Πολώσεις συνέβαιναν σε κάθε εποχή, αλλά στις μέρες μας ίσως παίρνουν πιο χτυπητές μορφές. Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο τείνουμε να κατατάσσουμε ανθρώπους, ομάδες, κόμματα και κράτη σε ‘φίλους’ και ‘εχθρούς’, βασιζόμενοι στη στάση που παίρνουν απέναντι στις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Ευρώπη, το Ισραήλ, την Τουρκία, για να απαριθμήσω μόνο τα πιο τυπικά σύγχρονα παραδείγματα. Τέτοιες δυϊστικές κατατάξεις υπακούουν στον λογικό κανόνα που λέει ότι κάποιος ή κάτι δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα Α και μη-Α: αν δεν είσαι ‘υπέρ’, είσαι ‘κατά’. Είναι όμως έτσι;
Η τακτική αυτή αντιβαίνει σε έναν άλλο λογικό κανόνα: ότι από το μέρος δεν μπορούμε να βγάλουμε συμπέρασμα για το σύνολο. Σε κάθε σύνολο ανθρώπων υπάρχουν πρόσωπα που είναι από αντιπαθητικά έως ανοικτά εχθρικά ή εγκληματικά. Η απόρριψη και καταδίκη των προσώπων αυτών και της συμπεριφοράς τους δεν σημαίνει π.χ. αντιαμερικανισμό ή αντισημιτισμό. Ωστόσο η κατάσταση περιπλέκεται όταν τέτοιοι άνθρωποι κατέχουν ηγετικές θέσεις και παρασύρουν τους λαούς που κυβερνούν σε ‘ειδικές στρατιωτικές επιχειρήσεις’ με ανυπολόγιστες ζημίες και θύματα και με ευρύτερες συνέπειες για τον υπόλοιπο κόσμο. Όταν ένας κακόβουλος ηγέτης στρέφει τον λαό του εναντίον σου, ουσιαστικά διαχέει την έχθρα από το πρόσωπό του σε όλο τον λαό.
Ιδανικά, θα θέλαμε να υπάρχει κάποιο παγκόσμιο όργανο που να μπορεί να πιάσει από το αυτί τους ηγέτες χωρών που μάχονται μεταξύ τους, να τους τσουγκρίσει τα κεφάλια και να τους πειθαναγκάσει να πάψουν τις εχθροπραξίες. Τέτοιο όργανο δεν υπάρχει, διότι οι ‘μεγάλοι’ του κόσμου φρόντισαν να κρατήσουν για τους εαυτούς των το δικαίωμα του βέτο και να μην έχουν κανέναν άλλο πάνω από το κεφάλι τους. Κι έτσι συμμετέχουν ή απέχουν από τους διεθνείς οργανισμούς κατά το θέλημά τους, ερμηνεύουν το δίκαιο κατά τα συμφέροντά τους, και αν κάποιοι άλλοι δεν συμφωνούν μαζί τους, δικό τους κακό, μια και αυτοί οι τελευταίοι δεν έχουν δυνατότητα επιβολής.
Έγραψα τα παραπάνω έχοντας διαβάσει ένα ενδιαφέρον άρθρο του καθηγητή Αντ. Κλάψη με τον τίτλο ‘Χορτοφάγοι σε φεστιβάλ κρεοφαγίας’ (Καθημερινή 24/5/2026). Περιγράφει με κομψούς όρους τον νόμο της ζούγκλας, όπως ισχύει σήμερα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου