Χορηγίες

Ας περιορίσουμε το επετειακό περιεχόμενο της σημερινής ανάρτησης στο παραπάνω σκίτσο του Ηλ. Μακρή (Καθημερινή). Οι ειδήσεις μας επεφύλαξαν και μια διαφορετική ‘έκπληξη’: στη Βρετανία παραιτήθηκε ο εκατομμυριούχος ταμίας του κυβερνώντος Συντηρητικού κόμματος, διότι πιάστηκε στα πράσα να προτείνει σε δημοσιογράφους που παρίσταναν τους επιχειρηματίες να κάνουν χορηγίες ύψους 250 χιλιάδων λιρών στο ταμείο του κόμματος, με αντάλλαγμα ιδιωτικό γεύμα με τον πρωθυπουργό, όπου θα μπορούσαν να εκθέσουν τα αιτήματά τους. Προφανώς διαφθορά καταγράφεται ακόμη και στις πιο καθωσπρέπει οικογένειες. Φοβούμαι όμως ότι ο εν λόγω κύριος έκανε μαθήματα σε λάθος σχολείο: διοχέτευε τις χορηγίες στο κομματικό και όχι στο προσωπικό του ταμείο. Δεν ρώταγε τουλάχιστον;

     Για την ιστορία, ο γνωστός σχολιαστής  Simon Jenkins γράφει στη Guardian ότι ο εν λόγω τζέντλεμαν ‘αγόρασε’ τη θέση του ταμία για 1,2 εκατομμύριο λίρες. Άλλες ερωτήσεις υπάρχουν;

Ειδικό έργο

Η είδηση της ημέρας: Ο εναπομείνας αντιπρόεδρος της κυβέρνησης δήλωσε ότι δεν πρόκειται να είναι υποψήφιος στις προσεχείς εκλογές. Δικαίωμά του και το σεβόμαστε, θα έλεγα μάλιστα ότι μας ανακουφίζει. Τους λόγους ας τους αφήσουμε στη φαντασία του καθενός: ίσως βαρέθηκε το... γιαούρτι, που θεωρείται πλέον απαραίτητο στοιχείο στο διαιτολόγιο των πολιτευτών. Ας περιορισθούμε σε μια απλή μαθηματική διαπίστωση. Αν σ’ ένα κλάσμα βάλουμε ως αριθμητή το έργο που παρήγαγε κάποιος πολιτικός και ως παρονομαστή το σωματικό του βάρος, τότε στην περίπτωση του λεγάμενου ο μεν αριθμητής τείνει ασυμπτωτικά προς το μηδέν, ενώ στο βάρος δεν έχει αντίπαλο: παίζει σε δική του κατηγορία. Με τα δεδομένα αυτά, το ‘ειδικό έργο’ (έργο ανά μονάδα βάρους) που παρήγαγε θα πρέπει να είναι το χαμηλότερο που καταγράφηκε στην Ελλάδα (δεν έχω πρόχειρα στοιχεία για άλλες χώρες). Περνάει άραγε στο βιβλίο των ρεκόρ του Γκίνες;

«Σαν στο σπίτι σας»

Τόσο ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών όσο και ο συμπατριώτης του Επίτροπος Περιφερειακής Ανάπτυξης αναφέρθηκαν προχθές στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές της Ελλάδας και τόνισαν ότι ο χρόνος διεξαγωγής τους είναι βέβαια υπόθεση της χώρας μας, αλλά όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα εμείς δεν θα πρέπει να αποκλίνουμε από το συμφωνημένο πρόγραμμα 'σωτηρίας' (= από τις οικονομικές ντιρεκτίβες της πείνας). Κατά την προσφιλή ρήση παλαιού φίλου: «Παιδιά, σαν στο σπίτι σας, αλλά μη ξεχνάτε ότι είναι σπίτι μας».

Παγκόσμια Ημέρα Κρίσης

[Σκίτσο του Α. Πετρουλάκη, Καθημερινή 21-3-2012]

21 Μαρτίου, αστρονομικά η αρχή της άνοιξης. Επί τη ευκαιρία, γιατί δεν ευχόμαστε ποτέ «Καλή άνοιξη!», όπως ευχόμαστε αντίστοιχα για την κάθε άλλη εποχή του χρόνου; Προφανώς πλεονάζει το ‘καλή’: μια άνοιξη δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο, έχει και τη Λαμπρή μέσα της. Γυρίζουμε όμως στη σημερινή μέρα. Πέρυσι μάθαμε ότι είναι παγκόσμια ημέρα του ύπνου, φέτος μας έδειξαν και οι ποιητές την παρουσία τους. Τι άλλο; Διεθνής ημέρα για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων (βομβαρδισμούς Παλαιστινίων στη Γάζα είχαμε την περασμένη εβδομάδα, σφαγή Εβραίων στην Τουλούζη μόλις προχθές). Μια στιγμή όμως: Αφού όλες οι χώρες, όλος ο πλανήτης, με τη μια ή την άλλη μορφή, κάποιοι λιγότερο και άλλοι πολύ περισσότερο, βρίσκονται σε κρίση--οικονομική, ανθρωπιστική, πολιτική, πληθυσμιακή, περιβαλλοντική, επισιτιστική--πώς δεν ανακηρύξαμε ακόμη την σχετική Παγκόσμια Ημέρα; Ίσως με τον τρόπο αυτό να θυμόμασταν κι εκείνο το τόσο ρεαλιστικό ‘Απόκειται τοις ανθρώποις άπαξ αποθανείν, μετά δε τούτο κρίσις’ του Αποστόλου Παύλου [Εβρ. θ΄ 27]. Διότι εκεί θα κριθούν τελεσίδικα ‘τα πάντα όλα’.

