Πρωινό

Ξύπνησε πολύ νωρίς το πρωί, κι έπιασε ένα από τα βιβλία που διαβάζει τελευταία, κάτι για την δημιουργική γραφή. Χρήσιμες και ενδιαφέρουσες συμβουλές, έχει και ασκήσεις, αλλά ποτέ δεν ασχολήθηκε μ’ αυτές. Θέλουν χρόνο, αλλά και την ανάλογη διάθεση. Σήμερα όμως έχει και τον ένα και την άλλη. Τι θα πρέπει να κάνει; Να ‘στήσει’ στο χαρτί έναν ήρωα. Με εισαγωγικά βέβαια. Τι θα πρέπει να προσέξει, με βάση τις υποδείξεις του βιβλίου; Να είναι ή να μην είναι βασισμένος στον εαυτό του; Να είναι το αυθεντικό πρόσωπο ή μια υιοθετημένη μάσκα; Θα το αποφασίσει στην πορεία. Εμπρός λοιπόν!
      Το ξύρισμα είναι μια τυπική ρουτίνα που γίνεται με αυτόματο πιλότο, κάτι σαν μια διαδρομή που την κάνει κάθε μέρα επί σαράντα χρόνια. Ξέρει κάθε στροφή, κάθε λακούβα και σαμαράκι του δρόμου, πού να κόψει ταχύτητα και που να πατήσει γκάζι, πώς να μη βρει το κράσπεδο σ’ εκείνη την κλειστή γωνία. Ολοκληρώνει τη διαδικασία, που τον ξυπνάει για τα καλά στην πορεία της, με καλό τελικό αποτέλεσμα, χωρίς ατυχήματα.
      Δροσιά σήμερα. Ο βαρδάρης που άρχισε από χθες μεσημέρι έχει ρίξει το θερμόμετρο αρκετά γράδα. Κλείνει τις μπαλκονόπορτες, ψάχνει και το σακάκι της πιζάμας μέχρι να φτιάξει τον καφέ. Καμιά σύγκριση με τον χθεσινό ήλιο που τον χτύπησε κατακούτελα. Η αίσθηση είναι φθινοπωρινή--από τώρα; Βάζει στο ράφι την ιδέα μιας δεύτερης δόσης διακοπών. Η ατμόσφαιρα φωνάζει: «Δουλειά!».
     Ψάχνει ρούχα, ν’ αλλάξει λουκ μετά την τριήμερη απουσία. Εκείνο το παντελόνι είναι το γκρι-μπλε ή το γκρι-λαδί; Είναι δίδυμα, τ’ αγόρασε μαζί πριν ΧΧ χρόνια (διψήφιο νούμερο), τα έχει φορέσει τόσο πολύ που τώρα δεν ξεχωρίζει το χρώμα τους, έχουν γίνει ουδέτερα και τα δύο. Άμα σε βολεύει ένα ρούχο..., σκέφτεται. Ευτυχώς μπορεί να τα ταιριάσει με όλα. Άλλωστε ποτέ δεν ήταν ιδιότροπος στο ντύσιμο. Κι εκείνο το λίγο πιο χοντρό καρώ πουκάμισο θα είναι πιο άνετο για τη  σημερινή θερμοκρασία.
     Να μη ξεχάσει τις τσέπες--μεγάλη υπόθεση. Χρήματα στη μία, χύμα, χωρίς πορτοφόλι (περιττός όγκος). Μαντήλι, κλειδί, ο μικροσκοπικός φακός, κι ένα κομποσχοινάκι στην άλλη, για κάθε χρεία. Στυλό, ταυτότητα, δίπλωμα, σημειώματα στο πουκάμισο. Χωρίς αυτά σχεδόν γυμνός και ξυπόλητος. Παπούτσια ή πέδιλα; Εδώ δεν χρειάζεται δεύτερη σκέψη. Είπαμε φθινόπωρο, αλλά δεν χρειάζεται να φυλακίσει και τα πόδια του. Έχει ακόμη καιρό για κορδόνια και κάλτσες.
      Έτοιμος; Μάλλον. Κινητό, κλειδιά σπιτιού και αυτοκινήτου, τσάντα, ένα ποτήρι κρύο νερό. Κατηφορίζει τις σκάλες, ανάβει τη μηχανή. Η γνωστή γυναικεία φωνή τον καλημερίζει από το ραδιόφωνο. «Καλημέρα!» της απαντάει. Ένα πλατωνικό, καθημερινό ερτζιανό ραντεβού: εκείνη μόνο μιλάει, εκείνος μόνο ακούει. Δέκα, δεκαπέντε λεπτά, όσο διαρκεί η διαδρομή. Αύριο πάλι. Καλημέρα, κόσμε!

Κοίμηση

«Γιατρέ, η Σταυρούλα συγχωρέθηκε». Λιτή, ανθρώπινη τηλεφωνική αναγγελία από τη νεαρή αδελφή της μακαρίτισσας. Πώς το είπε ο Σοφοκλής; ‘Ο τάχιστος των λόγων και μαθείν τε κ’ εξειπείν’. Μέσα σε μερικούς μήνες από τη διάγνωση. Όταν είχα αντικρίσει τον ένοχο όγκο στην οθόνη της βρογχοσκόπησης, έμοιαζε όχι μόνο να απειλεί αλλά και να κοροϊδεύει, όχι μόνο εμένα αλλά το σύνολο της ιατρικής γνώσης και τεχνολογίας. «Εδώ που είμαι δεν μπορείτε να μου κάνετε τίποτε», μας έλεγε. Ακούσια μου ήρθε στο μυαλό η απάντηση του Αισωπικού λύκου στο πρόβατο που τον περιγελούσε από την ασφάλεια ενός ψηλού βράχου: «Ου συ με λοιδορείς αλλ’ ο τόπος». Εδώ μας λοιδορούσε τόσο ο καρκίνος όσο και η δύσκολη θέση του: τυλιγμένος γύρω από την τραχεία, τους βρόγχους, τα μεγάλα αγγεία, έδειχνε απρόσβλητος κι έκλεβε μια ζωή 42 ετών με τον πιο βασανιστικό τρόπο. Η μάχη δόθηκε, ξέροντας ότι τελικά ‘οι Μήδοι θα διάβαιναν’. Παραμονές της Παναγίας. Μια ακόμη ψυχή στο δίπτυχο του έτους.
     Κάποιος πρέπει να φαίνεται γενναίος σε τέτοιες στιγμές, και η μικρότερη αδελφή τα καταφέρνει. Εκείνο το «Ευχαριστώ» που συνοδεύει την πένθιμη ανακοίνωση ποια αμοιβή μπορεί να το αντικαταστήσει; Μια τόση δα λέξη, που δίνει νόημα στη δύσκολη, συχνά αδιέξοδη και ψυχοπλακωτική ογκολογική πραγματικότητα. Καλό κουράγιο!

