ας δεχθεί τις σχετικές αντιδράσεις.
     Όσα γράφονται δεν επιδιώκουν να δημιουργήσουν κανενός είδους διάκριση, φοβία ή οτιδήποτε άλλο. Το ζητούμενο είναι, πολύ απλά, ο σεβασμός στην ανθρώπινη γενετήσια φυσιολογία, αλλά και στην ψυχολογία των εφήβων μαθητών. Επιτέλους, αρκετά έχουν στο κεφάλι τους από την γενική ατμόσφαιρα της κρίσης με τις οικονομικές και τις άλλες συνέπειές της, αλλά και από τις μαθησιακές απαιτήσεις του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Είναι ανάγκη να τους εμφυτεύσουμε και τα ψυχοσεξουαλικά συμπλέγματα μιας μικρής μειοψηφίας; 
[Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή]

Διαβάστε σχετικά άρθρα ΕΔΩ και ΕΔΩ.

Τρίτη, 24 Ιανουαρίου 2017

Μια εβδομάδα

Δευτέρα βράδυ με επισκέφθηκε στο ιατρείο μάλλον ανέμελος. Αόριστα τα ενοχλήματα, μια σχετική δύσπνοια, καπνιστής, με ιστορικό καρδιοπάθειας, ο παθολόγος του έκανε μια ακτινογραφία που δεν του άρεσε, και τον έστειλε σε μένα. Και μένα δεν μου άρεσε η εικόνα, ιδίως όταν έπιασα έναν σκληρό αδένα στον τράχηλο, και μάλιστα στην αντίθετη πλευρά από το ακτινολογικό εύρημα. Η αξονική ήταν επιβεβλημένη. Συζητήσαμε λίγο τις πιθανές διαγνώσεις, επιφανειακά, για να ετοιμάσουμε το έδαφος, του έδωσα κι ένα εισπνεόμενο για τη χρόνια βρογχίτιδά του.
     Μου έφερε την αξονική μετά δυο μέρες. Η υποψία έπαιρνε σάρκα και οστά, με αρκετή έκταση στον θώρακα και με μια μεγάλη εστία στο ήπαρ σαν ‘κερασάκι’. Είχε και κάποιο υγρό στο περικάρδιο. Η συζήτηση τώρα περιέλαβε ονομαστικά τον καρκίνο. «Χρειαζόμαστε βρογχοσκόπηση», του είπα, και κλείσαμε το ραντεβού, αφήνοντας μερικές μέρες για να αλλάξει την αντιπηκτική αγωγή του.
     Τα γεγονότα όμως μας πρόλαβαν. Μετά από άλλες δυο μέρες μου τηλεφώνησε ο καρδιολόγος του. Είχε βρει σημαντική ποσότητα περικαρδιακού υγρού στους υπερήχους, η δυσφορία του επικεντρωνόταν στην καρδιά, τον έστελνε για εισαγωγή. Μετά από αρχική συντηρητική θεραπεία, που δεν τον ανακούφισε, η παρακέντηση του περικαρδίου απέδωσε σχεδόν ένα λίτρο αιμορραγικό υγρό. Από τη μία Δευτέρα στην άλλη, η απόλυτη ανατροπή μιας ζωής.
     Μόνο μιας όμως; Υπάρχει και η οικογένεια. «Μέχρι προχθές ήταν καλά! Μέσα σε μια εβδομάδα έγιναν όλα αυτά, γιατρέ;» είναι το εύλογο ερώτημα των οικείων του. Έχουν και τις ενοχές τους: μήπως υπήρχε κάτι που δεν πρόσεξαν ή δεν έκαναν για να προλάβουν το κακό; Με την έμπνευση της στιγμής, τους λέω ότι ο καρκίνος του πνεύμονα συνήθως είναι σαν το υποβρύχιο που κινείται αθέατο κάτω από την επιφάνεια, και βγαίνει στη φόρα όταν είναι πλέον πολύ αργά. Δυστυχώς αυτή είναι η πικρή αλήθεια. Η μόνη αποτελεσματική πρόληψη θα έπρεπε να είχε ξεκινήσει πριν μερικές δεκαετίες, με το να μην πιάσει το τσιγάρο στα χέρια του. Η παράταση της επιβίωσης, μαζί με την ανακούφιση των συμπτωμάτων, είναι ο μόνος ρεαλιστικός στόχος -- για ίαση δεν μπορούμε να μιλήσουμε. Ας ευχηθούμε ο Θεός να του δώσει τον απαραίτητο χρόνο.