Αιώνιοι

Ακόμη ένας θρήνος στα ‘Μέσα’ για επεισόδια σε βαθμό κακουργήματος σε ποδοσφαιρικό αγώνα των δυο πρωτοπόρων στο πρωτάθλημα Παναθηναϊκού και Ολυμπιακού. Δυστυχώς το έργο το είδαμε πολλές φορές, με διάφορους πρωταγωνιστές, και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη τόλμη για να στοιχηματίσει κανείς ότι θα το ξαναδούμε. Λύση; Απλή όσο το μυθικό αυγό του Κολόμβου. Υποβιβασμός της ή των ομάδων που εμπλέκονται σε επεισόδια, κατάργηση κάθε επίσημης χορηγίας, διάλυση όλων των οργανωμένων συμμοριών που ακούνε στο όνομα ‘Θύρα’, ‘Σύνδεσμος’ και άλλα, και κλείσιμο των δήθεν αθλητικών εφημερίδων που συδαυλίζουν τη φωτιά με εμπρηστικούς τίτλους πριν από κάθε αγώνα. Και βέβαια, απαγόρευση της χρήσης όρων όπως ‘αιώνιοι αντίπαλοι’ από τα επίσημα Μέσα: η ‘προφητεία’ έχει ήδη εκπληρωθεί τόσες φορές, που δεν είναι πλέον ανέκδοτο. Τολμάει κανείς;

Γιάννης κερνάει...

[Του Ηλ. Μακρή, Καθημερινή 17/3/2012]

Ψήγματα επικαιρότητος

• Ακόμη δεν κόπασαν οι πανηγυρισμοί για τη ‘διάσωση’ και ακούμε πρωί-πρωί να εξαγγέλλονται τα νέα μέτρα (αρκετών δις) που θα πρέπει να λάβουμε για τα επόμενα δύο χρόνια. Χαράς ευαγγέλια για τους εγχώριους σωτήρες. Να τους χαιρόμαστε κι εμείς--τέτοια να γίνονται.
• ‘Το Καζίνο Φλώρινας θα ανοίξει έπειτα από καθυστέρηση 17 χρόνων’ μας πληροφορεί η Καθημερινή. Κι εγώ προσπαθούσα να καταλάβω τί έλειπε τέλος πάντων από την ακριτική αυτή πόλη. Και θυμήθηκα το άσμα που λέει ότι ‘Στης ακρίβειας (και της ανέχειας) τον καιρό θέλησα να παντρευτώ...’.
• Τα ‘Νέα’ σήμερα προσφέρουν στους αναγνώστες τους το βιβλίο ‘Για την Πατρίδα’ της Πηνελόπης Δέλτα. Και βέβαια δεν βλάπτει η προσφορά--καλό είναι να γνωρίσουν οι σύγχρονοι Έλληνες την έννοια της φιλοπατρίας μέσα από την δραματική αφήγηση, διαβάζοντας την οποία όλοι μας κλάψαμε και νιώσαμε κάποτε ένα ρίγος να μας περνάει. Απλώς αναρωτιέμαι αν οι εκδότες της εφημερίδας συνειδητοποιούν πόσο απέχουν τα σημερινά κελεύσματά τους από τα διδάγματα του βιβλίου.

‘Ουδέν κρυπτόν’

 [Σκίτσο του Α. Πετρουλάκη, Καθημερινή 16/3/2012]

Ως πρώτη είδηση κυκλοφορεί αυτές τις μέρες η ‘ανακάλυψη’ (θα μου επιτρέψετε τα εισαγωγικά--είναι αυτό που λέει ο λαός για το τούμπανο και το κρυφό καμάρι) ότι υπάλληλοι του ΙΚΑ είχαν στήσει ‘μηχανή’ παραγωγής επιδομάτων και άλλων παροχών, με το αζημίωτο βέβαια. Ας μη κάνουμε υποθέσεις για το αν η αποκάλυψη στον συγκεκριμένο χρόνο έχει κάποια σκοπιμότητα (π.χ. να αποδείξει ότι παράγεται έργο στον τομέα πάταξης της διαφθοράς). Πολλοί μιλούν για ‘κορυφή του παγόβουνου’ (από κλισέ άλλο τίποτε). Εδώ ας μείνουμε σε κάτι που έχουμε ξαναγράψει: ότι δηλ. ανεξάρτητα από τις άδικες απαιτήσεις δανειστών και ‘διασωστών’ που επιβαρύνουν οριζόντια δικαίους και αδίκους, στη χώρα μας υπάρχουν πληγές κακοφορμισμένες και δυσώδεις που δημιουργήσαμε οι ίδιοι (δεν μας ανάγκασε κανένα ΔΝΤ) και που ανέχθηκε σύμπαν το ελληνικό κράτος επί δεκαετίες, είτε διότι προσποριζόταν κι αυτό το ‘λαδάκι’ του, είτε διότι η ύπαρξη ελεγκτικών μηχανισμών σε κάθε επίπεδο θεωρήθηκε αντιδημοκρατική διαδικασία. Με αποτέλεσμα το ξέφραγο αμπέλι που βλέπουμε σήμερα. Μας θίγει ως Έλληνες η παρουσία του Ράιχενμπαχ και της παρέας του. Ήταν όμως ανάγκη να φτάσουμε να χρειαζόμαστε ξένους επιθεωρητές για να πράξουμε το αυτονόητο χρέος μας;