Όραση

Πολύ συχνά περιγράφουμε το μάτι με όρους φωτογραφικής μηχανής (φακός, διάφραγμα, εστίαση, διόφθαλμη ή στερεοσκοπική όραση κτλ.). Πολύ συχνά επίσης θαυμάζουμε τα ανθρώπινα κατασκευάσματα που ονομάζουμε γενικά ‘κάμερες’ κάθε είδους, από τις τεράστιες και πρωτόγονες του 19ου αιώνα μέχρι τις εξελιγμένες SLR και ύστερα τις σύγχρονες ψηφιακές που πλέον απαραίτητα συμπληρώνουν τα ξύπνια κινητά μας τηλέφωνα. Η τεχνική τους πολυπλοκότητα και οι καθημερινά αυξανόμενες δυνατότητές τους συνήθως μας εντυπωσιάζουν και σκεφτόμαστε έκπληκτοι: Τι άλλο θα δούμε; Απάντηση: Ακόμη δεν είδαμε τίποτε. Στην κυριολεξία.
     Εξηγούμαι. Τελείωσα σήμερα την ανάγνωση του κεφαλαίου της όρασης ενός σύγχρονου συγγράμματος ανατομικής. Ογδόντα πέντε σελίδες καλύπτει η αναλυτική περιγραφή του ματιού και των εξαρτημάτων του. Οι λεπτομέρειες (εκείνα τα πολύ ψιλά γράμματα) είναι τόσες που αποκλείεται να τις μάθει κανείς απ’ έξω. Οι λειτουργίες του, πάμπολλες, αρμονικά ταιριασμένες, αθόρυβες, ταχύτατες, υπό διάφορες συνθήκες φωτισμού και περιβάλλοντος, με ενσωματωμένα αντανακλαστικά προσαρμογής, καθαρισμού, άμυνας και αυτοπροστασίας, υπερβαίνουν σε ασύλληπτο βαθμό ό,τι πιο τεχνολογικά εξελιγμένο μπορεί να μας προσφέρει η παγκόσμια ψηφιακή κοινότητα. Και οι λειτουργίες αυτές υποστηρίζονται, συντονίζονται, καταγράφουν και αποκωδικοποιούν μυριάδες εικόνες και πληροφορίες που ρυθμίζουν όλη τη ζωή μας, χάρη στο πιο ανεπτυγμένο ‘λογισμικό’ που (δεν) μπορεί να διανοηθεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος (παράδοξο, ε;). Ό,τι άλλο κι αν μας δείξουν μετά από μια τέτοια αναλυτική και συγχρόνως αναγκαστικά περιορισμένη ανασκόπηση ενός τόσο θαυμαστού οργάνου, θα είναι απλώς... γενόσημο.
     Οι επιστήμονες που γράφουν τέτοια βιβλία συνήθως αποφεύγουν να δίνουν μεταφυσικές προεκτάσεις ή ερμηνείες στα όσα περιγράφουν. Πολλοί από αυτούς προφορικά δηλώνουν άθεοι ή αγνωστικιστές. Αναρωτιέμαι όμως πόσοι απ’ αυτούς μέσα τους δεν νιώθουν το Δέος της μικρότητας του ανθρώπου μπροστά στον Δημιουργό που διστάζουν να ομολογήσουν.
     Με τα λόγια του Αγ. Σωφρονίου, πατριάρχη Ιεροσολύμων: «Μέγας ει, Κύριε, και θαυμαστά τα έργα σου, και ουδείς λόγος εξαρκέσει προς ύμνον των θαυμασίων σου».   

    Υστερόγραφο. Το περιστατικό είναι πραγματικό. Σύγχρονος πνευματικός επισκέφθηκε γνωστό του αστρονόμο που του έδειξε τα ουράνια σώματα μέσα από τα τηλεσκόπιά του. Αφού τα περιεργάσθηκε, γύρισε και του είπε: «Ακόμη δεν έπεσες στα γόνατα;»

Ροδάκινα σε χωματερές

O οικονομικός πόλεμος Δύσης και Ρωσίας έχει ήδη αναδείξει τα πρώτα θύματά του, τους Έλληνες παραγωγούς-εξαγωγείς φρούτων και τους μεταφορείς των προϊόντων τους στη Ρωσία. Άρχισαν οι ανησυχίες, οι διαπραγματεύσεις και οι υποσχέσεις για αποζημίωση των πληττομένων είτε από ευρωπαϊκούς είτε από ιδίους πόρους. Ωστόσο, διαβάζω (Καθημερινή 12/8/2014) ότι μια από τις λύσεις που εξετάζονται για τα ροδάκινα είναι η ‘καταστροφή και ταφή σε χωματερές’. Φοβούμαι ότι αν η αγωνία μας σταματάει στην εξασφάλιση της αποζημίωσης, δεν έχουμε μάθει το μάθημα. Σε εποχή που πολύς κόσμος εντός της χώρας τρέφεται σε συσσίτια και πολύ περισσότερος εκτός της χώρας πεθαίνει της πείνας, η καταστροφή τροφίμων (έστω και ευπαθών) είναι κάτι που θα πρέπει να γίνεται μόνο εφόσον δεν υπάρχει άλλη οδός αξιοποίησής τους για να χορτάσουν πεινασμένα στόματα, εδώ ή αλλού. Στην αξιοποίηση αυτή πρέπει να συμβάλουν τόσο οι παραγωγοί όσο και το επίσημο κράτος. Όταν ο Ιησούς Χριστός χόρτασε τις χιλιάδες του κόσμου στην έρημο, παρήγγειλε στους μαθητές του να μαζέψουν ‘τα περισσεύσαντα κλάσματα ίνα μη τι απόληται’. Τίποτε δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένο, ιδίως όταν κάποιοι άλλοι το στερούνται.

[Απεστάλη στην Καθημερινή]

Εμπάργκο

Εκεί που κοντεύαμε να ξεχάσουμε τον Ψυχρό Πόλεμο με τον οποίο είχαμε μεγαλώσει, να που και πάλι ‘μιμνησκόμεθα ημερών αρχαίων’. Ανατολή και Δύση. Οικονομικός πόλεμος, αμοιβαίες κυρώσεις, απαγορεύσεις, περιορισμοί, με συνέπειες τύπου ντόμινο για πολλές οικονομίες όπως η δική μας, που μετράνε ακόμη και τις μικρότερες πιθανές απώλειες, πόσο μάλλον τις μεγαλύτερες. Η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα. Νταηλίκι από τη μια, μαγκιά από την άλλη. Αμοιβαίες κατηγορίες: «Εσείς υποκινείτε τους αντάρτες της Ουκρανίας», «Εσείς στηρίζετε τους φασίστες της άλλης πλευράς». Με τη Δύση να διεκδικεί αυθαίρετα την ‘ηθική ανωτερότητα’ (αυτό που ονομάζουν moral high ground), χωρίς να βλέπει την δική της ‘πήραν’ με τις ποικίλες αναμίξεις σε ένα σωρό συγκρούσεις και μάλιστα μακριά από τα γεωγραφικά σύνορά της. Ό,τι κάνουμε εμείς είναι πάντα έργο του Θεού, ό,τι κάνει ο αντίπαλος είναι δουλειά του Διαβόλου.
     Νόμιζα ότι θα είχαμε ωριμάσει όλα αυτά τα χρόνια σε σημείο που να καταλαβαίνουμε ότι με εξαίρεση την αλλαγή της γλώσσας τα ίδια παραμύθια πουλάνε οι μεγάλοι και από τις δυο πλευρές του φράχτη. Δεν το βλέπω. Αντίθετα, όσο τουλάχιστον διαβάζω σε ελληνικά και ξένα Μέσα, η πόλωση είναι αυτή που ευδοκιμεί και καλλεργείται συστηματικά από εκείνους που επενδύουν στην τραμπάλα του τρόμου. Ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται. Και τα πρόβατα την πληρώνουν.

Άλλοτε...

Πριν δέκα χρόνια τέτοιες εποχές νιώθαμε λιγάκι στην κορυφή του κόσμου. Μόλις είχαμε πάρει ένα κορυφαίο ποδοσφαιρικό τρόπαιο αντίθετα με όλες τις σοφές προβλέψεις των διεθνών εμπειρογνωμόνων. Η εθνική ομάδα μας ήταν κάτι μεγαλύτερο από το άθροισμα των παικτών της. Ακολούθησε μια Ολυμπιάδα που οπτικά τουλάχιστον ξεπέρασε τη φαντασία όλων μας και μας κράτησε περήφανους μέχρι την επόμενή της. Για ένα μήνα η Αθήνα έγινε σχεδόν βιώσιμη πόλη, και οι Έλληνες διέψευσαν όλους τους ανά τον κόσμο επικριτές τους. Μόνο μπροστά μπορούσαμε να κοιτάζουμε με τέτοια επιτεύγματα. Σωστά;
     Λάθος. Μερικά πράγματα αποδείχθηκαν πιο ισχυρά από τα περιστασιακά κατορθώματα. Οι γονιδιακές μας καταβολές, που θέλουν το κάθε άτομο πάνω από το σύνολο. Η κοντόφθαλμη λογική μας, που βλέπει το άμεσο και βραχύβιο συμφέρον και όχι το μακροπρόθεσμο συλλογικό όφελος. Η επιπολαιότητα με την οποία διοικούμε και νεμόμεθα τα δημόσια πράγματα και χρήματα. Η πολιτική μας αδιαλλαξία που δεν ανέχεται συνεννόηση και συναίνεση παρά μόνο με όρους εκβιασμού ή ανταλλαγής. Κι έτσι, σαν την νευρική αγελάδα, δώσαμε μια κλωτσιά στην καρδάρα με το γάλα που μόλις είχαμε μαζέψει. Κι όλα έγιναν... μαντάρα.