Σάββατο, 21 Ιανουαρίου 2017

Πάνω απ' όλα

Δεν παρακολουθώ συστηματικά τις ορκωμοσίες των Αμερικανών Προέδρων. Θυμούμαι βέβαια τη δημοσιότητα που πήρε η πρώτη εκλογή του Ομπάμα, προφανώς λόγω της ‘πρωτιάς’ να αναδειχθεί ένας μη λευκός στο ύπατο αξίωμα της χώρας (και της πλανηταρχίας). Πέρασε κι αυτό, και το επόμενο στοίχημα για κάποιους σίγουρα θα είναι αν θα επαναληφθεί και πότε. Προς το παρόν ο κόσμος όλος ασχολείται με το ‘σκηνικό’ και το παρασκήνιο της χθεσινής εγκαθίδρυσης του Ντόναλντ Τραμπ, αναμφίβολα του πιο αμφιλεγόμενου προσώπου που έχει περάσει ποτέ την πόρτα του Λευκού Οίκου. Πολλά έχουν ακουστεί απ’ αυτόν και γι’ αυτόν, και οι βίαιες αντιδράσεις που είδαμε εντός ΗΠΑ δεν έχουν κι αυτές προηγούμενο, τουλάχιστον σε σχέση με ένα τέτοιο πολιτικό γεγονός. Ίσως είναι πρόωρο να κρίνει κανείς με βάση προεκλογικές εξαγγελίες, και θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε ποια μορφή θα πάρουν αυτές στην πράξη. Ωστόσο, άκουσα ένα σύνθημα του τύπου ‘Πάνω απ’ όλα η Αμερική’ και θυμήθηκα το ιστορικό γερμανικό του αντίστοιχο (‘Deutschland über alles’), και σκέφτηκα ότι οι ηγεμονίες γενικά δεν διαφέρουν και πολύ μεταξύ τους. Και βέβαια κακό δεν είναι να βάζει κάποιος τη χώρα του πάνω απ’ όλα: το πρόβλημα είναι πώς αντιμετωπίζει όλο τον υπόλοιπο κόσμο που βάζει ‘από κάτω’ εν ονόματι της δικής του υπεροχής.

Τρίτη, 17 Ιανουαρίου 2017

"Ώδινεν όρος"

Βγήκε, μαθαίνουμε, πόρισμα του κυβερνώντος κόμματος από την εξεταστική επιτροπή που διερευνούσε κάμποσους μήνες τώρα το ‘τρίγωνο της διαπλοκής’ (μέσα ενημέρωσης, τράπεζες και κάτι άλλο που μου διαφεύγει). Η έκτασή του: 400 σελίδες (αστυνομικό μυθιστόρημα να ήταν, ομολογώ ότι δεν θα άντεχα να το διαβάσω λέξη-λέξη). Και το συμπέρασμα; «Δεν προκύπτουν ποινικές ευθύνες για πολιτικά πρόσωπα, αν και ενδέχεται να προκύπτουν για μη πολιτικά πρόσωπα». Εδώ ο όποιος παραλληλισμός με το αστυνομικό μυθιστόρημα παίρνει τέλος: ένα καλό υπόδειγμα τέτοιου είδους λογοτεχνίας θα αποκάλυπτε ως ένοχο κάποιον υψηλόβαθμο πολιτικό αξιωματούχο υπεράνω πάσης υποψίας, θα μας έρριχνε από τα σύννεφα, και θα είχαμε και την αίσθηση της κάθαρσης που δημιουργεί η τελική απόδοση δικαιοσύνης. Τίποτε από αυτά. Η παροιμία που έρχεται στο νου μου είναι ότι ‘κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει’, κάτι που το ξέραμε από άλλες παρόμοιες υποθέσεις. Εν τοιαύτη περιπτώσει, γιατί τόση φασαρία και τόσα έξοδα; Θυμίζω ότι τα μέλη των επιτροπών αυτών αποζημιώνονται χωριστά και διόλου ευκαταφρόνητα για το έργο τους. Τι ακριβώς σημαίνει ο όρος ‘αργομισθία’; Όπως θα φωνάζαμε σε άλλες εποχές, όταν μας απογοήτευε το έργο που είχαμε δει στο σινεμά, «τα λεφτά μας θέλουμε!»

Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2017

Νερό

Το ξέρουμε δα τόσο καλά: απαραίτητο όσο σχεδόν τίποτε άλλο για την ζωή. Το ‘κυνηγούν’ τα εργαλεία των αστρονόμων στην προσπάθεια ανίχνευσης συνθηκών καταλλήλων για ύπαρξη ζωής σε άλλους πλανήτες. Συνήθως το καταναλώνουμε -- τι λέω; το ξοδεύουμε αλόγιστα όταν το έχουμε. Το λέμε ‘νεράκι’ όταν μας λείψει, έστω και για λίγο. Και καμιά φορά μας κάνει λαχτάρες, όπως αυτές που ακολουθούν τις μέρες του παγετού που ζήσαμε πρόσφατα. Απροσδόκητες πλημμύρες, σπασμένοι σωλήνες, υδρόμετρα, και δώστου κουβάδες και σφουγγαρόπανα, και πάλι από την αρχή... Ξεβολευόμαστε βέβαια και δυσανασχετούμε, μέχρι να σκεφτούμε ότι αλλού στον κόσμο χάνονται σπίτια και ολόκληρα χωριά και περιουσίες και άνθρωποι με μπόρες που δεν έχουν τελειωμό... Ας μην πούμε περισσότερα, μόνο ας συλλογισθούμε πόσο ευεργετημένοι είμαστε που έχουμε στεγνό έδαφος να σταθούμε και να κοιμηθούμε. Κι ας πούμε ένα «ευχαριστώ» απ’ την καρδιά μας, σαν τον ευγνώμονα Σαμαρείτη λεπρό του σημερινού Ευαγγελίου.

Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου 2017

Κινητικότητα

Μαζί με τα χιόνια, και κυριολεκτικά «σαν τα χιόνια», γύρισε χθες κοντά μας από την Αθήνα μετά την επιτυχή καρδιοχειρουργική του αποκατάσταση ο μικρός Κωνσταντίνος. Ο καιρός δεν επιτρέπει ακόμη να τον δούμε από κοντά, αλλά θα το κάνουμε το συντομώτερο. Φέρνω στο νου μου τον τόσο ωραίο στίχο από τις Ωδές των Αναβαθμών του Ψαλτηρίου: «Πορευόμενοι ἐπορεύοντο καὶ ἔκλαιον βάλλοντες τὰ σπέρματα αὐτῶν· ἐρχόμενοι δὲ ἥξουσιν ἐν ἀγαλλιάσει αἴροντες τὰ δράγματα αὐτῶν». Όπως και με τόσα άλλα πράγματα στη ζωή αυτή, ξεκινά κανείς με φόβο, μαυρίλα στην καρδιά, αγωνία για την έκβαση και τους κινδύνους που παραμονεύουν (ή που φαντάζεται) στο δρόμο, και γυρίζει αναπαυμένος, χαμογελαστός, ευτυχισμένος και ευγνώμων για το καλό αποτέλεσμα. Δόξα τω Θεώ.
     Εκτός από τις αφίξεις όμως υπάρχουν και οι αναχωρήσεις. Ένα πρωινό τηλεφώνημα με ειδοποιεί ότι ο παιδικός μου φίλος Παναγιώτης εξεδήμησε σήμερα από ανακοπή μετά από σοβαρό τραυματισμό σε δυστύχημα. Έχοντας ζήσει πολλές παιδικές τρέλλες από μικροί (πώς δεν πέσαμε σε κάποιο φωταγωγό σκαρφαλώνοντας στην ταράτσα του σπιτιού του; Ο Θεός ξέρει), χαθήκαμε για χρόνια και ξαναβρεθήκαμε αργότερα. Πάντα τακτικός στις μικροσυναντήσεις με παλιούς συμμαθητές, όπου ανακαλούσαμε τα... κατορθώματά μας. Τον είδα για τελευταία φορά πριν δυο μήνες στο γραφείο της αντιπροσωπείας που διηύθυνε, μου έλεγε τα σχέδιά του για τη σύνταξη. Και τώρα πήρε την οριστική μετάθεση για τον άλλο κόσμο. Ελπίζω σε κάποια γωνιά του Παραδείσου. Ο Θεός να τον αναπαύσει.