Αλίμονο

Ψάχνοντας κάτι άλλο χθες, βρήκα το ακόλουθο απόσπασμα στο βιβλίο του Προφήτη Ησαΐα [κεφ. 10: 1-4], και το παραθέτω σε νεοελληνική απόδοση:

     ‘Αλίμονο σ’ εκείνους που θεσπίζουν νόμους άδικους και σ’ εκείνους που γράφουν αποφάσεις καταπιεστικές για να στερήσουν τους αδύνατους από το δίκιο τους και να αρπάξουν τα δικαιώματα των φτωχών του λαού μου, για να κάνουν τις χήρες λεία τους και να απογυμνώσουν τα ορφανά. Τι θα κάνετε την ημέρα της κρίσης και της καταιγίδας που έρχεται από μακριά; Σε ποιον θα καταφύγετε να σας βοηθήσει; Τα πλούτη σας πού θα τ’ αφήσετε; Άλλοι θα σκύψουνε ανάμεσα στους αιχμαλώτους κι άλλοι ανάμεσα θα πέσουν στους νεκρούς’.

     Και σκέφτομαι πόσο διαφορετικά θα πολιτευόμασταν στη ζωή μας, καθένας στη δική του θέση, που φέρει μικρότερη ή μεγαλύτερη δημόσια ευθύνη, αν δίναμε την πρέπουσα προσοχή σε κείμενα σαν κι αυτό.

Ψευδαισθήσεις

Δεν ασχολήθηκα ποτέ με τα εσωτερικά των κομμάτων, και συνεπώς δεν θα έπρεπε να με ενδιαφέρει ιδιαίτερα ο τρόπος με τον οποίο αυτά εκλέγουν τους ηγέτες τους. Ωστόσο, είχα ανέκαθεν την εντύπωση ότι δημοκρατία είναι το πολίτευμα όπου υπάρχουν επιλογές, τις οποίες μπορεί κανείς να επιδοκιμάζει ή και να αποδοκιμάζει, με τρόπο στοιχειωδώς κόσμιο. Όταν λοιπόν οι προτεινόμενες επιλογές σ’ ένα κόμμα ‘εξουσίας’ είναι η εξής μία, τότε κάτι δεν πάει καλά (ας όψεται βέβαια ο προκάτοχος που έδωσε το υπόδειγμα), και η παλαιά μου εντύπωση αποδεικνύεται ψευδαίσθηση. Δεν απομένει παρά να υπάρχει στις κάλπες η επιλογή να ρίξεις 'Ναι' ή 'Όχι' για τον μοναδικό υποψήφιο, αλλά μου φαίνεται ότι έχω υπερβολικές απαιτήσεις. 

Σκήτη Τιμίου Προδρόμου

Εορτή του δευτέρου Πολιούχου της Θεσσαλονίκης Αγίου Γρηγορίου Παλαμά σήμερα, και ανέσυρα από το αρχείο κάποιες φωτογραφίες από τη σκήτη όπου εμόνασε ο Άγιος, με θέα τον Αλιάκμονα. Είθε να μας έχει στις προσευχές του! 

 

Δόμνα Σαμίου (1928-2012)

Μια μεγάλη Κυρία της ελληνικής μουσικής παράδοσης εγκατέλειψε τα εγκόσμια σήμερα. Δεν είμαι ειδικός για να περιγράψω το έργο της, αλλά με αφορμή τις σχετικές ειδήσεις βρήκα την ιστοσελίδα της [ΕΔΩ] όπου υπάρχουν ανάλογες πληροφορίες. Και θυμήθηκα ξανά κάτι που σκεφτόμουν όταν διάβαζα νεκρολογίες σε ξένες εφημερίδες και περιοδικά (θεωρούνται από τις πιο δημοφιλείς στήλες), ότι δηλ. πολλούς ανθρώπους τους γνωρίζουμε καλύτερα όταν φύγουν από κοντά μας. Και αναλογιζόμαστε τί χάσαμε...

Lasciate mi morire

Δεν ξέρω Ιταλικά, αλλά αυτή τη φράση την κατάλαβα, μια και την ήξερα από τον ‘Θρήνο της Αριάδνης’ (Lamento di Arianna) του Claudio Monteverdi. «Αφήστε με να πεθάνω!» παρακαλούσε η ηλικιωμένη Ιταλίδα άρρωστή μου τις κόρες της. Έσβησε τραγικά το ίδιο βράδυ. Το παράπονό της τους τελευταίους αυτούς μήνες: δεν μπορούσε να γυρίσει στην πατρίδα της για να πεθάνει εκεί. Ακούσια μου ήρθε στο νου το ‘Χώμα ελληνικό’ του Γεωργίου Δροσίνη που μαθαίναμε μικροί στο σχολείο, που καταλήγει με τους στίχους:

                                         ‘Έτσι κι αν σε ξένα χώματα πεθάνω,
                                          και το ξένο μνήμα θα 'ναι πιο γλυκό
                                         σα θαφτείς μαζί μου στην καρδιά μου επάνω,
                                         χώμα αγαπημένο, χώμα ελληνικό.’

Τελικά, είτε Έλληνες είμαστε είτε ξένοι, φαίνεται ότι, όπως είπε κάποιος, πατρίδα μας είναι ο τόπος στον οποίο θα θέλαμε να πεθάνουμε.