ΤΤΙΡ

Ότι οι Βρυξέλλες αποφασίζουν ‘πριν από μας, για μας’ το ξέρουμε. Φυσικά δεν γνωρίζουμε όλα όσα ψηφίζουν, ή τα μαθαίνουμε από τις φιλτραρισμένες πληροφορίες που φθάνουν στα Μέσα Μαζικής Επιβολής (ή Επιβουλής). Τελευταία διάβασα (Guardian) ότι μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συζητούν κεκλεισμένων των θυρών με εκπροσώπους των ΗΠΑ μια νέα γιγαντιαία εμπορική συμφωνία που φέρεται με τα αρχικά του τίτλου (Transatlantic Trade and Investment Pact=  Διατλαντικό Σύμφωνο Εμπορίου και Επενδύσεων). Από τα λίγα που έμαθα είναι ότι με βάση το σύμφωνο αυτό οι ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούν να ιδιωτικοποιούν διάφορες δημόσιες λειτουργίες ή επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας με τη μορφή εκχώρησης σε μεγάλα οικονομικά τραστ (Αμερικανικών συμφερόντων). Μάλιστα, επικριτές της συμφωνίας στη Βρετανία λένε ότι οι εκχωρήσεις αυτές θα είναι μη αναστρέψιμες, διότι θα επιτρέπουν στους Αμερικανούς επενδυτές να μηνύουν τις μελλοντικές κυβερνήσεις για διαφεύγοντα κέρδη αν ποτέ θελήσουν να επαναφέρουν τις ιδιωτικοποιημένες επιχειρήσεις στον δημόσιο έλεγχο.
     Οι Βρετανοί, με τη γνωστή αφοσίωσή τους στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (παρόλες τις αδυναμίες του), ήδη έχουν κινητοποιηθεί για να αποτρέψουν το ξεπούλημα του NHS σε ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα (που φυσικά θα αλλάξουν τους κανόνες λειτουργίας του συστήματος). Σε σχετική δημοσκόπηση τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων τάχθηκαν εναντίον μιας τέτοιας εξέλιξης. Στην Ελλάδα δεν έχω ακούσει να γίνεται ακόμη... ΤΤΙΡ λόγος για τη συμφωνία αυτή.

Τροπής πράματα!

Για τις τροπολογίες έχουμε ξαναγράψει. Πρόκειται για ελληνικό εφεύρημα που επιτρέπει σε άσχετα και αμφίβολα νομοθετήματα να ‘χώνονται’ λάθρα στο κοινοβούλιο και να βγαίνουν από εκεί επίσημα, καλοντυμένα και με τη σφραγίδα του κράτους. Κάποια στιγμή (όχι πολύ παλιά) καταφέρθηκε (τάχα...) μέχρι και ο νυν πρωθυπουργός εναντίον τους, αλλά το αποτέλεσμα ήταν μια τρύπα στο νερό. Τελευταίο δείγμα γραφής η χαριστική τροπολογία για τα ΜΜΕ που ‘πέρασε’ προχθές από ψηφοφορία με όχημα τον νόμο για το... Ογκολογικό νοσοκομείο Άγιοι Ανάργυροι (ο φάντης και το ρετσινόλαδο της παροιμίας). Μια μικρή λεπτομέρεια: ο νόμος για το νοσοκομείο είναι 7 σελίδες, η τροπολογία για τα ΜΜΕ είναι 22 σελίδες. Είπατε τίποτε;

     Υπάρχει ένα παλιό ανέκδοτο, όπου κάποιος ζητάει από τον μπακάλη να του βάλει 200 γραμμάρια κασέρι. Εκείνος ζυγίζει ένα κεφάλι και λέει: «Είναι δυο κιλά παραπάνω, να το αφήσω;».  Αν μη τι άλλο, εκείνος ρώτησε.

Σύνδεσμοι

Είναι μερικές φορές εντυπωσιακό πώς κάποια πράγματα ταιριάζουν, συμπίπτουν, συνδέονται χρονικά, χωρίς κάποια σαφή εξήγηση για τη σύμπτωση αυτή. Μια μέρα μπορεί να είναι ομοειδείς διαγνώσεις, μια άλλη ονόματα ή τόποι καταγωγής ή κάτι άλλο. Δεν προσπαθώ να τα ερμηνεύσω, απλώς τα καταγράφω.
     Η πρώτη άρρωστη έρχεται σταλμένη από νευρολόγο. Εδώ και αρκετό καιρό της έχει διαγνώσει μια χρόνια πάθηση, και τώρα θέλει να ξέρει αν αυτή έχει επηρεάσει το αναπνευστικό της σύστημα. Όλα είναι καλά. Ωστόσο, το όχι συνηθισμένο επίθετό της μου θυμίζει μια άλλη ασθενή. «Ήξερα κάποτε μια κυρία Δ.Π.», της λέω διερευνητικά. «Η μητέρα μου», απαντά, όπως σχεδόν το περίμενα. Έχουν περάσει πολλά χρόνια, αλλά το πρόβλημά της (που το είχα παρουσιάσει σε μια επιστημονική εκδήλωση με τον τίτλο ‘Η μπλε γυναίκα που μπέρδευε τα λόγια της’, μια και είχε κυάνωση και δυσαρθρία) δεν ήταν από εκείνα που ξεχνιούνται εύκολα. Ευτυχώς είναι καλά πλέον.
      Ο δεύτερος είναι χρόνιος καπνιστής με αναπνευστική επιβάρυνση, νεώτερός μου. Κι εδώ το γνωστό επώνυμο ξεκινά μια συζήτηση που αναδεικνύει μια πολύ μακρινή και πλάγια συγγένεια. Αρχίζουμε μια αναλυτική ενημέρωση για το κάπνισμα, όπου συμμετέχει όλη η οικογένειά του. Καθένας με τον τρόπο του ενδιαφέρεται. Θέλω να πιστεύω ότι ο συνδετικός κρίκος που ανακαλύψαμε ίσως ενεργήσει ως καταλύτης για καλό αποτέλεσμα.
     Η επόμενη επισκέπτρια συνοδεύει τη μητέρα της. Και πάλι το επώνυμο φανερώνει μια συγγένεια με άλλη οικογένεια που βλέπω εδώ και αρκετά χρόνια. Αφού εξετάζουμε το πρόβλημα της μητέρας, που αποδεικνύεται απλούστερο και λιγότερο απειλητικό απ’ ό,τι φάνταζε αρχικά, η κόρη μου λέει απροσδόκητα: «Έχω διαβάσει ένα από τα βιβλία σας, εκείνο από το ιστολόγιο». Μου φτιάχνει τη διάθεση, της χαρίζω και τον επόμενο τόμο.
     Αρχίζω το απόγευμα θεωρώντας ότι τα γνωστά επώνυμα έχουν εξαντληθεί γι’ αυτή τη μέρα. Ωστόσο, η πρώτη ασθενής μου λέει μετά την εξέταση: «Ο σύζυγός μου ήταν καθηγητής σας». Τον είχα ανταμώσει στην κλινική πριν ένα χρόνο και πλέον (σαράντα χρόνια μετά την πρώτη μας γνωριμία στο γυμνάσιο), εγώ τον θυμήθηκα, εκείνος όχι. Είχαμε μιλήσει τότε για λίγο με τον ίδιο και τη γυναίκα του, δεν είχαμε άλλη επικοινωνία ούτε πριν ούτε μετά. Κι ωστόσο εκείνη με αναζήτησε και με βρήκε. Δεν έχει κάτι σοβαρό, ένα ασήμαντο ακτινολογικό εύρημα, το μόνο που χρειάζεται είναι η διαβεβαίωση. Με αντάλλαγμα τη χαρά της συνάντησης.

Αποβίβαση

Όχι σπάνια οι φραστικές επιλογές των Μέσων ενημέρωσης μας προκαλούν να μειδιάσουμε, ενίοτε δε και να γελάσουμε θορυβωδώς. Παράδειγμα η σημερινή είδηση στην Καθημερινή με τίτλο: ‘Επιτυχής η αποβίβαση των επιβατών του «Σαλαμίς»’. Με άλλα λόγια, κατέβηκαν όλοι από τις ράμπες χωρίς να γλιστρήσει, να παραπατήσει, να σκοντάψει ή να πέσει στη θάλασσα κανείς. Βέβαια αυτό ήταν το τελευταίο στάδιο μιας όχι απλής και καθόλου ευκαταφρόνητης επιχείρησης του πολεμικόύ ναυτικού που απομάκρυνε 186 Έλληνες και ξένους υπηκόους από την Λιβύη, που βυθίζεται και πάλι στον εμφύλιο πόλεμο, που υποτίθεται ότι είχαν καταστείλει οι απελευθερωτικοί βομβαρδισμοί του 2011. Συνεπώς η επιτυχία αφορούσε σε ολόκληρη την επιχείρηση και όχι απλώς στην αποβίβαση. Χαμογελάστε λοιπόν!
     Κι ύστερα το ξανασκέφτηκα: τόσος κόσμος έχει σοβαρά ατυχήματα από στραβοπατήματα, ενώ μπορεί κανείς να πάθει μέσα στο σπίτι του όσα δεν του έτυχαν σε δύσβατους τόπους και άγρια βουνά. Συνεπώς ας μη περιφρονούμε τα καθημερινά μας βήματα. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι κατέβηκαν από το πλοίο στο λιμάνι χωρίς να πάθουν τίποτε. Λίγο είναι; 'Δόξα τω Θεώ' να λέμε.