Βιασμός

Μόνο η λέξη αυτή μου έρχεται βολική για να χαρακτηρίσω το γεγονός που περιγράφει την προχθεσινή είδηση [ΕΔΩ] ότι μία Ελβετή, ‘συνταξιούχος πάστορας’ 66 ετών, γέννησε πρόσφατα δίδυμα σε νοσοκομείο της χώρας, μετά από ‘θεραπεία γονιμότητας’ που έκανε στην Ουκρανία. Πώς αλλιώς να ονομάσεις την καταπάτηση των όρων της φύσεως, είτε αυτοί έχουν να κάνουν με την ηλικία είτε με την φυσική ατεκνία; Όταν ως άνθρωποι έχουμε χάσει την αίσθηση του δέους μπροστά στο μυστήριο της ζωής και το θεωρούμε κάτι με το οποίο μπορούμε να παίζουμε κατά βούλησιν (να ‘δημιουργούμε’ ή να ‘ακυρώνουμε’ ανθρώπινες ζωές), τότε το έγκλημα δεν μπορεί να έχει άλλο όνομα.

Άρπα-Κόλα

Δεν αγοράζω ό,τι ακούει στο όνομα ‘[Πρώτο συνθετικό] + Κόλα’. Δεν αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για την επιβίωσή μου, δεν προσθέτει κάτι θετικό στον οργανισμό μου, είναι ένας ακόμη ‘εθισμός’ που προστέθηκε αποκλειστικά και μόνο για καταναλωτικούς λόγους στις λίστες με τα ψώνια πολλών ανθρώπων, με αποτέλεσμα τεράστια κέρδη σχεδόν εκ του μηδενός για τις εταιρείες που το παράγουν, με τη μία ή την άλλη μορφή. Η επιρροή τους μεγάλη: το διαπίστωσα όταν είχα πάει ως φοιτητής στην Πολωνία, πριν από την πτώση του παλαιού καθεστώτος. Στη Βαρσοβία έβρισκες μόνο Κόκα, στην Κρακοβία μόνο Πέπσι. Μονοπώλια εν μέσω κομμουνισμού! Τώρα μία από τις εταιρείες αυτές διαπίστωσε ότι τα εν Ελλάδι κέρδη της δεν δικαιολογούν την ύπαρξη δυο εργοστασίων και αποφάσισε να τα μεταφέρει εκτός συνόρων. Με την ευχή μας. Ένας ακόμη αποχρών λόγος να μειώσουμε κι άλλο την κατανάλωση. 

[Άσχετο με το κείμενο το χθεσινό σκίτσο του Α. Πετρουλάκη (Καθημερινή), αλλά τόσο εύγλωττο...]

Πατάτες και ροδάκινα

Εκατόν ογδόντα χρόνια μετά την ‘λαθραία’ εισαγωγή του στην Ελλάδα από τον Καποδίστρια το ταπεινό γεώμηλο απέκτησε επιτέλους πολιτικά δικαιώματα. Η έκφραση ‘κίνημα της πατάτας’ πέρασε στην καθομιλουμένη και στα δελτία των ειδήσεων. Παραγωγοί κατεβάζουν με τα φορτηγά τις πατάτες στις πόλεις και τις διαθέτουν σε τιμή κόστους, προς μεγάλη χαρά και ουσιαστική ανακούφιση χιλιάδων ανθρώπων που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Καλά και άγια κάνουν, και μακάρι να τους μιμηθούν και άλλοι! Μόνο που νιώθω τον πειρασμό να κάνω την αντιδιαστολή. Πριν μερικά χρόνια παραγωγοί όμοιοι με τους παραπάνω, αγρότες κι εκείνοι, έθαβαν χιλιάδες τόννους ροδάκινα, πορτοκάλια, βερύκοκα και άλλους καρπούς της πλούσιας ελληνικής γης σε ‘χωματερές’, διαμαρτυρόμενοι για τις τιμές των προϊόντων τους. Όπως έχυναν και το γάλα σε πλατείες και δρόμους και έκαναν και άλλες παρόμοιες αγροτικές κινητοποιήσεις. Πρέπει άραγε να φτάνει ο κόμπος στο χτένι για να εκτιμά ο άνθρωπος (πρώτος ο αγρότης και μετά ο καθένας από μας) τον πραγματικό πλούτο που έχει στα χέρια του;

Τηλε-υπηρεσίες

Πρόσφατα έλαβα ταχυδρομικά ένα χειρόγραφο χαρτί από ασφαλιστικό ταμείο με την ένδειξη ‘Για την Εφορία’, που δεν αναφέρει ούτε ημερομηνία ούτε την αιτιολογία του αναγραφόμενου ποσού. Πώς θα το υποβάλω στην Εφορία, για ποιο έτος και για ποιο σκοπό; Προσπάθησα να επικοινωνήσω τηλεφωνικά με το ταμείο (τόσο στην Αθήνα όσο και στο γραφείο της Θεσσαλονίκης), χωρίς αποτέλεσμα: όταν το τηλέφωνο δεν ήταν κατειλημμένο, δεν το απαντούσε κανείς.
     Έχοντας πείρα από επισκέψεις σε διάφορες υπηρεσίες, αναρωτιέμαι τι νόημα έχουν τα τηλέφωνα σ’ αυτές. Αν οι υπάλληλοι έσπευδαν να απαντούν στο κάθε κουδούνισμα, δεν θα έπρεπε να κάνουν καμία άλλη δουλειά. Από την άλλη όμως, οι αριθμοί των τηλεφώνων που υπάρχουν σε υπηρεσιακά έγγραφα έχουν σκοπό την εξ αποστάσεως εξυπηρέτηση, παροχή διευκρινίσεων, αποφυγή περιττών μετακινήσεων (καμιά φορά από πόλη σε πόλη). Συνεπώς, θα πρέπει να υπάρχουν υπάλληλοι επιφορτισμένοι με το έργο αυτό (που δεν είναι καθόλου αντιπαραγωγικό), ή θα πρέπει να υπάρχουν συγκεκριμένες ώρες στις οποίες οι υπηρεσίες θα δουλεύουν μόνο τηλεφωνικά. Ζητάω πολλά;

Bore da!

Με τον χαιρετισμό αυτό σας καλημερίζουν τέτοια μέρα στην Ουαλία, ακόμη και στις περιοχές που δεν μιλούν επίσημα τα κελτικά. Η μέρα είναι αφιερωμένη στον Άγιο Δαβίδ, προστάτη της χώρας, που ήταν επίσκοπος εκεί τον 6ο αιώνα, δηλ. προ του Σχίσματος, και συνεπώς είναι ορθόδοξος άγιος. Οι νάρκισσοι, εθνικό λουλούδι της χώρας, ανθίζουν τέτοιες μέρες. Τους θυμηθήκαμε, και σας τους χαρίζουμε.  

Φρέσκος καφές

Από τον καιρό που μάθαινα Γερμανικά η ακόλουθη ιστορία (που δεν έχει καμία σχέση με τυχόν επίκαιρες καταστάσεις).
     Μια φορά κι έναν καιρό ένα τραίνο πλησιάζει στα σύνορα Ελβετίας-Γερμανίας. Μέσα σ’ ένα κουπέ οι επιβάτες συζητούν για τον επικείμενο τελωνειακό έλεγχο, και καθένας λέει τι ‘λαθραίο’ έχει ψωνίσει: ένα ακριβό λικέρ ο ένας, μερικά πούρα ο άλλος, λίγο χαβιάρι ο τρίτος. Μια ηλικιωμένη κυρία εξομολογείται ότι αγόρασε 200 γραμμάρια φρέσκο καφέ ως δώρο για την κόρη της. Μπαίνει μέσα ο τελωνειακός, ρωτάει αν υπάρχει κάτι για δήλωση, όλοι αρνούνται, οπότε σηκώνει το κεφάλι ένας νεαρός που καθόταν αμίλητος δίπλα στο παράθυρο και λέει: «Η κυρία από εδώ έχει φρέσκο καφέ!» Η κυρία αγριοκοιτάζει τον νεαρό, δείχνει τον καφέ, πληρώνει τον ανάλογο δασμό, και το τραίνο συνεχίζει το ταξίδι του. Μόλις βγαίνουν από το σταθμό, η κυρία ξεσπάει: «Νεαρέ μου, τέτοια συμπεριφορά δεν περίμενα από έναν καθώς πρέπει κύριο!» Ο κύριος σηκώνεται, κατεβάζει τη βαλίτσα του, την ανοίγει, και αποκαλύπτει ότι είναι γεμάτη καφέ σε σακούλες του κιλού. «Κυρία μου, σας ζητώ συγγνώμη», της λέει. «Ολόκληρο το κουπέ μύριζε φρέσκο καφέ. Εγώ εμπορεύομαι το είδος, κι αν με έπιαναν θα έχανα μια περιουσία. Ο τελωνειακός ικανοποιήθηκε με τον δικό σας και δεν έψαξε περισσότερο. Επιτρέψτε μου λοιπόν να σας κάνω δώρο ένα κιλό καφέ ως αποζημίωση για το δασμό που πληρώσατε».

Διλήμματα

Επιτέλους, μάθαμε πού έγκειται το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας. Οι βουλευτές, λέει, που κατέλαβαν υπουργικές θέσεις δικαιούνται άλλο αυτοκίνητο ως βουλευτές και άλλο ως υπουργοί. Με σημερινή απόφαση όμως θα πρέπει να δηλώσουν ποιο από τα δυο επιθυμούν να διατηρήσουν.
     Όπως θα έλεγαν και οι αγγλοσάξωνες, ‘my heart bleeds for them’ (‘ματώνει η καρδιά μου’ για τους δύσμοιρους). Τι διλήμματα κι αυτά εν μέσω κρίσης! Να μη ξέρεις αν θα προτιμήσεις το βουλευτικό ή το υπουργικό ‘κάρο’. Αν κρατήσεις το πιο καλό, θα έχεις να αντιμετωπίσεις την αγανάκτηση του κόσμου, ενώ αν προτιμήσεις το ‘κατώτερο’, σίγουρα θα χαρακτηρισθείς ως λαϊκιστής. Μπρος γκρεμός και πίσω χαράδρα.  

Μεγάλο Απόδειπνο

Τι κάνει την Καθαρή Δευτέρα ξεχωριστή; Η τριήμερη αργία; Το φολκλόρ που τη συνδέει με χαρταετούς, μασκαράδες και γενικό ‘χαβαλέ’; Το ιδιαίτερο διαιτολόγιό της με λαγάνα, χαλβά, ελιές, φασολάδες και ό,τι άλλο επινοεί ως ‘νηστίσιμο’ η γαστριμαργική μας φαντασία; Ίσως διαφορετικά πράγματα για διαφορετικούς ανθρώπους. Προσωπικά, κρατώ ως ιδιαίτερο στοιχείο το πρώτο Μεγάλο Απόδειπνο. Το περιεχόμενό του είναι, θα έλεγε κανείς, φάρμακο για κάθε είδους κρίση. Τα κείμενά του ένα κι ένα, από τον κατανυκτικό 4ο Ψαλμό (‘Εν τω επικαλείσθαι με εισήκουσάς μου, ο Θεός της δικαιοσύνης μου, εν θλίψει επλάτυνάς με’), το ‘Μεθ’ ημών ο Θεός’, την προσευχή του Μανασσή, το πρώτο μέρος του Μεγάλου Κανόνα, ως το ‘Κύριε των δυνάμεων’ και το ‘Πάντων προστατεύεις, αγαθή’. Τίποτε περιττό, όλα περιγράφουν το ίδιο θέμα: την απογοήτευση από τον εαυτό μας και τους άλλους ανθρώπους (όσο ισχυροί κι αν είναι) και τα ποικίλα κατασκευάσματά μας, την ελπίδα και την πίστη μας μόνο στον Δημιουργό. Απόλυτα επίκαιρο. Καλή Σαρακοστή! 

Maurice André (1933-2012)

Αναδιφώντας τις διαδικτυακές εφημερίδες σήμερα ξεχωρίζω από την πεζή επικαιρότητα την ‘παράπλευρη’ είδηση ότι πέθανε ο Μωρίς Αντρέ, για πολλούς ο μεγαλύτερος κλασικός τρομπετίστας που αναδείχθηκε ποτέ. Δεν χρειάζεται να γράψω πολλά γι’ αυτόν, πέρα από το ότι εργάσθηκε ως ανθρακωρύχος πριν αναδειχθεί σε δεξιοτέχνη του αγαπημένου του οργάνου. Κι εδώ έρχεται να συμπληρώσει τα δικά μου κενά η ‘δισκοθήκη’ του YouTube. Αναζητείστε τον εκεί, και ό,τι και να ακούσετε από την τρομπέτα του θα σας αποζημιώσει. Μια μικρή δική μου επιλογή:

• Κοντσέρτο για τρομπέτα του Haydn       
• Κοντσέρτο για τρομπέτα του Telemann   
• Το κλασικό τσιγγάνικο ‘Hora staccato’   
• Το μαγευτικό κοντσέρτο για τρομπέτα του Albinoni    
• και το πασίγνωστο Adagio του ίδιου (με μια δόση αυτοσχεδιασμού, είναι αλήθεια).    

Αφεντικά στον τόπο μας;

Διαβάστε και κρίνετε μόνοι σας. Πριν μερικά χρόνια, επιστρέφοντας μεσάνυχτα από μια επίσκεψη στην Αθήνα, βρεθήκαμε με το αυτοκίνητο σε κάποιο δρόμο πίσω από γνωστή μεγάλη πρεσβεία, όπου καταλήγουν συχνά οι ποικίλες πορείες διαμαρτυρίας. Ερημιά παντού. Ξαφνικά, εμφανίζονται δυο τροχονόμοι που σταματούν την κίνηση πενήντα μέτρα ένθεν και ένθεν της πίσω εισόδου της πρεσβείας και μας κάνουν σήμα να περιμένουμε να εισέλθει το μαύρο όχημα στην αυλή και να κλείσει η πόρτα, ώστε να μας επιτραπεί να συνεχίσουμε την πορεία μας. Πάλι καλά που δεν μας ζήτησαν να βγούμε από το αυτοκίνητο και να βάλουμε εδαφιαία μετάνοια στους επιβαίνοντες. Είμαστε σίγουροι ότι η Ελλάδα μας ανήκει; 

Δυο λέξεις

Άκουσα την ιστορία από πρώτο χέρι, και την καταγράφω. Μια νέα γυναίκα ζούσε με την πεθερά της, που ήταν επιθετική και δύσκολη, στα πλαίσια μιας χρόνιας ανοϊκής κατάστασης. Μια μέρα η ηλικιωμένη πεθερά, που η ομιλία της ήταν από πολύ καιρό συγκεχυμένη και ακατανόητη, φώναξε κοντά της τη νύφη της και, εντελώς απροσδόκητα, της είπε ολοκάθαρα και ψιθυριστά, σαν μυστικό: «Σ’ αγαπώ πολύ, και σ’ ευχαριστώ για όσα έκανες για μένα!». Μετά την εκμυστήρευση αυτή ξαναγύρισε στον συνηθισμένο ακατάληπτο λόγο της, και το ίδιο βράδυ πέθανε ειρηνικά στον ύπνο της. Η νέα γυναίκα διηγιόταν την ιστορία με συγκίνηση. Δυο λέξεις που σφράγισαν και επικύρωσαν μια ζωή. Ένα μικρό θαύμα.

Όνομα και πράμα

Είναι παλιά και δοκιμασμένη πολιτική συνταγή: όταν κάτι (π.χ. μια υπηρεσία) δεν δουλεύει σωστά, αντί να αναθεωρήσουμε τον τρόπο λειτουργίας του, αλλάζουμε το όνομά του. Το επικοινωνιακό κέρδος δεν είναι καθόλου αμελητέο, όσο για την ουσία--μεταξύ μας--ποιος νοιάζεται; Έτσι, τα διάφορα υπουργεία περνούν από διάφορα ονόματα που εξυπηρετούν τις εκάστοτε ανάγκες του φαίνεσθαι. Επειδή το Δημόσιας Τάξης έγινε Προστασίας του Πολίτη, ξαφνικά αποκτήσαμε προστασία; (την τάξη την είχαμε χαμένη ούτως ή άλλως). Ή μήπως από τότε που διαθέτουμε Υπουργείο Πολιτισμού γίναμε πλέον πολιτισμένοι;
     Με βάση την αρχή αυτή, η λύση στο Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χρηματοπιστωτικό πρόβλημα ίσως είναι απλή: αλλαγή ενός ονόματος. Αν αύριο το πρωί το Ευρώ μετονομαζόταν σε Δραχμή, χωρίς καμία άλλη μεταβολή, το κέρδος θα ήταν διπλό. Η Ελλάδα θα είχε επιστρέψει... στη δραχμή, ενώ η Ευρώπη θα είχε ένα νέο νόμισμα. Νέο; Όχι βέβαια! Οι εντυπώσεις όμως μετράνε. Άλλωστε, η ‘οικονομία’ είναι πρωτίστως ψυχολογία.   