Αφοσίωση

Και πάλι ένα πολυνομοσχέδιο επί τάπητος (είναι στη μόδα, φαίνεται). Διακόσια τριάντα δύο άρθρα επί παντός επιστητού (από τον αιγιαλό μέχρι τα εφάπαξ των ενστόλων και το ‘πόθεν έσχες’ των δημοσίων λειτουργών) θα πρέπει να αναγνωσθούν (λέξη προς λέξη) από εκατό ανθρώπους ποικίλης πνευματικής διαύγειας και ικανότητος, να κατανοηθούν ως προς τις άμεσες και μακροπρόθεσμες συνέπειές τους, να γίνουν αντικείμενο συζήτησης, διαβούλευσης, αντιπαράθεσης (έστω και καλόπιστης), και τελικά να ψηφισθούν με το χέρι στην καρδιά, δεσμεύοντας το Ελληνικό δημόσιο (και όλους τους πολίτες) επ’ αόριστον. Και όλα αυτά μέσα σε δύο (αριθμός 2) ημέρες. Φοβούμαι πως αν μου έδιναν ένα βιβλίο ποικίλης ύλης με 232 διαφορετικά θέματα για να το διαβάσω σε δυο μέρες, να το μάθω και να δώσω εξετάσεις πάνω στο περιεχόμενό του, σίγουρα θα κοβόμουν μετ’ επαίνων.
     Με δεδομένη τη δυσχέρεια του εγχειρήματος, σε μια εποχή δύσκολη (όταν άλλοι κάνουν τα μπάνια τους), έστω και υπό κλιματιζόμενες συνθήκες, πιο εύκολη δεν είναι η λύση της κομματικής πειθαρχίας; Άλλωστε αυτό ήταν πάντα το δόγμα των αρχηγικών κομμάτων: «Το κόμμα ξέρει καλύτερα», κι έχει διαλέξει πριν από σας για σας. Κι ας μην το ξεχνάμε: πάντα η αφοσίωση εκτιμάται ιδιαίτερα από τους αρχηγούς. Και ανταμείβεται...
     Καλό Δεκαπενταύγουστο!

Τζίρος

Αυτό κι αν είναι είδηση. Σε νυκτερινό κέντρο της Μυκόνου τραγουδούσαν χθες ο ημέτερος Αντώνης Ρέμος και ο φιλοξενούμενος Χούλιο Ιγκλέσιας. Ελεγκτές του Υπουργείου Οικονομικών πήγαν στο μαγαζί, έκαναν απογραφή της αποθήκης (ποτά, σαμπάνιες κτλ) και στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν δίπλα στην ταμειακή μηχανή και κατέγραψαν όλη την κίνηση. Με το κλείσιμο του προγράμματος επιθεώρησαν πάλι την αποθήκη και διασταύρωσαν τα δικά τους στοιχεία με εκείνα που κατέγραψε το μαγαζί. Όλα καλά και ωραία. Ο τζίρος: 2 εκατομμύρια ευρώ, από τα οποία κάπου 500 χιλιάρικα ήταν ο αντίστοιχος ΦΠΑ.
     Καλή η είδηση, έλα όμως που βάζει σε σκέψεις. Αυτά που διαπίστωσαν με την φυσική (και γνωστή) παρουσία τους οι ελεγκτές συμφωνούν με τα έσοδα που δήλωνε η επιχείρηση για τις άλλες μέρες που δεν υπήρχε έλεγχος; Ο τζίρος αυτός αφορά μόνο στη συγκεκριμένη επιχείρηση ή πρέπει να σκεφθούν οι ελεγκτές τι γίνεται και στα υπόλοιπα μαγαζιά όπου τραγουδούν ‘φίρμες’; Κι ακόμη: όλοι όσοι πλήρωσαν τα 2 αυτά εκατομμύρια τι φορολογικές δηλώσεις κάνουν; Να υποθέσουμε ότι πρόκειται για μισθωτούς των 400 ευρώ ή ότι όλοι είναι στο ταμείο ανεργίας; Ή μήπως να θυμηθούμε εκείνον που ισχυριζόταν ότι ‘λεφτά υπάρχουν’;
     Το συμπέρασμα είναι ότι οι αρμόδιες αρχές ξέρουν πολύ καλά και το πού και το πώς λαμβάνει χώρα η φοροδιαφυγή. Το κώλυμα είναι πρωτίστως η βούληση. Ήταν ανάγκη να βρεθούμε με την πλάτη στον τοίχο για να αποφασίσουμε να πράξουμε το αυτονόητο; Να ελπίσουμε τουλάχιστον ότι αυτές οι πρακτικές ελέγχου θα έχουν και συνέχεια;    

Μετά είκοσι έτη

Σαν σήμερα το 1994 επέστρεψα από τη Βρετανία στην Ελλάδα όχι για διακοπές αλλά με την απόφαση και την προοπτική της μόνιμης εγκατάστασης. Ο χρόνος της όποιας εκπαίδευσης και εμπειρίας είχε συμπληρωθεί, και κάθε περαιτέρω παράταση της ‘υπερορίας’ θα έπαιρνε πλέον χαρακτήρα διαρκείας. Μέσα στην εικοσαετία αυτή η πατρίδα μου πρόσφερε (και συνεχίζει να μου προσφέρει) και χαρές και απογοητεύσεις. Δεν θα μπορούσε να είναι κι αλλιώς: το ‘μίγμα’ είναι παγκόσμιο, με τα συστατικά να διαφέρουν σε αναλογία από τόπο σε τόπο. Για πολλά χρόνια σκεφτόμουν ότι καλά θα ήταν να δουλεύω από τις 9 το πρωί ως τις 6 το απόγευμα κάπου αλλού στην Ευρώπη, και να βρίσκομαι στην Ελλάδα μόνο τις ώρες της ανάπαυσης. Τρεις φορές απέδρασα κάποιους καλοκαιρινούς μήνες για προσωρινή εργασία στην Αλβιώνα, για φόρτιση της μπαταρίας. Σιγά-σιγά η ουτοπική αυτή φαντασία έσβησε, και αποδέχθηκα την πραγματικότητα.
     Λοιπόν, είμαστε ευδαίμονες που ζούμε στην Ελλάδα και όχι στη Γάζα, στο Σουδάν, τη Συρία, την Ουκρανία, και σε πολλές άλλες πυρίκαυστες ζώνες του πλανήτη. Απολαμβάνουμε φυσικό κάλλος, ποιότητα ζωής, ανθρώπινες σχέσεις και πνευματική ζωή (ακόμη) που δεν θα βρίσκαμε πουθενά αλλού. Θα μπορούσαμε βέβαια να είμαστε πολύ καλύτεροι αν δεν κλωτσούσαμε μόνοι μας τις ευκαιρίες που μας δίνονται. Θα μπορούσαμε να είμαστε πιο συνεπείς στα καθήκοντά μας και πιο έντιμοι απέναντι στους εαυτούς μας και τους άλλους. Θα μπορούσαμε να παίρνουμε πιο σοβαρά τις υποχρεώσεις μας και να μην έχουμε μόνο ‘τζάμπα’ απαιτήσεις και διεκδικήσεις. Θα δεχόμασταν ότι οι τύχες μας είναι σε μεγάλο βαθμό στα δικά μας χέρια και δεν μας φταίνε πάντα κάποιοι επίβουλοι. Θα αναγνωρίζαμε το κοινό συμφέρον, ότι στη ‘βάρκα’ είμαστε όλοι μαζί και ότι από τη συμπεριφορά του καθενός μας εξαρτάται αν θα βουλιάξουμε ή θα επιπλεύσουμε. Και χωρίς καμιά έπαρση, κομπασμό ή περιφρόνηση για όλους τους άλλους λαούς, θα θυμόμασταν να πούμε με την καρδιά μας: «Δόξα τω Θεώ, είμαστε Έλληνες Χριστιανοί και ζούμε στην Ελλάδα!»