Δημόσιαι ιλαρίαι

Αν θυμούμαι καλά, με τον όρο αυτό περιέγραφαν οι Βυζαντινοί διάφορες δημόσιες εορτές και πανηγύρεις. Η εποχή μας, κοντά σε όλες τις άλλες ιδιαιτερότητές της, μας παρέχει πολλές νέες ευκαιρίες για πάνδημους εορτασμούς. Μάλιστα, μετά και την πιο πρόσφατη οικονομική ‘επιτυχία’ της χώρας, θα πρέπει να δημιουργηθεί μια χωριστή κατηγορία, με την επωνυμία Οικονομικές Εορτές ή Διασώσεις. Ήδη έχουμε (αν δεν κάνω λάθος στο μέτρημα) έτοιμες τις τέσσερεις πρώτες (Μάιος 2010, Ιούλιος 2011, Οκτώβριος 2011, Φεβρουάριος 2012), αλλά μη νομίζετε ότι θα περιορισθούμε σ’ αυτές. Δεν θα πρέπει βέβαια να ξεχάσουμε την ιστορική Επέτειο της Εξαγγελίας του Καστελορίζου (23 Απριλίου 2010). Οι ακριβείς οδηγίες για τον εορτασμό κάθε μιας από τις επετείους αυτές θα περιλαμβάνονται σε ειδικό εγχειρίδιο που θα εκδοθεί προσεχώς από το Υπουργείο Πολιτισμού (αν βρεθεί το αντίστοιχο κονδύλι). Εξάλλου, φαντάζομαι ότι σύντομα θα αρχίσουν να ετοιμάζονται οι σχετικές πινακίδες για τα βαφτίσια των δρόμων με νέες πρωτότυπες ονομασίες, όπως Οδός Μνημονίου (1 ή 2), Λεωφόρος Εφαρμοστικού Νόμου, Πλατεία Κουρέματος (με τα σχετικά καταστήματα πέριξ) ή επί το ρεαλιστικότερον PSI-Platz. Ποιος είπε ότι η κρίση δεν δίνει ευκαιρίες για ανάπτυξη;   

Αρχαία Ολυμπία

Είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ την Αρχαία Ολυμπία μερικά χρόνια πριν παραδοθεί στις φλόγες το 2007. Δυστυχώς ξαναήρθε στο προσκήνιο της επικαιρότητας με την πρόσφατη ληστεία, που τα Μέσα φρόντισαν να μας περιγράψουν με κάθε αστυνομική λεπτομέρεια. Η απορία μου: σε μια χώρα που βρίθει από αρχαιότητες έχουμε πολύ περισσότερους δημοσιογράφους από αρχαιοφύλακες. Γιατί λοιπόν οι ιδιωτικοί όμιλοι της δήθεν ενημέρωσης δεν αναλαμβάνουν υπό την αιγίδα τους από έναν αρχαιολογικό χώρο, να τον στελεχώσουν με προσωπικό (ακόμη και από πλεονάζοντες δημοσιογράφους), να τον φρουρούν και να τον προσφέρουν στο κοινό από το πρωί ως το βράδυ (και όχι με ωράριο δημόσιας υπηρεσίας), έστω και με συμβολικό κέρδος; Αντί να αναλάβουν το έργο αυτό τελικά κάποιοι ξένοι, μήπως θα πρέπει να σκεφθούμε κι εδώ ελληνικά; Ή μήπως το «σκέφτομαι ελληνικά» έχει καταντήσει πλέον οξύμωρο σχήμα;

Προσκλητήριο

Βρέθηκα προχθές σε μια ιδιαίτερη εκδήλωση του Ιατρικού Συλλόγου. Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος ο σύλλογός μας τίμησε, λιτά και χωρίς τυμπανοκρουσίες, τους ιατρούς-μέλη του που αποχωρούσαν από την ενεργό άσκηση της ιατρικής. «Τι θέλεις εσύ εδώ;» με ρωτούσαν γνωστοί και φίλοι μεγαλύτερης ηλικίας. «Να δω πώς περίπου θα είμαι όταν φτάσω στη σύνταξη», τους απαντούσα μισοαστεία. Το ενδιαφέρον μου ήταν ‘δημοσιογραφικό’: ως υπεύθυνος ύλης του περιοδικού του συλλόγου ήθελα να ζήσω τη διαδικασία, που θα περιγραφεί στη συνέχεια στις σελίδες του. Ο ονομαστικός κατάλογος περιελάμβανε τέως προέδρους του συλλόγου, παλαιούς καθηγητές και διευθυντές μου, συναδέλφους ποικίλων ειδικοτήτων που γνώριζα και είχα συνεργασθεί μαζί τους, άλλους που τους ήξερα κατ’ όνομα, και βέβαια πολλούς άλλους τελείως αγνώστους μου. Μερικοί δεν εμφανίσθηκαν στο προσκλητήριο: κάποιοι γνωρίζω ότι έχουν προβλήματα υγείας. Όλοι είχαν περάσει πάνω-κάτω από τα ίδια θρανία, τα ίδια εργαστήρια και κλινικές, τις ίδιες εφημερίες, τις ίδιες ή παρόμοιες αγωνίες και λαχτάρες των σπουδών, της σταδιοδρομίας, της επιστημονικής και επαγγελματικής εξέλιξης, καθένας με τον δικό του τρόπο, καθένας σε διαφορετικό πόστο. Όλοι «τον αγώνα ηγωνίσαντο, τον δρόμον τετελέκασιν». Τι απόκειται στον καθένα; Ανθρωπίνως, το καλό όνομα και η εκτίμηση των ασθενών τους. Για τα υπόλοιπα, ο Θεός γνωρίζει. Είθε να είναι όλοι τους καλά, γιατί αυτό είναι το μόνο που ελπίζει πλέον κάθε συνταξιούχος.

Προς Αλαμανούς επιστολή

Σημ. Δεν συμφωνώ πάντα ούτε με το ύφος ούτε με το περιεχόμενο των γραφομένων του Παντελή Μπουκάλα. Ωστόσο, το σημερινό του σημείωμα στην Καθημερινή είναι ιδιαίτερα δηκτικό. Διαβάστε το στη συνέχεια. [Για όσους δεν κατέχουν τη γλώσσα του Γκαίτε, ‘Γιαβόλ’ σημαίνει ‘Μάλιστα’].

Μα όχι, Σεβαστή Δέσποινα. Ουδείς λόγος υπάρχει να ανησυχεί η εξοχότης σας. Η επιστολή είναι έτοιμη. Και ακριβώς όπως τη ζητήσατε. Αργήσαμε λίγο επειδή έπρεπε να υπογράψουν δέκα εκατομμύρια άνθρωποι, από τεσσάρων ετών και πάνω, όπως διατάξατε. Και την υπέγραψαν. Διά περιφοράς. Κεκυρωμένα αντίγραφα της επιστολής κυκλοφόρησαν σε νηπιαγωγεία και δημοτικά (έχετε απόλυτο δίκιο, το κακό πρέπει να χτυπιέται στη φύτρα του), σε γυμνάσια και λύκεια, γήπεδα και λαϊκές, καφενεία και καφετέριες (ναι, ναι, εκεί ξεπετιούνται όλα τα ζιζάνια), σε σπα και χιονοδρομικά κέντρα, νοσοκομεία και φυλακές, στρατώνες και εκκλησίες, για να μοιραστεί μαζί με τη «Φωνή του Κυρίου», καταλαβαίνετε.

    Βρέθηκαν βέβαια και κάποιοι δύστροποι - άλλος έσκιζε το αντίγραφο, άλλος έσπαγε το στυλό, άλλος αντί για «Γιαβόλ» που του ζητούσαμε να γράψει, πέταγε κάτι για διαβόλους και φασκέλωνε προς όλες τις κατευθύνσεις. Αλλά ήταν λίγοι, πολύ λίγοι. Και ανάξιοι λόγου. Μη χολοσκάτε λοιπόν. Όλοι οι υπόλοιποι έβαλαν φαρδιά πλατιά την υπογραφή τους, μαζί με το αφιμί τους, για να τους τσεκάρετε. Σύμφωνα με το πρότυπο που μας στείλατε, στο κάτω μισό της μονοσέλιδης επιστολής είναι ένα μεγαλογράμματο «Γιαβόλ», ως εκ προοιμίου αποδοχή των όρων σας, όποιοι και να ’ναι. Το έγραψε ο καθένας μόνος του, ώστε και να εξοικειωθεί με την άρχουσα γλώσσα και με την κίνηση του χεριού του να γραφτεί βαθύτερα μέσα του η Εντολή. Ένα προβληματάκι με τα νήπια λύθηκε γρήγορα. Αρκετά πια με την αντιαυταρχική εκπαίδευση που διέλυσε τον δυτικό πολιτισμό μαζί μ’ αυτήν την αστεία υπόθεση που μερικοί, πιο νήπιοι κι από τα νήπια, συνεχίζουν να τη λένε δημοκρατία, ντεμοκρατί, ντιμόκρασι, καλά κρασιά. Η μόνη πρωτοβουλία που πήραμε, και ελπίζουμε να μας συγχωρέσετε, ήταν να τιμήσουμε με ειδικό Δίπλωμα Πειθηνιότητας όσους έγραψαν γερμανιστί το «Γιαβόλ» τους, οι μισοί τους πολιτευτές, οι άλλοι τραπεζίτες.
    Το πάνω μισό της επιστολής το αφήσαμε κενό. Σαν λευκή επιταγή. Όπως ακριβώς μας το ζητήσατε. Για να γράψετε εκεί τις προσταγές σας. Μα όχι. Δεν έχουμε κανέναν λόγο να ανησυχούμε ότι θα θελήσετε κάτι υπερβολικό. Γιάβολε! Εταίροι και σύμμαχοι δεν είμαστε; Ε, είναι υποχρέωσή μας να σας εμπιστευόμαστε. Μια υποχρέωση 120 δισ. ευρώ. Προς το παρόν.

Ο σακάτης

[Του Ηλ. Μακρή, Καθημερινή 15/2/2012]

Πάνε δεκαετίες από τότε που ως μαθητής διάβασα το ‘Νησί των θησαυρών’ του Ρ. Λ. Στήβενσον. Οι αναγνώστες του θα θυμούνται τον Λόνγκ Τζων Σίλβερ, τον πειρατή με το ξυλοπόδαρο, το άκουσμα του οποίου προκαλούσε τον τρόμο στους υπόλοιπους, λόγω της σκληρότητάς του. Πού τον θυμήθηκα; Όχι βέβαια για να τον προτείνω για προστάτη ή για έμβλημα των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Απλώς κάθε φορά που βλέπω εκείνον τον Γερμανό υπουργό στην αναπηρική καρέκλα να κουνάει απειλητικά το δάχτυλο στους γύρω του μου φαίνεται σαν να ακούω το τακ-τακ του ξυλοπόδαρου πάνω στις πλάκες του δαπέδου...