Αξιοπιστία

Λοιπόν, έχω κάθε λόγο να είμαι αισιόδοξος:

• Η επόμενη συνάντηση τεσσάρων δικών μας υπουργών με την Τρόικα των δανειστών δεν θα γίνει στην Αθήνα αλλά στο Παρίσι, τον Σεπτέμβρη. Οι καλές γλώσσες λένε ότι πλέον μας εμπιστεύονται τόσο που δεν χρειάζεται να έρχονται από κοντά.
• Μήπως όμως πρόκειται γι’ αυτό που ο Thomas Hardy ονομάζει «Μακριά απ’ το αγριεμένο πλήθος»; Μήπως ετοιμάζονται να αναγγείλουν κάτι που χρειάζεται να ακουσθεί από απόσταση ασφαλείας; Όπως μια νέα αλυσίδα για το λαιμό μας;
• Και γιατί μπορούμε, λέει, από σήμερα να δηλώνουμε στο Taxis έναν μοναδικό λογαριασμό όπου τα πρώτα (ή τα τελευταία) 1500 ευρώ θα μένουν ακατάσχετα; Να το δούμε από την καλή ή μήπως από την ανάποδη; Χάρη μας κάνουν ή κάποια μέρα θα μας αφήσουν μόνο με 1500 στην άκρη τον καθένα, χωρίς άλλη προειδοποίηση;
• Βλέπετε, το μεγαλύτερο θύμα όλης αυτής της κρίσης είναι η αξιοπιστία των κάθε είδους υπευθύνων: όποιος έχει καεί στον κάθε είδους χυλό φυσάει ακόμη και το αθώο γιαούρτι που τον κερνάνε για να δροσιστεί.

Τελωνεία

Σε χθεσινό άρθρο στην Καθημερινή η Λίνα Γιάνναρου αναφέρεται στα τελωνεία και τον περίπου θεσμοθετημένο χρηματισμό από τους εκτελωνιστές, που βέβαια επιβαρύνει τους συναλλασσόμενους πολίτες. Δεν είναι άγνωστο βέβαια το φαινόμενο, αλλά το άρθρο είναι αποκαλυπτικό, κυρίως για την αδιαφορία των υπευθύνων να ξεκαθαρίσουν την κατάσταση. Με την αφορμή αυτή θα ήθελα να αναφέρω μια εμπειρία από την Αγγλία. Όταν επρόκειτο να επιστρέψω στην Ελλάδα, αγόρασα αυτοκίνητο με αριστερό τιμόνι. Το αυτοκίνητο έπρεπε να εκτελωνισθεί στην Αγγλία και να αποκτήσει αγγλικές πινακίδες κυκλοφορίας. Όταν ρώτησα για τη σχετική διαδικασία, μου είπαν ότι το κεντρικό τελωνείο του Ντόβερ δεν έχει γκισέ για το κοινό. Ζητάει κανείς τηλεφωνικά το σχετικό έντυπο, του αποστέλλεται ταχυδρομικά, το συμπληρώνει και το στέλνει πίσω στο τελωνείο μαζί με το τιμολόγιο αγοράς του αυτοκινήτου. Το τελωνείο υπολογίζει τον δασμό και του στέλνει, πάλι ταχυδρομικά, το αντίστοιχο εκκαθαριστικό, με το οποίο πηγαίνει στο τοπικό δημόσιο ταμείο και πληρώνει. Με την πληρωμή του δίνουν τον αριθμό κυκλοφορίας, τον οποίο πηγαίνει σε όποιο συνεργείο θέλει για να του φτιάξουν πινακίδες σύμφωνα με τις επίσημες προδιαγραφές. Αυτά ακριβώς τα βήματα έκανα, και σε μερικές μέρες η δουλειά είχε τελειώσει.
     Θα ήταν οδυνηρό να αντιπαραθέσω την αντίστοιχη εμπειρία της Ελλάδος, πόσα πλήρωσα και πόσος καιρός χρειάσθηκε για να αποκτήσω πινακίδες κυκλοφορίας εδώ. Ίσως το μυστικό βρίσκεται... στο ταχυδρομείο. Αν δεν υπάρχει απευθείας επαφή του πολίτη με τον υπάλληλο, νομίζω ότι μειώνονται σημαντικά οι πιθανότητες χρηματισμού ή άλλης παράνομης συναλλαγής. Μήπως πρέπει να σκεφτούμε μια τέτοια λύση;  

Μέτρα και σταθμά

Για άλλη μια φορά η λωρίδα της Γάζας γίνεται θέατρο ενός φρικτού παραλόγου, με απολογισμό μέχρι τώρα πάνω από 1030 νεκρούς Παλαιστινίους, από τους οποίους 218 παιδιά. Αν αθροίσουμε τους επιβάτες όλων των προσφάτων αεροπορικών τραγωδιών δεν ‘πιάνουμε’ τον αριθμό αυτό. Κι όμως, για την περίπτωση του Μαλαισιανού αεροπλάνου στην Ουκρανία ήδη συζητούνται διεθνείς κυρώσεις με δυνητικές σοβαρές συνέπειες για όλη την Ευρώπη. Δεν ακούσαμε να γίνεται ανάλογη συζήτηση για τους δράστες της Γάζας (δεν τους γνωρίζουμε μήπως;), που όχι μόνο "ταύτα ποιούσι, αλλά και συνευδοκούσι τοις πράττουσι", χειροκροτώντας κάθε οβίδα που πέφτει στο Παλαιστινιακό έδαφος από καναπέδες στημένους στους γύρω λόφους, με τις μπύρες στο χέρι. Πόση ακόμη εξαχρείωση αντέχουμε; Για τους θεατές αυτούς η υπόθεση είναι ακόμη ένα reality show (ή ελληνικά ‘ρε-αλήτη σόου’, όπως το έλεγε κάποτε ο Χρ. Μιχαηλίδης): κάτι σαν Big Brother, Survival και τα συναφή. Με πραγματικά πυρά όμως. Κι αν καείς, πέθανες.
     Μόλις τις προάλλες γράφαμε για τη διεθνή δικαιοσύνη. Λοιπόν πριν όχι πολλά χρόνια η διεθνής κοινότητα αποφάσισε (σωστά ή λάθος, δεν το εξετάζουμε τώρα) ότι μια χώρα ονόματι Σερβία διέπραττε ανθρωπιστικά εγκλήματα εναντίον της Βοσνίας και έπρεπε γι’ αυτό να βομβαρδισθεί. Όπερ και εγένετο, με τα γνωστά αποτελέσματα. Εδώ και κάμποσες μέρες μια άλλη χώρα μεταχειρίζεται με ανάλογο τρόπο τους ετεροθαλείς αδελφούς της. Δεν πιστεύω σε καμία περίπτωση ότι οι βομβαρδισμοί λύνουν προβλήματα. Απλώς αναρωτιέμαι τι ακριβώς αποτελεί ανθρωπιστικό έγκλημα στα βιβλία της δίγλωσσης διεθνούς κοινότητας.

Πατριδογνωσία

Μερικές μέρες περιπλάνησης στην ελληνική ύπαιθρο αρκούν για να καθαρίσει το μυαλό μας από την πλύση εγκεφάλου από πολιτικούς και δημοσιογράφους, από οικονομικά τεχνάσματα και στρατηγικά εγκλήματα. Να μας δείξουν πώς θα μπορούσαμε να είμαστε πιο απλοί, δημιουργικοί, παραγωγικοί, χρήσιμοι και αλληλέγγυοι, πιο κοντά στην πραγματική ζωή, σε όλα αυτά που ξεπερνούν τα μικροπροβλήματά μας, στην πλάση και τον Πλάστη μας. Μια δόση πραγματική Ελλάδα κάθε τόσο λειτουργεί σαν μια ‘αναζωπύρωση’ εμβολιασμού, μας δίνει αντισώματα προστατευτικά από ξένα σώματα, μικρόβια, ιούς, επιδημίες και ό,τι άλλο επιβουλεύεται την ψυχική μας υγεία, αποτρεπτικά από κάθε είδους παρεκτροπές. 

 Γαλαξίδι, από μακριά και από κοντά

 Ναυτικό Μουσείο Γαλαξιδίου

 Ανεβαίνοντας προς το Ευπάλιο

 Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας

 Ναύπακτος, από το κάστρο

 Λίμνη Τριχωνίδας

 Μονή Αγ. Κοσμά Αιτωλού (Μέγα Δένδρο)

 Αναπαράσταση Κρυφού Σχολειού (Αγ. Παρασκευή Μάνδρας)

 Μονή Εισοδίων Θεοτόκου (Μυρτιά Τριχωνίδος)

 Η Τριχωνίδα από ψηλά

 Βουνά ατελείωτα, από Θέρμο προς Προυσό

 Τα κηροπήγια της φύσης

 Παναγία Προυσιώτισα

 Φεύγοντας από τον Προυσό...

 ... και από το Καρπενήσι προς την Καρδίτσα

     Αν (μια σκέψη κάνω) πριν φύγουμε από τον τόπο μας ή κάθε φορά που σκεφτόμαστε τη φυγή σαν λύση, παίρναμε τα βουνά και τις παραλίες για μερικές μέρες, μαζεύοντας εικόνες, ρουφώντας μυρωδιές, αφήνοντας το μυαλό μας ανοιχτό να ποτίσει ατμόσφαιρα... τελικά θα φεύγαμε άραγε;

Ευρηματικότητα

Το τελευταίο (= πιο πρόσφατο) επεισόδιο σύγκρουσης στη Γάζα ήδη προχώρησε από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς στις χερσαίες επιχειρήσεις, με φονικές συνέπειες. Όπως διαβάζω στη Guardian, το Ισραήλ χρησιμοποιεί εκτός άλλων όπλων και οβίδες με βελάκια (flechette shells). Πρόκειται για οβίδες που εκτοξεύονται συνήθως από τανκ, εκρήγνυνται στον αέρα και απελευθερώνουν χιλιάδες μεταλλικά βελάκια μήκους 3,75 εκατοστών [φωτογραφία], που διασπείρονται σε μια κωνική ζώνη μήκους 300 μέτρων και πλάτους περίπου 90 μέτρων. Και όποιον πάρει ο Χάρος...  Αυτό θα πει ‘πατήρ πάντων πόλεμος’: τόσες δημιουργικές εφαρμογές έχουν τη ρίζα τους σε πολεμικές επιχειρήσεις.
      Διαβάζω ακόμη ότι τέτοια βλήματα χρησιμοποιήθηκαν από το Ισραήλ και παλαιότερα, και μάλιστα η χρήση τους χαρακτηρίσθηκε νόμιμη από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας. Τουλάχιστον όσοι θα σκοτωθούν από αυτά θα έχουν την ικανοποίηση ότι πέθαναν νόμιμα.

[Σκίτσο του Α. Πετρουλάκη, Καθημερινή 20/7/2014]

Απόδειξη

«Ο κ. Κ. βρίσκεται στην αίθουσα αναμονής», με ενημερώνει η ρεσεψιόν της κλινικής. Το όνομα δεν μου λέει τίποτε. Η κλήση, στα μισά μιας παρακέντησης, δεν είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη: ακόμη μια εκκρεμότητα, τελευταία μέρα πριν από τις διακοπές. Καινούργιος ασθενής, θα χρειασθεί αρκετό χρόνο για να τον βάλω σε σειρά. Ελπίζω το πρόβλημά του να μην είναι ιδιαίτερα σύνθετο.
     Τελειώνω τις άλλες μου εργασίες, βγαίνω στο σαλόνι και φωνάζω το όνομά του. Σηκώνεται και με χαιρετάει ένας πρόωρα γηρασμένος, ασπρομάλλης, κάτισχνος άνδρας, που συνοδεύεται από τη γυναίκα και το γιο του. «Γιατρέ, τον έχετε ξαναδεί πριν από χρόνια», μου λέει η γυναίκα που θυμάται όλες τις λεπτομέρειες, ενώ εγώ έχω ξεχάσει τα πάντα. «Για να δείτε...». Βγάζει από το πορτοφόλι της μια διπλωμένη απόδειξη και μου τη δίνει. Από μακριά αναγνωρίζω τη σφραγίδα και τον γραφικό χαρακτήρα μου. Χρονολογία: 1999. Το ποσό είναι σε δραχμές, η διεύθυνση εκείνη του παλιού μου ιατρείου, το τηλέφωνο γραμμένο με το παλιό σύστημα, με 0 αντί για 2 μπροστά. «Από αυτή σας ξαναβρήκαμε», προσθέτει. Της την επιστρέφω κουνώντας το κεφάλι, αναλογιζόμενος ότι τίποτε δεν πάει χαμένο στον κόσμο.

Δικαιοσύνη

Το έμαθα νωρίς το πρωί από το ραδιόφωνο: σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Διεθνούς Δικαιοσύνης. Ένιωσα την αυθόρμητη ανάγκη να γελάσω φωναχτά για την έννοια αυτή: προφανώς κάποιοι ‘μεγάλοι’ είχαν μια ιδιόρρυθμη αίσθηση του χιούμορ όταν την καθιέρωναν, ή απλώς εκδήλωναν έναν ευσεβή πόθο, να δουν κάποια μέρα να επιτυγχάνεται διεθνώς Δικαιοσύνη (με κεφαλαίο Δ) και όχι να επικρατεί το σύνηθες ‘δίκαιο’ του ισχυροτέρου ή του πλουσιωτέρου. Όταν π.χ. η μία κλασική υπερδύναμη του πλανήτη δεν αναγνωρίζει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης την αρμοδιότητα να δικάζει τους πολίτες της, τότε για ποια ακριβώς ‘διεθνή δικαιοσύνη’ κοπτόμεθα;
     Φαίνεται ότι η έννοια της δικαιοσύνης, όπως και η αίσθηση του χιούμορ, διαφέρει από πολιτισμό σε πολιτισμό. Πόσοι Έλληνες γελούν με αμερικάνικα ανέκδοτα;

Προσγείωση

Επιστρέφει κανείς από τον αλλιώτικο κόσμο του Αγίου Όρους και βρίσκεται πάλι στο παγκόσμιο ‘καζάνι’ που βράζει με πολλές φωτιές αναμμένες. Το Ισραήλ βομβαρδίζει τη Γάζα (για πρώτη φορά μήπως;) και ο Στήβεν Χώκινγκ του κηρύσσει ακαδημαϊκό μποϊκοτάζ (κάτι τέτοιο ‘πονάει’, όταν προέρχεται από ένα όνομα μεγάλου επιστημονικού διαμετρήματος: ο πόλεμος λάσπης εναντίον του δεν μπορεί εύκολα να έχει αποτέλεσμα, παρόλο που ήδη διεξάγεται σε ευρεία κλίμακα. Βόμβα στο Αφγανιστάν σκοτώνει 89 άτομα. Θανατηφόρο δυστύχημα στον υπόγειο της Μόσχας με 20 νεκρούς. Η Βρετανία καθελκύει δυο τεράστια αεροπλανοφόρα με συνολικό κόστος 6,5 δισεκατομμύρια λίρες (για ποιο σκοπό άραγε;), σε εποχή που κάνει δραστικές περικοπές σε όλα τα κοινωνικά προγράμματα και φορολογεί τα υπνοδωμάτια. Και πάλι στη Βρετανία, συλλαμβάνεται μετά από ηλεκτρονική ανίχνευση ένας 57χρονος που σχεδίαζε να αποκεφαλίσει και να καταβροχθίσει μια 14χρονη! Ο σύγχρονος πολιτισμός σε όλο το μεγαλείο του: ακόμη και καννιβάλους κατασκευάζει. Όπως θα μας θύμιζε ο Ντοστογιέφσκι, κουνώντας απαισιόδοξα το κεφάλι («Σας τόλεγα εγώ...»), δίχως Θεό όλα επιτρέπονται.

Επάνοδος

Εδώ είμαστε και πάλι, μ' ένα μικρό οπτικό δείγμα των προσφάτων εμπειριών, αλλά βέβαια αυτές που δεν φαίνονται είναι καλύτερες...

 

 

 

 

 

 

 

Αυριανισμός;

Πριν αρκετά χρόνια κυκλοφορούσε το ακόλουθο ανέκδοτο. Ο μικρός: "Μπαμπά, πετάει ο γάιδαρος, το γράφει στην εφημερίδα!". Ο πρασινοφρουρός μπαμπάς, αφού ρίχνει ένα μπάτσο στον μικρό για τις 'χαζομάρες του', παίρνει στα χέρια τη γνωστή φυλλάδα, ρίχνει μια ματιά στο πρωτοσέλιδο και μουρμουρίζει συγκαταβατικά: "Αφού το λέει και η εφημερίδα..., εν πάση περιπτώσει,πάει  60-70 μέτρα και πέφτει".
     Έτσι και τώρα. "Το άνοιγμα των μαγαζιών τις Κυριακές είναι μεταρρύθμιση, το γράφει και η εφημερίδα!" Όχι η Αυριανή πλέον, στο κόλπο πέρασε και η κλασική Καθημερινή. Δυστυχώς.
     Πάντως προς το παρόν ακολουθώ το παράδειγμα του Μανώλη Μητσιά, και:

"τώρα οδοιπόρος τραβάω για τ' Άγιον Όρος

αχ τον κόσμο τούτονε τον έχω βαρεθεί."

     Εις το επανιδείν.

Γλωσσομπέρδεμα

Η είδηση, από τη σημερινή Καθημερινή, έχει την δική της αξιοπρόσεκτη πλευρά:

  "Αίτημα λήψης ασφαλιστικών μέτρων υπέβαλε ο υφυπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Γεράσιμος Γιακουμάτος στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, κατά επιχείρησης στην περιοχή της Ακρόπολης που πωλούσε το εμφιαλωμένο νερό προς τρία ευρώ (στη συσκευασία του ενός λίτρου), για πιθανή παράβαση του άρθρου 2 του ν. 3959/2011.
      Υπενθυμίζεται ότι στις αρμοδιότητες της Επιτροπής είναι η λήψη ασφαλιστικών μέτρων, όταν πιθανολογείται παράβαση των άρθρων 1, 2 και 11 ν. 3959/11. δηλαδή ο νόμος απαγορεύει την καταχρηστική εκμετάλλευση από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις με δεσπόζουσα θέση στο σύνολο ή μέρος της αγοράς της Ελληνικής Επικράτειας και απαγορεύει όλες οι συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων και όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού στην Ελληνική Επικράτεια, και ιδίως εκείνες οι οποίες συνίστανται στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς ή πώλησης ή άλλων όρων συναλλαγής."

     Δεν αναφέρομαι βέβαια στην ενέργεια του υπουργού, που ελπίζω να ενεργήσει ως ανασταλτικός παράγων για παρόμοιες πρακτικές αισχροκέρδειας και εκμετάλλευσης των διψασμένων τουριστών (αν και θα περίμενα να την κλείσει αμέσως την επιχείρηση και όχι να την παραπέμψει). Το αξιοπρόσεκτο είναι η δεύτερη παράγραφος, που μου θύμισε έναν παλαιό φιλόλογό μας: κάθε φορά που παρέδιδε Θουκυδίδη, δεν παρέλειπε να αναφωνεί: "Τι μακροπερίοδος λόγος!". Έτσι κι εδώ. Χρειαζόμαστε συντακτική ανάλυση, με καταγραφή των υπαρχόντων λαθών, μήπως και καταλάβουμε τι ακριβώς θέλει να πει ο του νόμου ποιητής.

Ολοκληρωτισμός

Πρόσφατα ο καθηγητής Ν. Μαραντζίδης έπεσε θύμα άγριου ξυλοδαρμού από δυο νεαρά υποκείμενα που δεν ήξεραν καν ποιος είναι, και τα οποία έσπευσαν να δικαιολογήσουν διάφοροι εκπρόσωποι του αριστερού χώρου. Χθες έγραψε στην 'Καθημερινή' ένα άρθρο με τίτλο ‘Η Κοινοτοπία του Κακού και το πνεύμα του ολοκληρωτισμού’, όπου αναρωτιέται τι είναι αυτό που ωθεί ανθρώπους να συμπεριφέρονται με τέτοιο τρόπο. Φανατισμός, έλλειψη λογικής, αδυναμία διάκρισης καλού και κακού υπό την επήρεια μιας ‘μεσσιανικού’ τύπου ολοκληρωτικής ιδεολογίας, ανεξαρτήτως χρώματος, που ενεργεί ως ‘όπιο του λαού’, είναι οι ερμηνείες που δίνει. Το συμπέρασμά του; ‘Μακροπρόθεσμα η απάντηση είναι μόνο μία: η ανθρωπιστική παιδεία και η επίμονη καλλιέργεια των αξιών του σεβασμού του άλλου και της ανεκτικότητας. Ο μεσσιανισμός αντιμετωπίζεται μόνο με παιδεία και Κράτος Δικαίου. Σε τελική ανάλυση, από τότε που μάθαμε για το Αουσβιτς και τα Γκουλάγκ, από τότε που η δύναμη του ολοκληρωτισμού αφάνισε εκατομμύρια ανθρώπους σε Ανατολή και Δύση, δεν έχουμε πια καμιά δικαιολογία.’
     Πράγματι, δικαιολογία δεν έχουμε. Εκτός αν ο βαθμός στραβισμού μας είναι τέτοιος που βλέπει κάθε φορά μόνο τον ένα ολοκληρωτισμό, αγνοώντας ηθελημένα τον άλλο, ή, ακόμη χειρότερα, βαφτίζοντάς τον ‘δημοκρατία’, ‘λαϊκό αγώνα’ ή ό,τι άλλο.

Αξιοκρατία

Πρόσφατη η είδηση. Δυο νέοι έλληνες, προφανώς ‘αετοί’ στη σύγχρονη τεχνολογία και παντρεύοντας τις εξειδικευμένες γνώσεις τους με την διαχρονική ρήση ότι ‘πενία τέχνας κατεργάζεται’, δημιούργησαν ηλεκτρονικό ιό, τον διέδωσαν μέσω Facebook και άρχισαν να εισπράττουν ψηφιακό χρήμα (τα λεγόμενα bitcoins) από διάφορα θύματα. Για να αποδείξουν με μοντέρνο τρόπο ότι ακόμη και οι άυλοι θησαυροί βρίσκονται ‘επί της γης, όπου σης και βρώσις αφανίζει και όπου (ηλεκτρονικοί) κλέπται διορύσσουσι και κλέπτουσι’.
     Μπράβο βέβαια σ’ αυτούς που τους ανακάλυψαν, μέσα από συνθετες εφαρμογές και διαδικτυακούς δρόμους. Ωστόσο, νομίζω ότι η τιμωρία τους θα πρέπει να έχει τη μορφή κοινωνικής εργασίας: να τους προσλάβουν με σύμβαση αορίστου χρόνου στο ελληνικό δημόσιο, ώστε να προσφέρουν τις πολύτιμες υπηρεσίες τους εκεί που θα αποδώσουν περισσότερο για το κοινό καλό, με μισθό βέβαια. Καλύτερο ‘βιογραφικό’ δεν θα μπορούσε να υπάρξει για τέτοιες θέσεις. Η πρόταση κατατίθεται χωρίς διάθεση ειρωνείας ή αστεϊσμού: τέτοια ταλέντα είναι κρίμα να πηγαίνουν χαμένα ή να αναγκάζονται να στρέφονται στο οικονομικό έγκλημα.

ΔΕΗ και δέος

Θα μπορούσε κανείς να θυμηθεί το δίλημμα του Οδυσσέα: Σκύλλα ή Χάρυβδη; Από τη μια, βέβαιος θάνατος για κάποιους. Από την άλλη, τσάκισμα του καραβιού με δυνητικό χαμό των πάντων. Έτσι κι εδώ. Από τη μια μεριά, μια κυβέρνηση που, ακόμη κι αν έχει καλές προθέσεις (που είμαι διατεθειμένος να αναγνωρίσω μέχρι σημείου), ενεργεί υπό το κράτος της ομηρίας στους δανειστές και μέσα στη δεινή πραγματικότητα του οικονομικού χρέους και δεν ‘πείθει’ πάντα με τις επιλογές της. Από την άλλη, ένα παρακράτος συνδικαλιστών που βλέπει τα προνόμιά του να απειλούνται με οριστική εξαφάνιση και παλεύει να τα διατηρήσει υπό τον μανδύα του αγώνα για το εθνικό συμφέρον, χωρίς να διστάζει να απειλεί την ηλεκτροδότηση της χώρας (όπως έκανε ανέκαθεν) για να το πετύχει. Ο γκρεμός και το ρέμα.   
     Ευτυχώς ήρθε να μας διασκεδάσει η αποφθεγματική ρήση κυανού βουλευτή ότι «το ηλεκτρικό ρεύμα δεν είναι κοινωνικό αγαθό». Σίγουρα πολλά πράγματα έχουν γίνει τόσο ‘φυσικά’ και αυτονόητα (όπως το ότι με το πάτημα ενός κουμπιού καλύπτουμε πρακτικά όλες μας τις καθημερινές ανάγκες) που είναι περίπου αόρατα. Προτείνουμε λοιπόν να πάει ο εν λόγω βουλευτής να ζήσει για μια εβδομάδα (όχι διακοπών, αλλά κανονική, εργάσιμη) υπό συνθήκες γκαζόλαμπας. Να κάνει μπάνιο στη σκάφη με νερό που θα το βράζει στο καζάνι με τα ξύλα. Να κοιμάται με τις κότες. Να επικοινωνεί με ταχυδρομικά περιστέρια. Να μαγειρεύει στη γκαζιέρα. Να αγοράζει πάγο για την παγωνιέρα όπου θα συντηρεί τα τρόφιμά του. Θα χάσει βέβαια τα υπόλοιπα παιχνίδια του Μουντιάλ, αλλά τι να κάνουμε; Τον μεγάλο τελικό Αγγλίας-Γερμανίας το 1966 (για την ιστορία, 4-2 υπέρ των Άγγλων) από το τρανζιστοράκι τον είχα ακούσει. Και ελπίζω να μη χρειάζεται στο σπίτι του συμπυκνωτή οξυγόνου, ηλεκτρικό νεφελοποιητή, αναπνευστήρα ή όποια άλλη ιατρική συσκευή επιβίωσης. Κι όταν με το καλό ολοκληρώσει επιτυχώς την περίοδο της δοκιμασίας του, να τον προτείνει η κυβέρνηση για το αξίωμα του Προέδρου. Οπωσδήποτε πολλά θα έχει να προσφέρει στην πατρίδα από την πολύτιμη πείρα που θα αποκομίσει.  
     Εδώ που τα λέμε, μια ‘σχολή βουλευτών’, σ’ ένα ερημονήσι με τέτοιες συνθήκες, θα μπορούσε να διδάξει πολλά σε όλους τους υποψήφιους εθνοπατέρες. Κάτι σαν κέντρο εκπαιδεύσεως. Και όποιος αντέξει.
 
    

Πολιτιστικά

Άλλα σκεφτόμουν να γράψω (περιΔΕΗς γαρ), αλλά έμαθα από τα Μέσα ότι η Άννα Συνοδινού, μεγάλη κυρία του ελληνικού θεάτρου και του εν γένει πολιτισμού, βρίσκεται εδώ και μέρες στο νοσοκομείο ‘Σωτηρία’ σε κρίσιμη κατάσταση. Αναζήτησα τις σχετικές αναφορές: κατά μία εκδοχή (συμπτωματικά αριστερή) αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα ακόμη και για την κάλυψη των εξόδων της νοσηλείας της. Κατά άλλη εκδοχή (συμπτωματικά κυβερνητική), οποιαδήποτε δαπάνη πέραν της ασφαλιστικής της κάλυψης θα καλυφθεί από το ελληνικό δημόσιο. Τηλεόραση δεν άνοιξα και δεν γνωρίζω αν απασχόλησε το καθημερινό κουτσομπολιό. Ωστόσο διάβασα ότι ο ανιψιός της ζήτησε από τα μέσα ενημέρωσης «αυτές τις δύσκολες ώρες, να υπάρξει σεβασμός και στο όνομα και στην κατάσταση της κ. Συνοδινού» και «να περιοριστεί στο ελάχιστο η σχετική αρθρογραφία για τη μεγάλη ηθοποιό». Ας ευχηθούμε να βελτιωθεί η κατάσταση της υγείας μιας γυναίκας που μόνο θετικά δείγματα γραφής έδωσε στη μακρά ζωή της.

Δικαιοσύνη

Πριν 43 χρόνια, τον Αύγουστο του 1971, στη διάρκεια αστικών ταραχών στο Ballymurphy της Βόρειας Ιρλανδίας, Άγγλοι στρατιώτες του Συντάγματος Αλεξιπτωτιστών πυροβόλησαν και σκότωσαν μέσα σε 36 ώρες δέκα Ιρλανδούς πολίτες διαφόρων ηλικιών, μεταξύ τους κι έναν 40χρονο ιερέα που προσευχόταν στο δρόμο πάνω από έναν ετοιμοθάνατο. Η σφαγή αυτή προκάλεσε γενικευμένες εξεγέρσεις σε όλη την επαρχία με ακόμη περισσότερα θύματα και οδήγησε μερικούς μήνες αργότερα στη λεγόμενη ‘Ματωμένη Κυριακή’ (Bloody Sunday). Οι τότε ανακρίσεις από τη στρατιωτική αστυνομία είχαν τελείως επιπόλαιο χαρακτήρα: όλοι οι στρατιωτικοί που κατέθεσαν υποστήριξαν ότι τα θύματα έφεραν όπλα και ότι πυροβολήθηκαν σε αυτοάμυνα. Κανείς δεν κρίθηκε ένοχος.
     Μετά από 43 χρόνια, οι δικαστικές αρχές της Βόρειας Ιρλανδίας πείσθηκαν να ανοίξουν και πάλι τον φάκελλο της σφαγής και να επανεξετάσουν τα τραγικά εκείνα συμβάντα [ΕΔΩ]. Όπως λένε οι συγγενείς των θυμάτων, «εμείς ξέρουμε ότι οι νεκροί δεν οπλοφορούσαν, αλλά θα πρέπει να υπάρξει και επίσημη αναγνώριση και ομολογία της αλήθειας». Δεν ξέρω αν τα εγκλήματα έχουν νομικά παραγραφεί, αλλά το γεγονός ότι αναψηλαφάται μια τέτοια υπόθεση λέει κάτι για τον δικαστικό πολιτισμό μιας χώρας. 
     Από την άλλη μεριά βέβαια, το ξύσιμο τέτοιων πληγών μπορεί να έχει και αρνητικό αποτέλεσμα καθώς ξαναφέρνει στο προσκήνιο επώδυνες μνήμες και σκληρές εμπειρίες. Όσο κι αν η χρονική απόσταση αμβλύνει τα ψυχικά τραύματα, αυτά συχνά δεν παύουν να υπάρχουν κάτω από την επιφάνεια. Η αναμόχλευσή τους δεν είναι απλή υπόθεση και μπορεί να γίνει μόνο αν κάποιος έχει γαληνεύσει με τον εαυτό του και έχει αποφασίσει ότι η συγχώρηση είναι η καλύτερη θεραπεία.

Όπως εδώ

Μπορεί για την Εθνική Ελλάδος η πορεία προς το Παγκόσμιο Κύπελλο να σταμάτησε προχθές, ωστόσο το γενικό ενδιαφέρον παραμένει στραμμένο στη Βραζιλία και σε ό,τι σχετίζεται έστω και περιθωριακά με το Μουντιάλ. Ένα από τα γεγονότα που δεν άκουσα να σχολιάζεται ήταν αυτό που μου έστειλαν ηλεκτρονικά τις προάλλες σχετικά με τη συμπεριφορά των Ιαπώνων θεατών. Η Ιαπωνία, αν και προηγήθηκε στον πρώτο της αγώνα για τη διοργάνωση με την Ακτή Ελεφαντοστού, στο τέλος δεν πήρε τίποτα, αφού ηττήθηκε με 2-1. Παρά την ήττα και την απογοήτευση, αμέσως μετά την λήξη της αναμέτρησης αρκετοί Ιάπωνες παρέμειναν στις εξέδρες, όχι για να διαμαρτυρηθούν στον διαιτητή ή να γκρινιάξουν στους παίκτες της ομάδας τους που προσπάθησαν για τη νίκη, αλλά για να μαζέψουν τα σκουπίδια που οι ίδιοι άφησαν. Οι υπεύθυνοι του γηπέδου έμειναν με το στόμα ανοιχτό μιας και δεν περίμεναν κάτι τέτοιο, ενώ η υποδειγματική ενέργεια των Ιαπώνων σχολιάστηκε θετικά από τον διεθνή Τύπο. Οι σχετικές φωτογραφίες δημοσιεύθηκαν σε όλες τις βραζιλιάνικες αθλητικές ιστοσελίδες, οι οποίες με την σειρά τους εκθείαζαν τον πολιτισμό και την συμπεριφορά των Ιαπώνων. 

Σημείωση: Η είδηση και οι εικόνες είναι παρμένα από ΕΔΩ. Μη κάνετε τον κόπο να διαβάσετε τα σχόλια, διότι θα χάσετε την όποια ιδέα ίσως να είχατε για τους Έλληνες αναγνώστες.